Centralna Grupa Wojsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Centralna Grupa Wojsk Armii Radzieckiej (CGW; ros. Центральная группа войск - ЦГВ) - nazwa dwóch związków operacyjnych Armii Radzieckiej w Europie Środkowej w latach zimnej wojny: w latach 1945-55 w Austrii i na Węgrzech, a następnie w latach 1968-91 w Czechosłowacji.

Pierwsza CGW (1945-55)[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza CGW została sformowana 10 czerwca 1945 mocą rozkazu Naczelnego Dowództwa Armii Radzieckiej z 29 maja 1945 z jednostek 1. Frontu Ukraińskiego znajdujących się w Austrii, na Węgrzech i w Czechosłowacji. W jej skład weszły 4., 5., 7. i 9. armie gwardyjskie, 3. i 4. gwardyjska armia pancerna, 1. gwardyjski korpus kawalerii, 7. i 10. korpus artylerii, 18. korpus pancerny, 7. gwardyjski korpus zmechanizowany i 2. armia lotnicza.

Liczba jednostek i żołnierzy CGW stopniowo spadała wskutek demobilizacji i wycofywania oddziałów do ZSRR. W szczególności wszystkie oddziały opuściły Czechosłowację. W czerwcu 1955 CGW wchodziły już tylko:

  • sztab (1,5 tys. żołnierzy, 0,3 tys. cywilów),
  • w Austrii - 95. gwardyjska dywizja piechoty, 13. gwardyjska dywizja zmechanizowana, 23. dywizja artylerii przeciwlotniczej i oddziały tyłowe (łącznie 29,8 tys. żołnierzy i 1,5 tys. cywilów),
  • na Węgrzech - dwie dywizje zmechanizowane,
  • sztab 59. armii lotniczej, cztery dywizje lotnictwa (po dwie w Austrii i na Węgrzech) i pułk lotnictwa rozpoznawczego (w Austrii; 7,5 tys. żołnierzy, 0,8 tys. cywilów).

Pierwsza CGW została rozformowana po zakończeniu sowieckiej okupacji Austrii w 1955. Jednostki stacjonujące w Austrii zostały wycofane do wewnętrznych okręgów wojskowych ZSRR, a z jednostek stacjonujących na Węgrzech sformowano Korpus Specjalny.

Dowódcy pierwszej CGW:

Druga CGW (1968-91)[edytuj | edytuj kod]

Druga Centralna Grupa Wojsk została utworzona z wojsk sowieckich wprowadzonych na terytorium Czechosłowacji w sierpniu 1968 podczas operacji "Dunaj". Po jej zakończeniu z Czechosłowacji wycofano wojska PRL i NRD; sowieckie pozostały. 16 października 1968 podpisano układ pomiędzy rządami CSRS i ZSRR o utworzeniu na terytorium Czechosłowacji nowej Centralnej Grupy Wojsk. Sztab Grupy rozlokowano w Milovicach nie opodal Pragi. W skład CGW weszły 15 Dywizja Pancerna i 30 Dywizja Zmechanizowana z 28 Armii Białoruskiego Okręgu Wojskowego oraz po jednej dywizji z trzech innych OW (31 Dywizja Pancerna, 18. i 48. Dywizja Zmechanizowana).

W 1987 CGW liczyła około 85 tys. żołnierzy i miała na uzbrojeniu 1500 czołgów, 90 wyrzutni rakiet operacyjno-taktycznych i taktycznych (do nich około 50 głowic jądrowych), 1650 środków artyleryjskich, 300 samolotów lotnictwa frontowego Su-25 i około 120 śmigłowców bojowych.

Skład bojowy i dyslokacja CGW w 1989[edytuj | edytuj kod]

Na początku 1990 CGW liczyła 73,5 tys. żołnierzy i miała na uzbrojeniu 1120 czołgów, 2505 transporterów opancerzonych, 1218 dział i moździerzy, 103 samoloty i 173 śmigłowce.

W listopadzie 1990 r. w skład CGW wchodziła tylko jedna dywizja (18 Dywizja Zmechanizowana) i kilka samodzielnych oddziałów.

Dowódcy drugiej CGW:

Po "aksamitnej rewolucji" w Czechosłowacji 26 lutego 1990 w Moskwie rządy ZSRR i CSRS podpisały umowę o całkowitym wycofaniu CGW z terytorium Czechosłowacji. Wycofywanie zakończono 21 czerwca 1991.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słowar' Suchoputnych Wojsk, Wojennoje Izdatielstwo, Moskwa 1990