Centaurea cineraria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Centaurea cineraria
Ilustracja
Liście gatunku
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Carduoideae
Rodzaj chaber
Gatunek Centaurea cineraria
Nazwa systematyczna
Centaurea cineraria L.
Sp. Pl. 2: 912. 1753 (1 May 1753)[3]

Centaurea cineraria L. – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Compositae Gis.). Występuje naturalnie w Europie i na Kaukazie. Ponadto został naturalizowany w innych rejonach świata[5].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten pochodzi z Europy Południowej, głównie z Włoch[6]. Ponadto w Europie rośnie naturalnie między innymi w Finlandii, Szwecji, Norwegii, Danii, Wielkiej Brytanii, Holandii, Niemczech, Hiszpanii i Włoszech, natomiast na Kaukazie został zarejestrowany w Gruzji oraz Armenii. Został naturalizowany w Stanach Zjednoczonych (między innymi w Kalifornii, Kolorado i Alabamie), Australii i Nowej Zelandii[5][7].

We Włoszech został zaobserwowany między innymi na Sycylii, w Kalabrii, Basilicacie, Kampanii oraz Lacjum[8]. Występuje między innymi w Parku Narodowym Alta Murgia[9]. We Francji zarejestrowano go tylko w departamencie Alpy Nadmorskie[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiat
Pokrój
W cieplejszym klimacie rośnie jako zimozielona bylina, natomiast w chłodniejszych rejonach jako roślina jednoroczna. Dorasta do 15–30 cm wysokości i 22–30 cm szerokości[6][7][11].
Liście
Naprzemianległe, aksamitne. Mają srebrną lub szarą barwę. Są one bardzo zróżnicowane, w większości mają podłużny lub owalny kształt, często bardzo wcięte. Są owłosione zarówno na wierzchu jak i od spodu[6][7].
Kwiaty
Niepozorne. Mają różowofioletową, żółtą lub białą barwę[6][7].
Owoce
Niełupki o szarej barwie i długości 5 mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Dobrze rośnie w pełnym nasłonecznieniu lub w półcieniu. Gatunek ten jest tolerancyjny na suszę. Najlepiej rośnie na dobrze przepuszczalnym podłożu. Preferuje gleby o odczynie od kwaśnego do obojętnego – od 5,6 do 7,5 pH. Jest wrażliwy na mróz. Rośnie w strefach mrozoodporności od 7 do 11. Niektóre części rośliny są trujące[6][7]. Kwitnie od maja do września[12], natomiast według innych źródeł od czerwca do sierpnia[8].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ma zastosowanie jako roślina ozdobna – doniczkowa lub rabatowa[11]. Wyhodowano między innymi Kultywar:

  • C. cineraria 'Colchester White' – dorasta do 30–90 cm wysokości i 15–30 cm szerokości. Liście mają szarą lub srebrną barwę. Fioletowe kwiaty pojawiają się latem. Najlepiej rośnie w pełnym nasłonecznieniu[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
  3. Asteraceae Centaurea cineraria L. (ang.). The International Plant Names Index. [dostęp 19 lipca 2015].
  4. Centaurea cineraria L. (ang.). The Plant List. [dostęp 19 lipca 2015].
  5. a b Centaurea cineraria – Maps (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 19 lipca 2015].
  6. a b c d e Centaurea cineraria (ang.). Learn 2 Grow. [dostęp 19 lipca 2015].
  7. a b c d e Dusty Miller, Velvet Centaurea, Centaurea cineraria (ang.). Dave's Garden. [dostęp 19 lipca 2015].
  8. a b Centaurea cineraria L. (wł.). W: Schede di Botanica [on-line]. Altervista. [dostęp 19 lipca 2015].
  9. Stagni temporanei del Parco Nazionale dell’Alta Murgia: peculiarità biologiche (wł.). Parco Nazionale dell’Alta Murgia. [dostęp 19 lipca 2015].
  10. Centaurea cineraria L. (fr.). Tela Botanica. [dostęp 19 lipca 2015].
  11. a b Dusty Miller, Centaurea cineraria (ang.). Flower Garden News. [dostęp 19 lipca 2015].
  12. Centaurea cineraria L. (ang.). Calflora. [dostęp 19 lipca 2015].
  13. Centaurea cineraria 'Colchester White' (ang.). Fine Gardening. [dostęp 19 lipca 2015].