Andotanager kapturowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Buthraupis)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andotanager kapturowy
Buthraupis montana[1]
(D'Orbigny & Lafresnaye, 1837)
Andotanager kapturowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina tanagrowate
Podrodzina tanagry
Rodzaj Buthraupis
Cabanis, 1851
Gatunek andotanager kapturowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Andotanager kapturowy z Kolumbii

Andotanager kapturowy[3] (Buthraupis montana) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae) występujący w górskich regionach Ameryki Południowej.

Charakterystyka gatunku[edytuj]

Wygląd

Największy z górskich tanagrowatych o charakterystycznych, czerwonych oczach. Pióra na głowie czarne, podobnie dziób, który jest krótki i wąski. Od głowy odchodzi nieregularna czarna linia, tworząca „kołnierzyk” nieraz prawie niewidoczny. Kark mlecznoniebieski, grzbiet niebieski, przechodzący na skrzydłach w granatowy i czarny z niebieskim połyskiem. Podobnie ciemne z niebieskim odcieniem pióra ogona. Pierś i brzuch koloru intensywnie żółtego aż do nasady ogona. Plama żółci przecięta jest na nogach niebieską linią, tworzącą „niby-spodnie”. Same nogi czarniawe. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego w upierzeniu. Młode osobniki są bardziej matowe. Podgatunek nominatywny jest najmniejszy, w upierzeniu pozostałe podgatunki różnią się głównie kształtem czarnego „kołnierzyka” i odcieniem piór grzbietowych, które mogą być ciemniejsze, bardziej matowe lub bliższe fioletu[4][5].

Średnie wymiary
  • Długość ciała – 21 cm (podgatunek nominatywny) do 23–24 cm (inne podgatunki)[4][6],
  • Masa ciała – 69–91 g (podgatunek nominatywny) do 72–116 g (inne podgatunki)[4].
Pożywienie

Stawonogi, jagody i mniejsze owoce, także nasiona traw. Najczęściej poszukuje pokarmu w środkowej i górnej części lasu, choć okazjonalnie zapuszcza się niżej. Żeruje w małych grupach (3 do 10 osobników), czasem większych. Czasami tworzy luźne grupy z osobnikami innych gatunków[4][5].

Rozmnażanie

Słabo poznane.

Występowanie i zagrożenie[edytuj]

Biotop

Zamieszkuje wilgotne górskie lasy i brzegi lasów, także zarośla, odrastający las i przecinki w sąsiedztwie linii wyższych drzew. Przeważnie spotykany na wysokości 1900–3500 m n.p.m., w Wenezueli 1800–3000 m[4], w dolinie rzeki Marañón nie wyżej niż 2900 m[6]. Generalnie gatunek osiadły. Rzadko spotykane osobniki na niższych wysokościach (najniżej na 1100 m n.p.m.) prawdopodobnie były zabłąkane[4].

Zasięg występowania

Występuje głównie we wschodnich, wilgotniejszych partiach Andów[6] od północnych krańców pasma w Wenezueli i Kolumbii, poprzez pasma Ekwadoru i Peru po Boliwię.

Status zagrożenia

Przez IUCN sklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (Least concern – LC) ze względu na duży zasięg występowania i spore zagęszczenie populacji w sprzyjających biotopach. Globalna liczebność gatunku nie jest znana, ale jest szacowana na znaczną, nie ma też doniesień o gwałtownym spadku populacji[2]. Wycinka lasów prowadzi do geograficznej fragmentacji poszczególnych populacji, jednak występują one na licznych obszarach chronionych, gdzie ich środowisko nie jest zagrożone[4].

Systematyka[edytuj]

Taksonomia

Opisany po raz pierwszy w 1837 roku przez Alcide'a D'Orbigny'ego i Frédérica de Lafresnaye jako Aglaia montana na podstawie okazu z Boliwii[4][5]. Później zaliczony do rodzaju Buthraupis (Cabanis, 1850), do którego przypisywano jeszcze trzy inne gatunki. W najnowszych opracowaniach rodzaj Buthraupis w dotychczasowej formie został uznany za polifiletyczny i po rewizji uważany jest za takson monotypowy[7][3].

Etymologia

Nazwa rodzajowa: βου- bou- – wielki, βους bous – wół; θραυπις thraupis – nieznany mały ptak, być może jakiś rodzaj zięby. W ornitologii thraupis oznacza ptaka z rodziny tanagrowatych[8].
Epitet gatunkowy: łacińskie montanus – z gór, górski-, alpinista, mons, montis – góra[9]

Podgatunki

Wyróżniono sześć podgatunków andotanagera kapturowego[1]:

  • B. m. cucullata (Jardine & Selby, 1842) – zachodnie i centralne pasma Andów w Kolumbii oraz Ekwador[10];
  • B. m. cyanonota von Berlepsch & Stolzmann, 1896 – Andy peruwiańskie (od regionu Amazonas po Junín)[10];
  • B. m. gigas (Bonaparte, 1851) – północna część Andów kolumbijskich [11];
  • B. m. montana (d'Orbigny & Lafresnaye, 1837) – Andy północnej Boliwii (departamenty: La Paz, Cochabamba i zachodnia część Santa Cruz)[12];
  • B. m. saturata von Berlepsch & Stolzmann, 1906 – Andy południowo-wschodniej części Peru (regiony Cuzco i Puno)[13];
  • B. m. venezuelana Aveledo & Perez, 1989 – wenezuelska część Andów Północnych[11].

Przypisy

  1. a b Buthraupis montana, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Buthraupis montana. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Systematyka i nazwy polskie za: Thraupinae – Tanagry (pol.). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 20 marca 2016].
  4. a b c d e f g h Hooded Mountain-tanager (Buthraupis montana) (ang.). Handbook of the Birds of the World Alive. [dostęp 20 marca 2016].
  5. a b c (T. S. Schulenberg, Editor): Hooded Mountain-Tanager (Buthraupis montana) (ang.). Neotropical Birds Online, Ithaca: Cornell Lab of Ornithology (2010). [dostęp 20 marca 2016].
  6. a b c Thomas S. Schulenberg, Douglas F. Stotz, Daniel F. Lane, John P. O'Neill, Theodore A. Parker III: Birds of Peru. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 2010, s. 558. ISBN 978-0-691-13023-1. (ang.)
  7. Sedano, R. E., & BURNS, K. J. (2010). Are the Northern Andes a species pump for Neotropical birds? Phylogenetics and biogeography of a clade of Neotropical tanagers (Aves: Thraupini). Journal of Biogeography 37: 325–343.
  8. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2014. [dostęp 2016-03-20]. (ang.)
  9. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2014. [dostęp 2016-03-20]. (ang.)
  10. a b Tanagra górska (pol.). [dostęp 19 marca 2016].
  11. a b Frank Gill, David Donsker: Tanagers, flowerpiercers & tanager-finches (ang.). IOC World Bird List: Version 6.1. [dostęp 20 marca 2016].
  12. Hooded Mountain-tanager (Buthraupis montana) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 20 marca 2016].
  13. Tanagra górska (pol.). [dostęp 20 marca 2016].