Cena transferowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cena transferowa, cena transakcyjnacena stosowana w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi, w szczególności w ramach jednej grupy kapitałowej.

Znaczną część transakcji na rynku biznesowym stanowią transakcje między podmiotami powiązanymi, takie jak choćby przepływ towarów handlowych między przedsiębiorstwami z jednej grupy kapitałowe lub świadczenie usług na rzecz osób prawnych przez ich właścicieli i zarządu.

Ceny transferowe stosowane w tych transakcjach mogą mieć decydujący wpływ na ostateczną wysokość zysków lub strat w poszczególnych częściach grupy, a ostatecznie także na konkurencyjność grupy wobec innych przedsiębiorstw.

Ceny transferowe a podatki[edytuj | edytuj kod]

Stosowanie odpowiedniej polityki cen transferowych, może znacząco wpłynąć na zobowiązania w podatku dochodowym przedsiębiorstw, szczególnie gdy członkami grupy są przedsiębiorstwa z krajów o różnorodnych systemach podatkowych.

Przykład[edytuj | edytuj kod]

Spółka A sprzedaje w kraju A towar importowany z kraju B, gdzie posiada spółkę córkę – Spółkę B. Wartość rynkowa towaru dostarczanego przez spółkę B to 250 000 EUR, a cena dla ostatecznego odbiorcy to 500 000 EUR. W kraju A podatek dochodowy wynosi 20%, gdy w kraju B wynosi on 10%.

Jeżeli cena transferowa między spółkami B i A:

a) Zostanie ustalona na 250 000 EUR (wartość rynkowa) – zobowiązanie podatkowe (bez uwzględniania kosztów uzyskania przychodu) wyniesie odpowiednio 50 000 EUR w kraju A ((500 000 - 250 000) x 20%) i 25 000 EUR w kraju B (250 000 x 10%), w sumie 75 000 EUR.

b) Zostanie ustalona na 450 000 EUR (powyżej wartości rynkowej) – zobowiązanie podatkowe (bez uwzględniania kosztów uzyskania przychodu) wyniesie zaledwie 10 000 EUR w kraju A ((500 000 - 450 000) x 20%) i 45 000 EUR w kraju B (450 000 x 10%), w sumie 55 000 EUR.

W przedstawionym przykładzie, zastosowanie świadomej polityki cen transferowych może oznaczać dla grupy oszczędność w wysokości 20 000 EUR.

Aby ograniczyć ryzyko przerzucania dochodów za pomocą cen transferowych, państwa nakładające wysokie zobowiązania podatkowe wprowadziły do swoich systemów uregulowania nakładające na przedsiębiorstwa obowiązek ustalania cen transferowych na poziomie zgodnym z cenami rynkowymi. W większości krajów należących do OECD, przedsiębiorstwa są zobowiązane przygotowywać specjalną dokumentację, udowadniającą zgodność danej ceny transferowej z cenami rynkowymi.

Ceny transferowe w polskim prawie podatkowym[edytuj | edytuj kod]

W 2000 z inicjatywy Marka Belki, sprawującego ówcześnie funkcję ministra finansów, wdrożono do polskiego prawa podatkowego przepisy dotyczące cen transferowych.

Do najistotniejszych aktów prawa regulujących problematykę cen transferowych osób prawnych zaliczane są:

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych [1]

Art. 9a nakłada na podatnika obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej w przypadku, gdy wartość transakcji z podmiotami powiązanymi z tym podatnikiem (lub podmiotami mającymi siedzibę w raju podatkowym) przekroczy:

  1. 100 000 euro – jeżeli transakcja nie przekracza 20% kapitału zakładowego,
  2. 30 000 euro – w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych,
  3. 50 000 euro – w pozostałych przypadkach.

Dokumentacja taka powinna obejmować w szczególności określenie funkcji podmiotów uczestniczących w transakcji, podejmowane w związku z tą transakcją ryzyko, jak i aktywa, których transakcja dotyczy, wszystkie przewidywane koszty związane z transakcją, metodę i formę zapłaty oraz oczekiwanych przez podatnika korzyści związanych z transakcją.

W przypadku, gdy podatnik nie dostarczy dokumentacji w przeciągu 7 dni od daty zażądania jej przez organ podatkowy, w przypadku oszacowania dochodu przez organy podatkowe nadwyżka dochodu oszacowanego nad wykazanym podlega opodatkowaniu stawką sankcyjną w wysokości 50%.

Art. 11 określa metody obliczania hipotetycznych dochodów, które są podstawą obliczenia podatku w przypadku, gdy dochód podatnika powstały w wyniku transakcji z podmiotem powiązanym jest znacznie niższy od dochodu, który uzyskałby z analogicznej transakcji z podmiotem niepowiązanym. Metody te to w szczególności:

  • metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej: porównanie ceny ustalonej w transakcjach między podmiotami powiązanymi z ceną stosowaną w porównywalnych transakcjach przez podmioty niepowiązanymi;
  • metoda ceny odsprzedaży: obniżenie ceny określonej w transakcji danego podmiotu z podmiotem niepowiązanym o marżę ceny odprzedaży, obejmującą wydatki bezpośrednie i pośrednie związane z daną transakcją oraz odpowiednią stopę zysku dla danego typu transakcji; 
  • metoda rozsądnej marży („koszt plus”): ustalenie ceny na poziomie porównywalnym do kosztów i narzutu zysku ustalanych pomiędzy podmiotami niezależnymi;
  • metoda zysku transakcyjnego lub marży transakcyjnej netto: określenie marży transakcyjnej na poziomie analogicznym do tego, jaki ten sam podmiot uzyskuje w transakcjach z podmiotami niezależnymi, lub marży uzyskiwanej przez podmioty niezależne w porównywalnych transakcjach.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych[2]

Art. 25a wskazuje na analogiczny w przypadku osób prawnych obowiązek sporządzenia dokumentacji transakcji pomiędzy podmiotami obowiązanymi. Obowiązek ten obejmuje transakcje, których kwota przekracza:

  1. 30 000 euro – w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych,
  2. 50 000 euro – w pozostałych przypadkach.
Ustawa o podatku od towarów i usług[3]

Art. 32 stanowi, że w przypadku, gdy cena ustalona pomiędzy podmiotami powiązanymi jest niższa od wartości rynkowej, podstawa opodatkowania na cele VAT jest naliczana zgodnie z wartością rynkową towaru lub usługi.

Ordynacja podatkowa[4]

Dział IIa zezwala podatnikom na wniesienie do Ministra Finansów wniosku o uznanie prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej.

Rozporządzenia Ministra Finansów
  • Rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych z w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych[5]
  • Rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób fizycznych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób fizycznych z w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych[6].

Polskie przedsiębiorstwa zobowiązane są do przygotowywania dokumentacji podatkowej cen transferowych w przypadku gdy wartość transakcji przekroczy:

  1. 100 000 euro – jeżeli transakcja nie przekracza 20% kapitału zakładowego,
  2. 30 000 euro – w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych,
  3. 50 000 euro – w pozostałych przypadkach.

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – zobacz tekst ujednolicony (Dz. U. z 1992 r. Nr 21, poz. 86)
  2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350)
  3. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535)
  4. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926)
  5. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 r. (znowelizowane 17 czerwca 2013 r.) w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych (Dz. U. z 2009 r. Nr 160, poz. 1268)
  6. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych z późniejszymi zmianami (Dz. U. z 2009 r. Nr 160, poz. 1268)