Cecilia Böhl de Faber

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cecilia Böhl de Faber
Fernán Caballero
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 24 grudnia 1796
Morges
Data i miejsce śmierci 7 kwietnia 1877
Sewilla
Narodowość hiszpańska
Język hiszpański
Dziedzina sztuki powieść
Epoka realizm (kostumbryzm)
Ważne dzieła
  • La gaviota (Mewa)

Cecilia Böhl de Faber (ur. 24 grudnia 1796 w Morges, zm. 7 kwietnia 1877 w Sewilli) – hiszpańska autorka i powieściopisarka, która posługiwała się pseudonimem literackim Fernán Caballero[1], najbardziej znana z powieści Mewa (La gaviota, 1849).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Cecilia Böhl de Faber przyszła na świat 24 grudnia 1796 r. w Morges, w Szwajcarii. Jej ojciec, Juan Nicolas Böhl de Faber, był niemieckim konsulem, który osiadł w Hiszpanii. Był on autorem Antologii hiszpańskiej poezji ludowej, która ukazała się w kilku tomach w latach 1821-1825[2]. Matka – Francisca de Larrea, pochodziła z Andaluzji i tworzyła scenki obyczajowe. W 1805 roku, Cecylia wraz z rodzicami i trojgiem rodzeństwa – bratem Juanem Jacobo oraz siostrami Aurorą i Ángelą, przeprowadzili się do Niemiec. Jednak wkrótce Francisca, tęskniąc za ojczyzną, powróciła do Hiszpanii z dwiema młodszymi córkami, pozostawiając najstarszą córkę i syna pod opieką męża. Cecilia początkowo kształciła się pod okiem belgijskich guwernantek, a następnie we francuskim pensjonacie w Hamburgu. Rodzina zjednoczyła się po kilku latach rozłąki, w 1813 r., osiedlając się na stałe w Kadyksie. Po powrocie do Hiszpanii Cecilia miała problemy z ojczystym językiem, zważywszy na to, że jej edukacja przebiegała głównie w językach niemieckim i francuskim. Wtedy też młoda autorka zainteresowała się hiszpańskimi obyczajami narodowymi, co odzwierciedla się w jej twórczości[3].

W 1816 roku, w wieku dziewiętnastu lat, Böhl de Faber poślubiła kapitana Antonio Planellsa. Owdowiała już rok później, gdyż zginął on w Puerto Rico, gdzie został oddelegowany. Po czterech latach ponownie wyszła za mąż, za hrabiego Francisco Ruiz del Marco. Małżeństwo zamieszkiwało na zmianę pałac w Sewilli oraz wiejską posiadłość w Dos Hermanas. Cecilia zdecydowała się tam pozostać po śmierci męża w 1835 roku[4].

Podczas podróży do Paryża w 1836 r. poznała wielką miłość swojego życia – Federica Cuthberta, którego opisała w utworze Clemencia (1852), nadając mu tożsamość sir George’a Percy[5].

W 1837 r. zawarła trzecie i ostatnie małżeństwo. Jej wybranek, Antonio Arrom de Ayala, był znacznie młodszy i miał poważne problemy ze zdrowiem. W czasie ich małżeństwa intensywnie poświęcała się twórczości literackiej. Debiutowała w 1949 r. w wieku 53 lat, przyjmując pseudonim Fernán Caballero[6]. Po tym jak Arrom de Ayala popełnił samobójstwo, w 1857 roku, osiadła na stałe za zgodą królewską w Alkazarze w Sewilli, gdzie pozostała aż do swojej śmierci[7].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Fernán Caballero jest uważana za inicjatorkę powieści regionalnej w Hiszpanii[8]. W jej twórczości widoczne jest przywiązanie do tradycji i umiłowanie folkloru. W swoich dziełach broniła tradycyjnych obyczajów, które zanikały w wyniku ciągłego postępu i wpływów z zewnątrz. Mają one również charakter moralizatorski. Początkowo pisarka tworzyła swoje dzieła w języku francuskim. Przy pomocy Joségo Joaquina de Mora dokonała tłumaczeń niektórych z nich na hiszpański. W pierwszej kolejności tworzyła krótkie opowiadania i scenki obyczajowe, z czasem skłaniając się ku dłuższym formom literackim.

Jej pierwsza, a zarazem najsłynniejsza powieść, Mewa, została opublikowana w 1849 r.[9] Utwór ten również został napisany pierwotnie po francusku i ukazał się jako dodatek w madryckim czasopiśmie El Heraldo[10]. Opublikowanie powieści nie było intencją autorki, jednakże po namowach ze strony męża, przesłała rękopis Josému Joaquinowi de Mora, który przetłumaczył go na język hiszpański[11]. Bohaterką utworu jest córka rybaka o niezwykłym głosie, która zdobywa sławę i odnosi sukcesy, lecz są one krótkotrwałe. Kobietę gubi miłość do pewnego toreadora, który ginie w pojedynku. W wyniku romansu rozpada się jej małżeństwo. Wkrótce bohaterka traci również głos i jest zmuszona do powrotu do rodzinnej wsi, gdzie poślubia jednego z miejscowych chłopów. Mewa jest powieścią kostumbrystyczną i regionalną. Autorka przeciwstawia w niej życie na wsi życiu miejskiemu. Miasto w jej uznaniu jest źródłem zepsucia, natomiast znacznie większą wartość mają sielskie obyczaje wiejskie[12]. Za idealne społeczeństwo uważa takie, które podtrzymuje swoje tradycje i nie ewoluuje, gdyż jeśli tak się dzieje, prowadzi to do jego destrukcji[13]. Mewa znacznie wpłynęła na rozwój hiszpańskiej powieści w II połowie XIX wieku i stała się inspiracją dla twórczości takich pisarzy, jak Pedro Antonio de Alarcón i Luis Coloma[14].

Fernán Caballero uchodzi również za prekursorkę realizmu w Hiszpanii[15]. W tym samym roku co Mewa ukazała się powieść Rodzina Alvareda (La familia de Alvareda). W Polsce została opublikowana w 1860 r., jako dodatek do krakowskiego czasopisma „Czas”[16]. Utwór ten, podobnie jak późniejsze Clemencia (która w Polsce została wydana w 1868 r. przez „Kronikę Rodzinną” jako Klemencya[17]) i Un verano en Bornos, zawiera elementy charakterystyczne dla realizmu. Wszystkie te powieści, włącznie z Mewą, odznaczają się mnogością opisów miejsc, różnorodnością wydarzeń i żywą narracją, a także obecnością licznych motywów folklorystycznych i jasno wyrażonego morału[18]. Zainteresowanie obyczajowością autorka przejawia również w Obrazach ludowych zwyczajów Andaluzji (Cuadros de costumbres populares andaluzas), opublikowanych w 1852 r.[19]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 209.
  2. M. Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 202.
  3. Ricardo Guillón, Diccionario de literatura española e hispanoaméricana, Madrid: Alianza Diccionarios, 1993, s. 228.
  4. R. Guillón, Diccionario de literatura española e hispanoaméricana, Madrid: Alianza Diccionarios, 1993, s. 229.
  5. R. Guillón, Diccionario de literatura española e hispanoaméricana, Madrid: Alianza Diccionarios, 1993, s. 229.
  6. Ángel del Río, Historia literatury hiszpańskiej. Tom II od 1700 roku do czasów współczesnych, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972.
  7. R. Guillón, Diccionario de literatura española e hispanoaméricana, Madrid: Alianza Diccionarios, 1993, s. 229.
  8. M. Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 209.
  9. M. Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 209.
  10. R. Guillón, Diccionario de literatura española e hispanoaméricana, Madrid: Alianza Diccionario, 1993, s. 229.
  11. Á. del Río, Historia literatury hiszpańskiej. Tom II od 1700 roku do czasów współczesnych, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972.
  12. M. Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 209.
  13. Domingo Ynduráin, Fernán Caballero. Pedro Antonio de Alarcón, Alicante: Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, 2012.
  14. D. Ynduráin, Fernán Caballero. Pedro Antonio de Alarcón, Alicante: Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, 2012.
  15. Beata Baczyńska, Historia literatury hiszpańskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014, s. 313.
  16. B. Baczyńska, Historia literatury hiszpańskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014, s. 314.
  17. B. Baczyńska, Historia literatury hiszpańskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014, s. 314.
  18. Jesús Menéndez Peláez, Historia de la literatura española vol. III, Siglos XVIII, XIX y XX, León: Editorial Everest, 2005, s. 317-318.
  19. M. Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 209.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Beata Baczyńska, Historia literatury hiszpańskiej, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014.
  • Ángel Del Río, Historia literatury hiszpańskiej. Tom II od 1700 roku do czasów współczesnych, tłum. K. Wojciechowska, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972.
  • Ricardo Guillón (red.), Diccionario de literatura española e hispanoaméricana, Madrid, Alianza Diccionarios, 1993.
  • J.Menéndez Peláez (ed.), Historia de la literatura española vol. III, Siglos XVIII, XIX y XX, León, Editorial Everest, 2005.
  • Maria Strzałkowa, Historia literatury hiszpańskiej, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968.
  • Domingo Ynduráin, Fernán Caballero. Pedro Antonio de Alarcón, Alicante, Biblioteca Virtual de Cervantes, 2012: http://www.cervantesvirtual.com/obra/fernan-caballero-pedro-antonio-de-alarcon/