Capoeira

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Capoeira – wywodząca się z tradycji afrykańskiej i brazylijskiej sztuka walki, której formy są rytmiczne, akrobatyczne i skupiają się na kopnięciach. Istotą capoeira są elementy tańca wpływające na płynność i nieprzewidywalność ataków.

Au

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

Została stworzona w XVIII i XIX wieku przez niewolników w Brazylii (Największe skupiska: Salwador, Rio de Janeiro) stała się dla nich sposobem na manifestowanie odrębności kulturowej, sposobem rozrywki, zabawy pozwalającej zapomnieć o codziennej niedoli. Wywodzi się z rytualnych tańców plemion afrykańskich, łącząc w sobie ich rytmy, charakterystyczne pozycje (zwłaszcza capoeira angola) zawiera też wiele cech kulturowych charakterystycznych dla Indian południowoamerykańskich. Nowoczesna, zmodernizowana (modernizację tę zapoczątkował Mestre Bimba oraz grupa Senzala) capoeira zawiera wiele elementów realnej walki i samoobrony, akrobatyczne ewolucje, kopnięcia oraz obalenia.

Capoeira spośród innych sztuk walki wyróżnia się dynamizmem i taneczną płynnością. Niewiele jest statycznych pozycji, dużo natomiast zamaszystych kopnięć i podcięć. Ciosy przeciwnika blokuje się bardzo rzadko, zamiast tego capoeira oferuje wiele

Parafuso

uników i przejść.

Z capoeirą nieodłącznie wiąże się rytuał roda (wym. hoda, z port. krąg, koło). Capoeiristas tworzą zamknięty krąg, którego głównym elementem jest orkiestra – bateria. Gracze parami wchodzą do kręgu, by tam prowadzić symulowaną walkę – jogo, która niejednokrotnie przeradza się w realną agresywną walkę (Jogo duro). Pozostali w tym czasie muzyką i śpiewem nadają całości energię – axé.

Podstawowym instrumentem używanym w rodzie jest berimbau, którego rytm nadaje zarazem rytm grze prowadzonej przez graczy (gra może być spokojna, płynna i opierająca się na zaskoczeniu przeciwnika zamarkowanymi atakami i unikami lub szybka, dynamiczna i oparta na efektownych ewolucjach). Pozostałe instrumenty wchodzące w skład baterii to: atabaque, pandeiro, agogo, reco-reco, Pau de Chuva (Deszczowy Kij).

Capoeira jest dla mężczyzn, kobiet i dzieci; jedynymi, którzy nie powinni się jej uczyć są ci, którzy nie chcą. (Mestre Pastinha)

Ginga[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszy ruch w capoeira. To on nadaje tej sztuce charakter tańca. Ginga jest także bazą do wykonywania ataków oraz uników. Istotą tego ruchu jest płynność i dynamika, co utrudnia trafienie przez przeciwnika.

Style[edytuj | edytuj kod]

Najpopularniejszymi stylami capoeiry są:

  • capoeira regional – stworzona przez Mestre Bimba (1900-1974). Szybka i dynamiczna, bardziej praktyczna w zastosowaniu do walki. Ze względu na widowiskowość, jest dzisiaj popularniejsza od angoli.
  • capoeira angola – tradycyjna forma, zawiera mniej elementów charakterystycznych dla sztuk walki, jest bardziej nastawiona na grę, współpracę, taniec. Wykreowana została w XX wieku przez Mestre Pastinha (1889-1981) w celu zachowania, przywrócenia tradycyjnych elementów capoeiry i była swego rodzaju odpowiedzią na stworzenie capoeira regional przez Mestre Bimba.
  • capoeira contemporanea lub capoeira moderna – współczesna capoeira, która czerpie z tradycji regional oraz angola, wykorzystując różnorodne techniki i sposoby trenowania, nazywana również capoeira atual, ale zmodernizowana, nowoczesna.
  • capoeira carioca – był to pierwszy sformalizowany styl w capoeira. Zrezygnowano w niej z muzyki i śpiewu, postawiono zaś na brutalność i skuteczność . Kopnięcia celowały w kolana i tułów , wprowadzono ciosy rękoma w twarz (m.in. oczy). Carioki używały w czasie przestępstw gangi, przez co była źle kojarzona i traciła na popularności. W 1907 napisany został podręcznik uczący tej sztuki. Po śmierci Sinhozinho, który był ostatnim nauczycielem tego stylu, carioca przestała być nauczana, ponieważ nie było komu kontynuować jego pracy i styl zanikł bezpowrotnie.

Batizado[edytuj | edytuj kod]

Batizado jest to najważniejsze wydarzenie w życiu każdego capoeiristy. Wprowadza go do świata capoeira i do społeczności grupy, w której ćwiczy. Nadaje stopień wtajemniczenia, który określany jest kolorem sznura (cordao/corda) przyznawanego po pojedynku z osobą najwyższą stopniem w grupie. Batizado odbywa się zawsze raz w życiu. Każdy następny wyjazd na Batizado nazywany jest Troca de Corda (czyt. troka dżi korda; por. zmiana sznura)

Capoeira w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce capoeira pojawia się po raz pierwszy w 1995 roku, kiedy to grupa pasjonatów zaczyna ją ćwiczyć w Dąbrowie Górniczej pod okiem Adama Faby, prekursora brazylijskiej sztuki walki capoeira w Polsce, który obecnie przewodniczy grupie UNICAR na terenie naszego kraju. Swoje pierwsze doświadczenia zdobywał w akademii Capoeira Mestre Marreta w Holandii. 21 czerwca 2012 roku wydano pierwszy w Polsce magazyn o capoeirze.

Pierwsze w Polsce warsztaty capoeira[edytuj | edytuj kod]

Wkrótce Adam Faba nawiązał kontakty z brazylijskimi nauczycielami, co zaowocowało pierwszymi w Polsce warsztatami capoeiry. W listopadzie 1998 roku Mestre Nem, Instrutor Morcego oraz Monitora Xuxa, wówczas reprezentujący grupę Artes Das Gerais, pochodzącą z Belo Horizonte (MG,Brazylia), przyjechali do Polski by poprowadzić warsztaty capoeiry (w Katowicach). Była to okazja dla wszystkich, którzy interesowali się tą formą aktywności fizycznej, na spotkanie z prawdziwą capoeirą, zyskanie cennych informacji i wiadomości prosto z Brazylii, korzeni capoeiry.

Przyjęcia do grupy[edytuj | edytuj kod]

Po wielu namowach Mestre w końcu zgodził się na przyjęcie pod swoje skrzydła grupki ze Śląska. Powstała wtedy pierwsza oficjalna grupa capoeira w Polsce. Po jakimś czasie Adam Faba wraz z częścią capoeristas odłączył się od tej grupy prowadząc treningi pod szyldem Grupo Aguia Branca, podczas gdy reszta pozostała ucząc się pod okiem Mestres Nem i Museu.

Sznury (Stopnie)[edytuj | edytuj kod]

Sznury w capoeira odpowiadają pasom w judo lub karate.

http://imageshack.us/photo/my-images/29/cordao.jpg/ - Przykładowa gradacja w grupie UNICAR.

W każdej grupie obowiązuje inna kolorystyka corda.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons