Bybel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bybel
Ilustracja
Herb Bybel
Typ herbu

szlachecki

Zawołanie

Bybel, Kosa

Alternatywne nazwy

Bibel

Bybel (Bibel[1]) – polski herb szlachecki linii młodszej, noszący zawołania Bybel i Kosa[1].

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

Opis historyczny[edytuj | edytuj kod]

Juliusz Ostrowski blazonuje herb następująco[2]:

W polu czerwonem między rogami półksiężyca srebrnego krzyż srebrny kawalerski, a nad tem dwie kosy końcami do góry, ostrzem do siebie ukośnie skrzyżowane. Nad hełmem korona.

Juliusz Karol Ostrowski, Księga herbowa rodów polskich

Opis współczesny[edytuj | edytuj kod]

Opis skonstruowany współcześnie brzmi następująco[a]:

Na tarczy w polu czerwonym litera dwie kosy końcami do góry skierowane, ostrzem do siebie skrzyżowane ukośnie, pod nimi pomiędzy rogami półksiężyca srebrnego – krzyż srebrny kawalerski.

Nad tarczą sam hełm z koroną.

Labry herbowe czerwone, podbite srebrem.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Bybel jest herbem uszczerbionym. W przeszłości występował w obwodzie lwowskim wsi Bybło, wówczas jej właścicielem był ród Bybelskich, który przyjął ten sam herb[3].

Herbowni[edytuj | edytuj kod]

Lista herbownych w artykule sporządzona została na podstawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych i współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zostało następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką mogą bezspornie ustalić wyłącznie badania genealogiczne.

Pełna lista herbownych nie jest dziś możliwa do odtworzenia, także ze względu na zniszczenie i zaginięcie wielu akt i dokumentów w czasie II wojny światowej (m.in. w czasie powstania warszawskiego w 1944 spłonęło ponad 90% zasobu Archiwum Głównego w Warszawie, gdzie przechowywana była większość dokumentów staropolskich)[4]. Lista nazwisk znajdująca się w artykule pochodzi z Herbarza polskiego, Tadeusza Gajla[5] (jedno nazwisko[6]). Występowanie na liście nazwiska nie musi oznaczać, że konkretna rodzina pieczętowała się herbem Bybel. Często te same nazwiska są własnością wielu rodzin reprezentujących wszystkie stany dawnej Rzeczypospolitej, tj. chłopów, mieszczan, szlachtę. Lista uzupełniana ciągle przez autora przy kolejnych wydaniach Herbarza. Tadeusz Gajl wymienia następujące nazwisko uprawnionych do używania herbu Bybel[6]:

Kornatowski

Tadeusz Gajl, Herbarz Polski

Oprócz tego należy przytoczyć wspomniane już wcześniej nazwisko Bybelskich, o których wspomina w swoich dziełach Franciszek Piekosiński[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Opis współczesny jest skonstruowany zgodnie z obecnymi zasadami heraldyki. Zobacz: Blazonowanie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Piekosiński 1911 ↓, s. 58–62.
  2. Ostrowski 1906 ↓, s. 39.
  3. a b Piekosiński 1911 ↓, s. 396.
  4. Dzieje zasobu ↓, Linki zewnętrzne.
  5. Gajl 2007 ↓, Bibliografia.
  6. a b Gajl ↓, Linki zewnętrzne.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]