Carmina Burana (średniowiecze)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Codex Buranus (Carmina Burana)

Carmina BuranaXIII-wieczny zbiór utworów poetyckich.

Carmina Burana jest średniowiecznym manuskryptem w formie kodeksu, zawierającym 254 pieśni napisane przed początkiem XIII wieku. W roku 1803 zbiór ten został odnaleziony w opactwie benedyktynów w Benediktbeuern. Prawdopodobnym miejscem pochodzenia jest jednak Seckau. Od czasów sekularyzacji opactwa przechowywanym w bibliotece krajowej w Monachium. Tytuł (łac. Carmina Burana – „Pieśni z Beuern”) został nadany przez Johanna Andreasa Schmellera w 1847, który przygotował je do wydania[1][2][3].

Utwory, głównie w łacinie średniowiecznej, ale częściowo także w języku starodolnoniemieckim i starofrancuskim, zostały spisane przez uczniów i zakonników około 1230 roku. Część z nich jest wierszami i pieśniami goliardów (wagantów, czyli wędrujących żaków, a także duchownych). Pieśni te mają różny charakter, począwszy od moralitetów, aż po pieśni do tańca oraz biesiadne (w średniowiecznej Europie klęski nieurodzaju i wojny były tak częstą przyczyną głodu, że jedzenie i picie należało do częstych tematów popularnych pieśni). Najbardziej znanym utworem jest tzw. Spowiedź Archipoety, anonimowego poety z Kolonii zwanego Archipoetą, wśród autorów znajdują się również Piotr z Blois i Walter z Châtillon[1][3].

Zbiór jest podzielony na 6 części: Carmina ecclesiastica, Carmina moralia et satirica, Carmina amatoria, Carmina potoria, Ludi, Supplementum'.

Interpretacje muzyczne[edytuj]

W 1937 Carl Orff skomponował opartą na zbiorze kantatę sceniczną Carmina Burana[3]. W 1990 roku Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice wystawił spektakl pt. Carmina Burana, oparty na tekstach z antologii Carmina Burana i opowieść o Tristanie i Izoldzie.

14 grudnia 2008 na scenie Opery Śląskiej w Bytomiu miała miejsce premiera kantaty scenicznej Carmina Burana Carla Orffa w inscenizacji i reżyserii Roberto Skolimowskiego. Przedstawienie zostało nagrodzone Złotą Maską 2008 w aż 4 kategoriach[2]:

  • Przedstawienie Roku 2008
  • Reżyseria: Roberto Skolmowski
  • Scenografia: Radek Dębniak
  • Rola wokalno-aktorska: Karina Skrzeszewska

Przypisy

  1. a b The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. C. Oxford University Press, 2004-01-00. ISBN 9780195170672.
  2. a b Karl Orff Carmina burana (pol.). W: Opera Śląska [on-line]. [dostęp 2017-06-03].
  3. a b c Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 456. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj]