Kanawalia mieczokształtna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Canavalia ensiformis)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kanawalia mieczokształtna
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bobowce

Rodzina

bobowate

Podrodzina

bobowate właściwe

Rodzaj

Canavalia

Gatunek

kanawalia mieczokształtna

Nazwa systematyczna
Canavalia ensiformis (L.) DC.[3]
Prodr. 2:404. 1825
Canavalia ensiformis

Kanawalia mieczokształtna (Canavalia ensiformis) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych, uprawiana na terenach krajów tropikalnych (Ameryka, Antyle).

Jest rośliną szczególnie bogatą w ureazę (JBU, z ang. jack bean urease[a]). Enzym ten był pierwszym enzymem otrzymanym w postaci krystalicznej. Dokonał tego w roku 1926 amerykański chemik James Sumner, za co przyznana została mu Nagroda Nobla[4][5][6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina lub półkrzewiaste pnącze dorastające do 12 m długości. Posiada duże, 3-listkowe liście. Kwiaty motylkowate, w kolorach białawym, czerwonawym, fioletowym. Owocem jest strąk dorastający do 75 cm długości zawierający 10-15 nasion w kolorze czerwonym, białawym lub czerwonoplamistym.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Jako warzywo wykorzystywane są niedojrzałe strąki (w formie dojrzałej nasiona są trujące).
  • Roślina uprawiana na zielony nawóz.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Angielska nazwa potoczna kanawalii mieczokształtnej to jack bean.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-23] (ang.).
  3. Canavalia ensiformis (L.) DC.. W: Germplasm Resources Information Network [on-line]. United States Department of Agriculture, 2005-12-22. [dostęp 2009-09-03].
  4. James B. Sumner – Biographical. nobelprize.org. [dostęp 2016-06-17].
  5. Balasubramanian, Anuradha, Ponnuraj, Karthe. Crystal Structure of the First Plant Urease from Jack Bean: 83 Years of Journey from Its First Crystal to Molecular Structure. „Journal of Molecular Biology”. 400 (3), s. 274-283, 2010. DOI: 10.1016/j.jmb.2010.05.009. 
  6. James Sumner. Chemistry Encyclopedia. [dostęp 2016-06-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.