Cancer (rodzaj)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cancer[1]
Linnaeus, 1758
Okres istnienia: miocen–dziś
krab kieszeniec
krab kieszeniec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp skorupiaki
Gromada pancerzowce
Rząd dziesięcionogi
Infrarząd kraby
Rodzina Cancridae
Podrodzina Cancrinae
Rodzaj Cancer
Typ nomenklatoryczny

Cancer pagurus Linnaeus, 1758

Synonimy
  • Pagurus Berthold, 1827
  • Platycarcinus H. Milne Edwards, 1834

Cancerrodzaj skorupiaków z infrarzędu krabów z rodziny Cancridae.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Kraby te mają krótkie szczypce z krótkimi oboma palcami. Propodit szczypiec ma krawędzie górną i dolną kilowate, a na zewnętrznej powierzchni zwykle 3–4 ziarenkowane listewki. Krawędź dystalna propoditu szczypiec ustawiona jest mniej więcej pod kątem 90° w stosunku do jego krawędzi górnej. Krawędzie tnące palców wyposażone są w duże, tępe zęby[2].

Długość jajowatego w obrysie karapaksu tych krabów wynosi od 58 do 66% największej jego szerokości. Jego krawędź frontalna słabo wystaje przed orbitalne, a łączna długość tych krawędzi wynosi od 22 do 29% największej jego szerokości. Na krawędzi frontalnej znajduje się 5 kolców włącznie z wewnętrznymi orbitalnymi[2], na krawędziach przednio-bocznych po 9 dość niskich, płatowatych i oddzielonych głębokimi szczelinami kolców[3], a na lekko wklęsłych krawędziach tylno-bocznych zwykle po 1 kolcu. Krawędzie tylno-boczne i tylna są obrzeżone. W regionie frontalnym karapaksu biegnie ku tyłowi bruzda, biorąca początek przy środkowym kolcu frontalnym. Poszczególne regiony karapaksu są zazwyczaj słabo wyodrębnione, najlepiej widoczne w części osiowej[2]. Regiony hepatyczny i epigastryczny karapaksu są płaskie do delikatnie wypukłych[3].

Taksonomia i ewolucja[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy naukowy opis rodzaju Cancer został opublikowany przez Karola Linneusza w 10. wydaniu Systema Naturae z 1758. Linneusz zaliczył doń wszystkie opisane wówczas skorupiaki. Pierre André Latreille zawęził w Histoire naturelle, générale et particulière des Crustacés et des Insectes z 1802 definicję rodzaju do pojedynczej grupy krabów[3], a w 1817 wyznaczył kraba kieszeńca (C. pagurus) jego gatunkiem typowym[4].

W 1975 J. Dale Nations wyróżnił podrodzaje Cancer (Glebocarcinus), Cancer (Metacarcinus) i Cancer (Romaleon), które potem wyniesiono do rangi odrębnych rodzajów[3]. Według pracy Schrama i Nga z 2012 do rodzaju Cancer należy 8 gatunków współczesnych, a według pracy Schweitzera i Feldmanna z 2000 jeszcze 3 wymarłe[3][2]:

Najstarsze skamieniałości z tego rodzaju pochodzą z miocenu, z terenu Japonii i należą do C. fujinaensis. W związku z tym przypuszcza się że takson ten wyewoluował w północnym Pacyfiku i stamtąd rozprzestrzenił się na resztę tego oceanu oraz Atlantyk, przekraczając w pliocenie lub plejstocenie równik i Przesmyk Panamski[2].

Przypisy

  1. Cancer, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Carrie E. Schweitzer, Rodney M. Feldmann. Re-evaluation of the Cancridae Latreille, 1802 (Decapoda: Brachyura) including three new genera and three new species. „Contributions to Zoology”. 69 (4), s. 223–250, 2000. 
  3. a b c d e Frederick R. Schram, Peter K. L. Ng. What is Cancer?. „Journal of Crustacean Biology”. 32 (4), s. 665–672, 2012. DOI: 10.1163/193724012X640650. 
  4. P.K.L. Ng, D. Guinot, P.J.F. Davie. Systema Brachyurorum: Part I. An annotated checklist of extant Brachyuran crabs of the world. „Raffles Bulletin of Zoology”. 17, s. 1–286, 2008. [zarchiwizowane z adresu 2011-06-06].