Centralny Port Komunikacyjny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Centralny Port Komunikacyjny
Państwo  Polska
Miejscowość gmina Baranów
Typ cywilne
Strefa czasowa UTC +1
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Centralny Port Komunikacyjny
Centralny Port Komunikacyjny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Centralny Port Komunikacyjny
Centralny Port Komunikacyjny
Ziemia52°08′N 20°29′E/52,133333 20,483333

Centralny Port Komunikacyjny (CPK) – koncepcja węzła transportowego opartego na zintegrowanych ze sobą węzłach: lotniczym i kolejowym, spójnych z układem sieci drogowej; węzeł ma być zlokalizowany pomiędzy Warszawą a Łodzią. Pełnomocnik rządu zarekomendował wybudowanie portu w gminie Baranów, powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim[1]. 7 listopada 2017 r. koncepcja została przyjęta uchwałą Rady Ministrów, a 2 czerwca 2018 specjalną ustawę podpisał prezydent RP Andrzej Duda[2].

Plany[edytuj | edytuj kod]

Prognozowanym terminem uruchomienia CPK jest połowa 2027 r. Po uruchomieniu CPK, Lotnisko Chopina w Warszawie miałoby zostać zamknięte dla ruchu cywilnego[3]. W pierwszych latach działalności CPK ma posiadać dwie drogi startowe, a docelowo cztery.

Nierozstrzygnięte są takie kwestie jak: połączenie z krajową siecią kolejową[4] oraz aglomeracjami: warszawską i łódzką. Nie są znane potencjalne potoki pasażerów, zwłaszcza w obliczu rozwoju lotnisk regionalnych, a także lotniska Berlin-Brandenburg. Sam proces inwestycyjny trwać będzie nie mniej niż 7–8 lat[5].

Według założeń rządu Beaty Szydło prace przygotowawcze mają trwać do końca 2019 r., a sam port ma być budowany przez kolejne 8 lat – powinien być otwarty w 2027 r[1]. W sierpniu 2018 Pełnomocnik Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego Mikołaj Wild poinformował, że pierwszy samolot powinien wystartować z gminy Baranów w sezonie zimowym 2027/2028[6].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Obszar o powierzchni 3000 ha w ujęciu mapy gminy Baranów ukazujący przykładowy zakres zabezpieczenia terenu CPK

Centralny Port Komunikacyjny ma być usytuowany między Łodzią a Warszawą. Pełnomocnik rządu zarekomendował wybudowanie portu w Stanisławowie, w gminie Baranów, powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim[1][7]. Wskazane miejsce lokalizacji portu leży na Równinie Łowicko-Błońskiej[8].

Około 1,5 km na południe od wskazanej lokalizacji przebiega autostrada A2. Około 15 km na południe przebiega droga ekspresowa S8 (Wrocław - Warszawa - Białystok). Około 8 km na północ przebiega droga krajowa nr 92. Około 10 km na zachód przebiega droga krajowa nr 50. Około 6,5 km na południowy zachód rozwidlają się linia kolejowa nr 1 (Warszawa–Katowice) oraz linia nr 4 tj. Centralna Magistrala Kolejowa. Około 7 km na północ przebiega linia kolejowa nr 3 (europejska linia E 20 Berlin–Warszawa).

Przyjęta w 2017 r. koncepcja rekomenduje zabezpieczenie terenu o powierzchni nie mniejszej niż 3000 ha, natomiast obszar ograniczonego użytkowania o wielkości nie mniejszej niż 6000 ha[9]. Rekomendowane zabezpieczenie terenu (30 km²) stanowiłoby 40% powierzchni gminy Baranów.

Komponent lotniczy[edytuj | edytuj kod]

Koncepcja zakłada, że po pierwszym etapie budowy port lotniczy ma obsługiwać do 45 mln pasażerów rocznie, a docelowo nawet ok. 100 mln. Lotnisko ma powstać na powierzchni ok. 3000 ha gruntów[1]. Przy budowie CPK zakłada się modułową i etapową koncepcję rozwoju i wyposażenia lotniska[10].

Komponent kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W uchwalonej 7 listopada 2017 r. koncepcji zostały wskazane przedsięwzięcia kluczowe tj. budowa CPK wraz z dworcem i układem węzła kolejowego zawierającym łączniki pomiędzy liniami: nr 1, nr 3, nr 4 oraz przedłużenie do CPK linii nr 447 z wyjściami na Warszawę oraz na Sochaczew i Koluszki, a ponadto wyjściami w kierunku Płocka (w ciągu CMK Północ, Nowy Dwór, Grójec) oraz CMK (linii nr 4), jak również nową linię kolejową Warszawa–CPK–Łódź Fabryczna po wytrasowanej linii kolei dużych prędkości „Y”[11]. W październiku 2017 r. Krzysztof Mamiński, prezes zarządu PKP stwierdził, że preferowanym przez PKP PLK rozwiązaniem są prędkości w zakresie 200–230 km/h[4].

Koszty i finansowanie[edytuj | edytuj kod]

Do 2011 r. koszt inwestycji samego portu lotniczego szacowano na 3,1 mld euro względnie 12 mld zł[5]. W 2017 r. koszt inwestycji całego portu komunikacyjnego (komponenty: lotniczy, kolejowy, drogowy) w zależności od wariantu 30 lub 35 mld zł[12].

Uchwalona 7 listopada 2017 r. koncepcja rządu Beaty Szydło zakłada koszty komponentu lotniczego w wysokości 16–19 mld PLN, koszty komponentu kolejowego w wysokości 8–9 mld PLN, koszty komponentu drogowego to od 1,75 mld PLN do 6,87 mld PLN. Łącznie realizacja podstawowych założeń koncepcji wynosi od 30,9 a 34,9 mld PLN[13]. Dla każdego z komponentów portu rozważana jest inna strategia pozyskania finansowania, co wynika ze względu na zróżnicowany ich charakter[13].

Towarzyszące inwestycje[edytuj | edytuj kod]

Przyjęta koncepcja zakłada przebudowę autostrady A2, budowę autostradowej obwodnicy Warszawy oraz ok. 700 km nowych linii kolejowych[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Przyjęta uchwałą rządu Beaty Szydło koncepcja zawiera nazwę Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany w koncepcji patron został już wcześniej przyjęty dla Portu Lotniczego Szczecin-Goleniów im. NSZZ „Solidarność”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

12 maja 2005 Urząd Lotnictwa Cywilnego podpisał umowę z hiszpańskim konsorcjum Ineco-Sener na wykonanie studium wykonalności centralnego portu lotniczego[14]. Pomimo tego w ciągu kolejnych 2 lat studium takie nie zostało wykonane, co zostało zinterpretowane jako odłożenie projektu nowego wielkiego lotniska na nieokreśloną przyszłość, a nawet zaniechanie tej inwestycji.

Pomimo tego nowy port lotniczy obsługujący Warszawę został zaproponowany w rządowej Strategii Rozwoju Infrastruktury Transportowej na lata 2010–2013. Przewidywano bowiem, że w tym okresie port lotniczy Warszawa-Okęcie obsługiwać będzie około 10 mln pasażerów, co wyczerpie jego przepustowość (12,5 mln pas. po uruchomieniu Terminalu 2 (nowa część Terminalu A), a jednocześnie może spowodować utrudnienia w ruchu w tej części stolicy. Jednak już w lutym 2007 podsekretarz stanu ds. lotnictwa w Ministerstwie Transportu stwierdził, że wobec rozwoju lotnisk regionalnych brak jest przesłanek co do podejmowania decyzji o budowie nowego portu centralnego; wobec czego ewentualna realizacja tej inwestycji została przesunięta na lata 2025–2030. Jako najbardziej prawdopodobną lokalizację tego portu wskazywano obszar między Warszawą a Łodzią[15].

Jeszcze przed zleceniem studia wykonalności konsorcjum Ineco-Sener, 15 stycznia 2004 Ministerstwo Infrastruktury, kierując się opinią międzyresortowego zespołu ekspertów, po badaniach przeprowadzonych w 2003, wskazało dwie potencjalne lokalizacje CPL[16]:

Poza powyższym, rozpatrywano także lokalizację Centralnego Portu Lotniczego w:

W 2005 r. niezależnie od losów koncepcji Centralnego Portu Lotniczego podjęto decyzję o modernizacji i otwarciu portu lotniczego w Modlinie dla samolotów tanich linii i czarterów. Prace przy modernizacji i dobudowie potrzebnej infrastruktury rozpoczęto 8 października 2010[22]. Pierwsze rejsowe loty odbyły się 15 lipca 2012 r. Powstanie portu w Modlinie stało się w rezultacie jedynym zrealizowanym projektem odciążenia portu lotniczego im. F. Chopina.

W 2016 r. na potrzebę budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego między Łodzią a Warszawą ponownie wskazał minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski. Pod koniec kwietnia 2017 r. rząd Beaty Szydło ustanowił Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego dla RP[23][24]. Pełnomocnik w formie decyzji powołał interdyscyplinarny Zespół Doradczy[25]. 19 września 2017 pełnomocnik rządu Mikołaj Wild na konferencji prasowej wraz z premier Beatą Szydło ogłosił, że rekomendowaną lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego jest wieś Stanisławów, w gminie Baranów, w powiecie grodziskim[26]. 3 października 2017 Mikołaj Wild złożył projekt uchwały przyjmującej koncepcję budowy CPK[12]. 7 listopada 2017 r. koncepcja została przyjęta uchwałą Rady Ministrów[1][27]. 10 maja 2018 r. Sejm przyjął ustawę, dzięki której będzie można rozpocząć budowę lotniska. 1 czerwca została ona podpisana przez prezydenta[28][29][30]. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym weszła w życie 21 czerwca 2018 r.[30]19.09.2018 r. podana została publicznie do wiadomości, przez wiceministra infrastruktury pełnomocnika rządu ds. budowy CPK Mikołaj Wilda, informacja o ustanowieniu prezesa spółki celowej ds. budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Został nim uznany specjalista do spraw geopolityki dr Jacek Bartosiak.

Referendum w sprawie lokalizacji CPK w gminie Baranów[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2018 Rada Gminy Baranów podjęła uchwałę o przeprowadzeniu 17 czerwca 2018 referendum gminnego w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego na obszarze gminy Baranów i planowanych w związku z tą inwestycją regulacjach prawnych[31]. Rada zadecydowała, że mieszkańcy udzielą odpowiedzi na dwa pytania o następującej treści, z dwoma wariantami odpowiedzi („Tak” i „Nie”)[31]:

  1. Czy jesteś za lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego na obszarze gminy Baranów?
  2. Czy zgadzasz się na warunki rozliczeń zaproponowane przez Rząd RP mieszkańcom gminy Baranów w związku z budową Centralnego Portu Komunikacyjnego?

W referendum wzięło udział 47% uprawnionych i zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 (wymóg wzięcia udziału w referendum przez co najmniej 30% uprawnionych do głosowania) było ono ważne[32].

Mieszkańcy opowiedzieli się przeciwko budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego na terenie ich gminy oraz zaproponowanym przez rząd warunkom rozliczeń. Na pierwsze pytanie oddano 1877 głosów ważnych, z tego 322 na „Tak” i 1555 na „Nie” (odpowiednio 17,2% i 82,8%)[33][34]. Na drugie pytanie (1864 głosów ważnych) 113 osób zagłosowało na „Tak” a 1751 na „Nie” (odpowiednio 6,1% i 93,9%)[33][34].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Uchwała w sprawie przyjęcia „Koncepcji przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej”. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-08].
  2. Prezydent podpisał ustawę o Centralnym Porcie Komunikacyjnym
  3. Po otwarciu CPK Lotniska Chopina zostanie zamknięte dla ruchu cywilnego
  4. a b Łukasz Malinowski: CPK: Jakiej kolei chce PKP?. W: Rynek-Lotniczy.pl [on-line]. Zespół Doradców Gospodarczych TOR Sp. z o.o., 2017-10-19. [dostęp 2017-11-18].
  5. a b Okęcie w odstawkę?, TSLbiznes 7-8/2011, s. 54
  6. Jarosław Osowski. Powolny start nowego lotniska. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 31 sierpnia 2018. 
  7. Centralny Port Komunikacyjny - Port Solidarność, cpk-konsultacje.pl [dostęp 2018-07-26].
  8. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  9. VI. Wizja przedsięwzięcia. W: Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 57. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  10. VI. Wizja przedsięwzięcia. W: Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 55. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  11. Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 66, 84. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  12. a b Spór o węzeł kolejowy skrępował Centralny Port Komunikacyjny. W: Business Insider Polska [on-line]. Onet SA, 2017-10-06. [dostęp 2017-10-07].
  13. a b Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port „Solidarność” - Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. W: Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów [on-line]. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2017-09-22. [dostęp 2017-11-08].
  14. Wiadomość z 12.05.2005. Urząd Lotnictwa Cywilnego, 2007-03-11. [dostęp 2017-11-18].  Cytat: ULC o podpisaniu umowy z Ineco-Sener na studium wykonalności nowego centralnego lotniska
  15. Słownik pojęć Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku). W: Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej [on-line]. mib.gov.pl. s. 4. [dostęp 2017-03-21].
  16. Wiadomość z 15.01.2004 – Lokalizacja lotniska centralnego dla Polski. Urząd Lotnictwa Cywilnego, 2007-03-11. [dostęp 2017-11-18].
  17. Geneza. W: AirSochaczew [on-line]. Stowarzyszenie Port Lotniczy Sochaczew (KRS 0000216290). [dostęp 2017-11-18].
  18. Jacek Damięcki: Koncepcja Transkontynentalnego Portu Lotniczego – Nowe Miasto nad Pilicą. [dostęp 2017-11-18].
  19. Port lotniczy Wołomin. W: Życie Warszawy [on-line]. Gremi Media SA, 2003-10-23. [dostęp 2017-11-18].
  20. Port Lotniczy Wołomin. W: tur-info.pl [on-line]. Grupa STBI Sp. z o.o., 2003-10-23. [dostęp 2017-11-18].
  21. Projekt Centralnego Portu Lotniczego Polski. Przedsiębiorstwo Churchill-Jankowski Sp. z o.o., 2006-09-01. [dostęp 2017-11-18].
  22. Rusza budowa lotniska w Modlinie. tvp.info. [dostęp 2015-03-08].
  23. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 874)
  24. Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwo Rozwoju, www.mr.gov.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  25. Zespół Doradczy Pełnomocnika Rządu - Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2018-07-26] (pol.).
  26. „Rekomendujemy, aby CPK powstał w miejscowości Stanisławów” [dostęp 2017-09-19] (pol.).
  27. Uchwała Rady Ministrów - Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2018-07-26] (pol.).
  28. [1], wprost.pl
  29. Sejm przyjął ustawę o CPK. Największy port lotniczy w Polsce ma powstać do 2027 r., niezalezna.pl
  30. a b Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1089)
  31. a b Uchwała nr XLI/197/2018 Rady Gminy Baranów z dnia 18 kwietnia 2018 r. o przeprowadzeniu referendum w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego 2018 poz. 5096 [on-line]. 11 maja 2018. [dostęp 2018-07-03].
  32. Referendum gminne zarządzone na dzień 18 czerwca 2018 r. w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. Protokół ustalenia wyniku referendum gminnego. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Baranów [on-line]. 18 czerwca 2018. s. 3. [dostęp 2018-07-03].
  33. a b Referendum gminne zarządzone na dzień 18 czerwca 2018 r. w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. Protokół ustalenia wyniku referendum gminnego. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Baranów [on-line]. 18 czerwca 2018. s. 2. [dostęp 2018-07-03].
  34. a b Wild: nie jesteśmy zaskoczeni wynikami referendum w gminie Baranów ws. CPK. W: Polska Agencja Prasowa [on-line]. pap.pl. s. 18 czerwca 2018. [dostęp 2018-07-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]