Castrum doloris

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Castrum doloris (łac. twierdza boleści, miejsce smutku) – forma ozdobnego katafalku, przy którym odprawiano uroczystości żałobne.

Obyczaj przystrajania przestrzeni ceremonii żałobnych znany był już w Rzymie w VII wieku[1]. Uroczystości odbywały się w kaplicy, kościele, zamku lub pałacu zmarłego i trwały, czasami kilka dni, w kilku miastach czy krajach jednocześnie[2].
W XVII i XVIII w. castrum doloris zyskały wyjątkowo rozbudowaną oprawę architektoniczno - scenograficzną o bogatym programie symboliczno-alegorycznym. Często były to kilkukondygnacyjne konstrukcje wyposażone w tempietto, baldachim, fragmenty fortyfikacji, piramidy, obeliski, figury świętych, personifikacje, elementy heraldyczne i symboliczne, portret trumienny, sceny z życia zmarłego. Całość iluminowano setkami świec[1]. U stóp castrum w barokowej Polsce odbywano spektakl pogrzebowy – theatrum funebris.

Prawdopodobnie jedyne zachowane w Polsce Catrum Doloris znajduje się w kościele pw. Andrzeja Apostoła i Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych we wsi Lutom, położnej na Pojezierzu Międzychodzko - Sierakowskim w Wielkopolsce[3]. Obiekt[4] został zbudowany na potrzeby pogrzebu Jana Korzbok Łąckiego, kasztelana kaliskiego[5].

W Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się grafika autorstwa Tomasza Tretera pt. Katafalk króla Zygmunta Augusta wystawiony w kościele San Lorenzo in Damaso w Rzymie w dniu 10 listopada 1572 roku[6].

Przypisy[edytuj]

  1. a b Sztuka świata. Słownik terminów A-K. tom 17. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 108. ISBN 978-83-213-4726-4.
  2. Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 59. ISBN 978-83-01-12365-9.
  3. Adam Suwart, https://www.przewodnik-katolicki.pl/Archiwum/2010/Przewodnik-Katolicki-44-2010/Historia/Lutomski-skarb, 21 grudnia 2016.
  4. http://www.jozef-poznan.pl/component/phocagallery/31-20150524-lutom/detail/1721-dsc-1706-jpg?detail=7&buttons=1.
  5. http://herbarzpojezierza.pl/dwory-i-palace/gmina-sierakow/kosciol-p-w-sw-andrzeja-apostola-i-najswietszej-maryi-panny-wspomozenia-wiernych/
  6. Muzeum Narodowe w Warszawie http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/docmetadata?id=4274