Catherine Woodville
| |
| księżna Buckingham | |
| Okres |
od 1466 |
|---|---|
| Jako żona |
Henry'ego Stafforda |
| Poprzedniczka |
Anne Neville, siostra Cecylii Neville |
| Następczyni |
Eleanor Percy |
| księżna Bedford | |
| Okres |
od 7 listopada 1485 |
| Jako żona | |
| Poprzedniczka | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia |
Woodville |
| Data i miejsce urodzenia |
około 1458 |
| Data śmierci | |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Rodzeństwo |
Elżbieta Woodville |
| Małżeństwo | |
| Dzieci |
Edward Stafford |
| Małżeństwo | |
| Małżeństwo | |
Catherine Woodville (ur. ok. 1458[1], zm. 18 maja 1497[2][3]) – angielska arystokratka, księżna Buckingham w latach 1465–1483 jako żona Henryka Stafforda, księżna Bedford w latach 1485-1495 jako żona Jaspera Tudora, najmłodsza córka Richarda Woodville’a i Jakobiny Luksemburskiej, siostra królowej Elżbiety Woodville.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodzenie
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się około 1458 roku w Grafton Regis (Northamptonshire) jako ostatnie z czternaściorga dzieci Ryszarda Woodville’a i Jakobiny Luksemburskiej[1]. Jej matka była wdową po Janie księciu Bedford, bracie króla Anglii Henryka V oraz daleką krewną cesarza Zygmunta Luksemburczyka (ich wspólnym przodkiem był hrabia Luksemburga, Henryk V). Jakobina była również damą dworu i przyjaciółką królowej Małgorzaty Andegaweńskiej.
Małżeństwo jej rodziców zostało zawarte prawdopodobnie w 1436 i wywołało skandal ze względu na to, że Ryszard Woodville był niżej urodzony od żony, w dodatku był giermkiem jej zmarłego męża.
Woodville’owie podczas Wojny Dwóch Róż byli stronnikami Lancasterów, jednak w 1464 najstarsza siostra Catherine Elżbieta poślubiła króla Edwarda IV z linii Yorków.
Pierwsze małżeństwo i potomstwo
[edytuj | edytuj kod]Catherine w 1466 poślubiła księcia Buckingham, Henry’ego Stafforda[4]. To małżeństwo spotęgowało gniew najbliższego doradcy Edwarda IV, Ryszarda Neville’a, który już od roku był skonfliktowany z królem z powodu nagłego awansu rodziny Woodville’ów[5]. Hrabia planował, aby Henry Stafford poślubił jedną z jego córek[5]. Sam Henry Stafford, już jako dorosły człowiek uważał, że małżeństwo z Catherine było dla niego mezaliansem[4].
Z tego związku urodziło się czworo dzieci:
- Edward Stafford (ok. 1478 – 17 maja 1521), stracony za zdradę z rozkazu Henryka VIII Tudora, jego syn poślubił córkę Margaret Plantagenet,
- Elizabeth Stafford (ok. 1479 – 11 maja 1532), dama dworu Elżbiety York[6],
- Henry Stafford (ok. 1480? – 6 kwietnia 1523)
- Anne Stafford (ok. 1483– 1544), żona Waltera Herberta[6].
Po śmierci Edwarda IV
[edytuj | edytuj kod]W kwietniu 1483 zmarł król Edward IV York. Na krótko królem został siostrzeniec Catherine, niespełna 13-letni Edward V, jednak do koronacji nie doszło. Tron objął Ryszard III na podstawie uznania potomstwa swego brata i Elżbiety Woodville za nieślubne, ponieważ wiele lat wcześniej Edward IV obiecał małżeństwo Eleonorze Butler[7]. W czerwcu 1483 za zdradę został ścięty najstarszy brat Catherine Anthony, który był wychowawcą obalonego króla oraz jej siostrzeniec Richard Grey[8].
Henry Stafford był uznawany za sprzymierzeńca nowego króla, lecz Catherine jako przedstawicielka rodziny byłej królowej Elżbiety Woodville nie wzięła udziału w koronacji Ryszarda III[9][8].
Ryszard III w listopadzie 1483 rozkazał stracić męża Catherine za wszczęcie rebelii przeciwko niemu[10]. Ponadto jej mąż był jednym z podejrzanych o zabójstwo bądź zlecenie zabójstwa Edwarda V i Ryszarda, których Ryszard III nakazał uwięzić w Tower[11].
Elżbieta Woodville, której małżeństwo z królem uznano za nieważne, wraz z córkami schroniła się w Opactwie Westminsterskim, gdzie przebywała do kwietnia 1484[12]. Po egzekucji męża Catherine dołączyła do siostry[13]. Wpływy rodziny Woodville’ów dobiegły końca.
Pod panowaniem Tudorów
[edytuj | edytuj kod]Ryszard III został pokonany w bitwie pod Bosworth przez Henryka VII Tudora, jedynego syna Małgorzaty Beaufort, która w latach 1457–1471 była żoną Henry’ego Stafforda[14], wuja pierwszego męża Catherine. Żoną nowego króla została siostrzenica Catherine – Elżbieta York. W 1487 podczas koronacji jej koronacji Catherine była jedną z głównych dam w królewskim orszaku[15].
Drugie małżeństwo
[edytuj | edytuj kod]7 listopada 1485 Catherine poślubiła Jaspera Tudora, który otrzymał tytuł księcia Bedford (tytuł niegdyś należący do pierwszego męża jej matki)[16][2]. Był stryjem Henryka VII[16]. Małżeństwo było bezpotomne i wiele wskazuje na to, że nie widywali się przez większość czasu[2]. 21 grudnia 1495 księżna owdowiała ponownie[2]. Została wspomniana w testamencie męża, ale tylko lakonicznie[2].
Trzecie małżeństwo
[edytuj | edytuj kod]2 miesiące po śmierci Jaspera Catherine ponownie wyszła za mąż[2][3]. Jej wybrankiem był młodszy o 12 lat dworzanin Richard Wingfield[2][3]. Związek został zawarty z miłości i bez wymaganej zgody króla[3][2]. Henryk VII ukarał wdowę po stryju grzywną, którą ostatecznie zapłacił starszy z jej synów[3]. Małżeństwo było bezpotomne[2].
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]Catherine zmarła 18 maja 1497[2][3]. Miejsce jej pochówku pozostaje nieznane[3].
W kulturze
[edytuj | edytuj kod]Postać Catherine pojawiła się epizodycznie w serialu „The White Queen” oraz „The White Princess”.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 74, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ a b c d e f g h i j RSB, Strange Bedfellows: Jasper Tudor & Katherine Woodville [online], Rebecca Starr Brown, 4 listopada 2017 [dostęp 2025-09-10] (ang.).
- ↑ a b c d e f g Susan Abernethy, Katherine Woodville, Duchess of Buckingham and Bedford [online], The Freelance History Writer, 31 marca 2017 [dostęp 2025-09-10] (ang.).
- ↑ a b Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 111, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ a b Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 145, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ a b Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 305, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 128, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ a b Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 200, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ The Queen’s Baby Sister [online].
- ↑ Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 265, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 263, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 187, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 216, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka., 2011, s. 256, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 265, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ a b Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 253, ISBN 978-83-67276-02-3.