Centralny Port Komunikacyjny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Centralny Port Komunikacyjny
Państwo  Polska
Miejscowość gmina Baranów
Typ cywilne
Strefa czasowa UTC +1
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Centralny Port Komunikacyjny
Centralny Port Komunikacyjny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Centralny Port Komunikacyjny
Centralny Port Komunikacyjny
Ziemia52°08′N 20°29′E/52,133333 20,483333
Strona internetowa

Centralny Port Komunikacyjny (CPK; ang. Solidarity Transport Hub, STH) – planowany węzeł przesiadkowy między Warszawą i Łodzią, integrujący transport lotniczy, kolejowy i drogowy. W ramach tego projektu w odległości około 37 km na zachód od Warszawy, na obszarze około 3.000 hektarów ma zostać wybudowany Port Lotniczy Solidarność, który w ramach pierwszego etapu ma być w stanie obsługiwać 45 mln pasażerów rocznie. W skład CPK mają wejść też inwestycje kolejowe: węzeł w bezpośredniej bliskości portu lotniczego i połączenia na terenie kraju, które umożliwią przejazd między Warszawą a największymi polskimi miastami w czasie nie dłuższym niż 2,5 godziny. Inwestycja powinna umożliwić stworzenie ponad 150 tys. nowych miejsc pracy. W rejonie CPK ma powstać także Airport City, w skład którego wejdą m.in. obiekty targowo-kongresowe, konferencyjne i biurowe[1].

Pełnomocnik rządu ds. CPK Mikołaj Wild[2] zarekomendował wybudowanie portu w gminie Baranów, powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim[3].

7 listopada 2017 r. "Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej"[4] została przyjęta uchwałą Rady Ministrów, a 2 czerwca 2018 specjalną ustawę podpisał prezydent RP Andrzej Duda[5].

Plany[edytuj | edytuj kod]

Prognozowanym terminem uruchomienia CPK jest połowa 2027 r. Po uruchomieniu CPK, Lotnisko Chopina w Warszawie miałoby zostać zamknięte dla ruchu cywilnego[6]. W pierwszych latach działalności CPK ma posiadać dwie drogi startowe, a docelowo cztery.

Nierozstrzygnięte są takie kwestie jak: połączenie z krajową siecią kolejową[7] oraz aglomeracjami: warszawską i łódzką. Nie są znane potencjalne potoki pasażerów, zwłaszcza w obliczu rozwoju lotnisk regionalnych, a także lotniska Berlin-Brandenburg. Sam proces inwestycyjny trwać będzie nie mniej niż 7–8 lat[8].

Według założeń rządu Beaty Szydło prace przygotowawcze mają trwać do końca 2019 r., a sam port ma być budowany przez kolejne 8 lat – powinien być otwarty w 2027 r[3]. W sierpniu 2018 Pełnomocnik Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego Mikołaj Wild poinformował, że pierwszy samolot powinien wystartować z gminy Baranów w sezonie zimowym 2027/2028[9].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Centralny Port Komunikacyjny ma być usytuowany między Łodzią a Warszawą. Pełnomocnik rządu zarekomendował wybudowanie portu w Stanisławowie, w gminie Baranów, powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim[3][10]. Wskazane miejsce lokalizacji portu leży na Równinie Łowicko-Błońskiej[11].

Około 1,5 km na południe od wskazanej lokalizacji przebiega autostrada A2. Około 15 km na południe przebiega droga ekspresowa S8 (Wrocław - Warszawa - Białystok). Około 8 km na północ przebiega droga krajowa nr 92. Około 10 km na zachód przebiega droga krajowa nr 50. Około 6,5 km na południowy zachód rozwidlają się linia kolejowa nr 1 (Warszawa–Katowice) oraz linia nr 4 tj. Centralna Magistrala Kolejowa. Około 7 km na północ przebiega linia kolejowa nr 3 (europejska linia E 20 Berlin–Warszawa).

Przyjęta w 2017 r. koncepcja rekomenduje zabezpieczenie terenu o powierzchni nie mniejszej niż 3000 ha, natomiast obszar ograniczonego użytkowania o wielkości nie mniejszej niż 6000 ha[12]. Rekomendowane zabezpieczenie terenu (30 km²) stanowiłoby 40% powierzchni gminy Baranów.

Komponent lotniskowy[edytuj | edytuj kod]

Model systemowy lotniska. Program CPK.

Port Lotniczy Solidarność w ramach pierwszego etapu będzie w stanie obsługiwać 45 mln pasażerów rocznie[3]. Przy budowie CPK zakłada się modułową i etapową koncepcję rozwoju i wyposażenia lotniska. W pierwszym etapie powstaną dwie równoległe drogi startowe o długości 4000 metrów każda i dwie kolejne w ramach kolejnych[13].

W połowie kwietnia 2019 r. spółka CPK rozpoczęła proces uzgodnień strategicznych z partnerami branżowymi[14]. Podczas pierwszego spotkania, w którym wzięło udział ponad 60 przedstawicieli firm i instytucji zainteresowanych projektem, inwestor CPK przedstawił założenia koncepcji planowanego portu. Wśród uczestników Forum Interesariuszy CPK znalazły się m.in. Polskie Linie Lotnicze LOT, BARIP (Rada Przedstawicieli Linii Lotniczych w Polsce), Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, Poczta Polska, Orlen, LOTOS, PERN, Straż Graniczna, LOT AMS, LS Airport Services, LS Technics, Welcome Airport Services, Krajowa Administracja Skarbowa, Polski Holding Hotelowy, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, FedEx, DHL, UPS i TNT Express. Było to pierwsze w Polsce tak szerokie forum uczestników lotniskowego procesu inwestycyjnego[15].

W maju 2019 r. podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego CPK pokazała definicję portu lotniczego w ramach Programu CPK, czyli wstępny układ elementów infrastruktury Portu Lotniczego Solidarność[16]. W definicji uwzględniony m.in. zakładany układ dróg startowych (dwóch w ramach etapu pierwszego na 45 mln pasażerów rocznie oraz czterech dróg startowych w układzie docelowym - w ramach etapowania inwestycji), dróg kołowania, płyt postojowych, terminali (pasażerskich, cargo i general aviation), stacji kolejowej zintegrowanej z terminalem pasażerskim, parkingów i dróg wewnętrznych. Definicja portu lotniczego uwzględnia też m.in. infrastrukturę utrzymania technicznego, paliwową, odladzania samolotów, Lotniskowej Straży Pożarnej, utrzymania pojazdów, a także. energetyczne, gazowe, kanalizacyjne. Definicja będzie jeszcze w przyszłości doprecyzowana m.in. na etapie planu generalnego (masterplanu)[17].

Komponent kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W uchwalonej 7 listopada 2017 r. koncepcji zostały wskazane przedsięwzięcia kluczowe tj. budowa CPK wraz z dworcem i układem węzła kolejowego zawierającym łączniki pomiędzy liniami: nr 1, nr 3, nr 4 oraz przedłużenie do CPK linii nr 447 z wyjściami na Warszawę oraz na Sochaczew i Koluszki, a ponadto wyjściami w kierunku Płocka (w ciągu CMK Północ, Nowy Dwór, Grójec) oraz CMK (linii nr 4), jak również nową linię kolejową Warszawa–CPK–Łódź Fabryczna po wytrasowanej linii kolei dużych prędkości „Y”[18]. W październiku 2017 r. Krzysztof Mamiński, prezes zarządu PKP stwierdził, że preferowanym przez PKP PLK rozwiązaniem są prędkości w zakresie 200–230 km/h[7].

Koszty i finansowanie[edytuj | edytuj kod]

Do 2011 r. koszt inwestycji samego portu lotniczego szacowano na 3,1 mld euro względnie 12 mld zł[8]. W 2017 r. koszt inwestycji całego portu komunikacyjnego (komponenty: lotniczy, kolejowy, drogowy) w zależności od wariantu 30 lub 35 mld zł[19].

Obszar o powierzchni 3000 ha w ujęciu mapy gminy Baranów ukazujący przykładowy zakres zabezpieczenia terenu CPK

Uchwalona 7 listopada 2017 r. koncepcja rządu Beaty Szydło zakłada koszty komponentu lotniczego w wysokości 16–19 mld PLN, koszty komponentu kolejowego w wysokości 8–9 mld PLN, koszty komponentu drogowego to od 1,75 mld PLN do 6,87 mld PLN. Łącznie realizacja podstawowych założeń koncepcji wynosi od 30,9 a 34,9 mld PLN[20]. Dla każdego z komponentów portu rozważana jest inna strategia pozyskania finansowania, co wynika ze względu na zróżnicowany ich charakter[20].

Towarzyszące inwestycje[edytuj | edytuj kod]

Przyjęta koncepcja zakłada przebudowę autostrady A2, budowę autostradowej obwodnicy Warszawy oraz 1600 km nowych linii kolejowych[21].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Przyjęta uchwałą rządu Beaty Szydło koncepcja zawiera nazwę Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany w koncepcji patron został już wcześniej przyjęty dla Portu Lotniczego Szczecin-Goleniów im. NSZZ „Solidarność”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

12 maja 2005 Urząd Lotnictwa Cywilnego podpisał umowę z hiszpańskim konsorcjum Ineco-Sener na wykonanie studium wykonalności centralnego portu lotniczego[22]. Pomimo tego w ciągu kolejnych 2 lat studium takie nie zostało wykonane, co zostało zinterpretowane jako odłożenie projektu nowego wielkiego lotniska na nieokreśloną przyszłość, a nawet zaniechanie tej inwestycji.

Pomimo tego nowy port lotniczy obsługujący Warszawę został zaproponowany w rządowej Strategii Rozwoju Infrastruktury Transportowej na lata 2010–2013. Przewidywano bowiem, że w tym okresie port lotniczy Warszawa-Okęcie obsługiwać będzie około 10 mln pasażerów, co wyczerpie jego przepustowość (12,5 mln pas. po uruchomieniu Terminalu 2 (nowa część Terminalu A), a jednocześnie może spowodować utrudnienia w ruchu w tej części stolicy. Jednak już w lutym 2007 podsekretarz stanu ds. lotnictwa w Ministerstwie Transportu stwierdził, że wobec rozwoju lotnisk regionalnych brak jest przesłanek co do podejmowania decyzji o budowie nowego portu centralnego; wobec czego ewentualna realizacja tej inwestycji została przesunięta na lata 2025–2030. Jako najbardziej prawdopodobną lokalizację tego portu wskazywano obszar między Warszawą a Łodzią[23].

Jeszcze przed zleceniem studia wykonalności konsorcjum Ineco-Sener, 15 stycznia 2004 Ministerstwo Infrastruktury, kierując się opinią międzyresortowego zespołu ekspertów, po badaniach przeprowadzonych w 2003, wskazało dwie potencjalne lokalizacje CPL[24]:

Poza powyższym, rozpatrywano także lokalizację Centralnego Portu Lotniczego w:

W 2005 r. niezależnie od losów koncepcji Centralnego Portu Lotniczego podjęto decyzję o modernizacji i otwarciu portu lotniczego w Modlinie dla samolotów tanich linii i czarterów. Prace przy modernizacji i dobudowie potrzebnej infrastruktury rozpoczęto 8 października 2010[30]. Pierwsze rejsowe loty odbyły się 15 lipca 2012 r. Powstanie portu w Modlinie stało się w rezultacie jedynym zrealizowanym projektem odciążenia portu lotniczego im. F. Chopina.

W 2016 na potrzebę budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego między Łodzią a Warszawą ponownie wskazał minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski. Pod koniec kwietnia 2017 rząd Beaty Szydło ustanowił Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego dla RP[31][32]. Pełnomocnik w formie decyzji powołał interdyscyplinarny Zespół Doradczy[33]. 19 września 2017 pełnomocnik rządu Mikołaj Wild na konferencji prasowej wraz z premier Beatą Szydło ogłosił, że rekomendowaną lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego jest wieś Stanisławów, w gminie Baranów, w powiecie grodziskim[34]. 3 października 2017 Mikołaj Wild złożył projekt uchwały przyjmującej koncepcję budowy CPK[19]. 7 listopada 2017 koncepcja została przyjęta uchwałą Rady Ministrów[3][35]. 10 maja 2018 Sejm przyjął ustawę, dzięki której będzie można rozpocząć budowę lotniska. 1 czerwca została ona podpisana przez prezydenta[36][37][38]. Ustawa z dnia 10 maja 2018 o Centralnym Porcie Komunikacyjnym weszła w życie 21 czerwca 2018[38]. 19.09.2018 podana została publicznie do wiadomości, przez wiceministra infrastruktury pełnomocnika rządu ds. budowy CPK Mikołaj Wilda, informacja o ustanowieniu prezesa spółki celowej ds. budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Został nim Jacek Bartosiak. 19 lutego 2019 zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa[39].

Referendum w sprawie lokalizacji CPK w gminie Baranów[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2018 Rada Gminy Baranów podjęła uchwałę o przeprowadzeniu 17 czerwca 2018 referendum gminnego w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego na obszarze gminy Baranów i planowanych w związku z tą inwestycją regulacjach prawnych[40]. Rada zadecydowała, że mieszkańcy udzielą odpowiedzi na dwa pytania o następującej treści, z dwoma wariantami odpowiedzi („Tak” i „Nie”)[40]:

  1. Czy jesteś za lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego na obszarze gminy Baranów?
  2. Czy zgadzasz się na warunki rozliczeń zaproponowane przez Rząd RP mieszkańcom gminy Baranów w związku z budową Centralnego Portu Komunikacyjnego?

W referendum wzięło udział 47% uprawnionych i zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 (wymóg wzięcia udziału w referendum przez co najmniej 30% uprawnionych do głosowania) jego wynik był wiążący[41].

Mieszkańcy opowiedzieli się przeciwko budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego na terenie ich gminy oraz zaproponowanym przez rząd warunkom rozliczeń. Na pierwsze pytanie oddano 1877 głosów ważnych, z tego 322 na „Tak” i 1555 na „Nie” (odpowiednio 17,2% i 82,8%)[42][43]. Na drugie pytanie (1864 głosów ważnych) 113 osób zagłosowało na „Tak” a 1751 na „Nie” (odpowiednio 6,1% i 93,9%)[42][43].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. O inwestycji, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  2. Pełnomocnik Rządu ds. CPK, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  3. a b c d e Uchwała w sprawie przyjęcia „Koncepcji przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej”. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-08].
  4. Uchwała Rady Ministrów, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  5. Prezydent podpisał ustawę o Centralnym Porcie Komunikacyjnym
  6. Po otwarciu CPK Lotniska Chopina zostanie zamknięte dla ruchu cywilnego
  7. a b Łukasz Malinowski: CPK: Jakiej kolei chce PKP?. W: Rynek-Lotniczy.pl [on-line]. Zespół Doradców Gospodarczych TOR Sp. z o.o., 2017-10-19. [dostęp 2017-11-18].
  8. a b Okęcie w odstawkę?, TSLbiznes 7-8/2011, s. 54
  9. Jarosław Osowski. Powolny start nowego lotniska. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 31 sierpnia 2018. 
  10. Centralny Port Komunikacyjny - Port Solidarność, cpk-konsultacje.pl [dostęp 2018-07-26].
  11. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  12. VI. Wizja przedsięwzięcia. W: Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 57. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  13. VI. Wizja przedsięwzięcia. W: Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 55. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  14. CPK: start konsultacji z partnerami branżowymi, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-16] (pol.).
  15. Wiemy, jak będzie wyglądać CPK. Pokazano pierwszy plan, Rzeczpospolita [dostęp 2019-07-16].
  16. Program lotniskowy, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2019-07-16] (pol.).
  17. Pasazer.com: Tak ma wyglądać CPK. Pokazano wstępny układ elementów infrastruktury, Pasazer.com [dostęp 2019-07-16].
  18. Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju, 2017-11, s. 66, 84. (Załącznik nr 1 do Uchwały nr 173/2017 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2017 r.)
  19. a b Spór o węzeł kolejowy skrępował Centralny Port Komunikacyjny. W: Business Insider Polska [on-line]. Onet SA, 2017-10-06. [dostęp 2017-10-07].
  20. a b Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port „Solidarność” - Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej. W: Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów [on-line]. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2017-09-22. [dostęp 2017-11-08].
  21. CPK to nie tylko nowe lotnisko. Ma powstać 1600 km linii kolejowych
  22. Wiadomość z 12.05.2005. Urząd Lotnictwa Cywilnego, 2007-03-11. [dostęp 2017-11-18]. Cytat: ULC o podpisaniu umowy z Ineco-Sener na studium wykonalności nowego centralnego lotniska
  23. Słownik pojęć Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku). W: Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej [on-line]. mib.gov.pl. s. 4. [dostęp 2017-03-21].
  24. Wiadomość z 15.01.2004 – Lokalizacja lotniska centralnego dla Polski. Urząd Lotnictwa Cywilnego, 2007-03-11. [dostęp 2017-11-18].
  25. Geneza. W: AirSochaczew [on-line]. Stowarzyszenie Port Lotniczy Sochaczew (KRS 0000216290). [dostęp 2017-11-18].
  26. Jacek Damięcki: Koncepcja Transkontynentalnego Portu Lotniczego – Nowe Miasto nad Pilicą. [dostęp 2017-11-18].
  27. Port lotniczy Wołomin. W: Życie Warszawy [on-line]. Gremi Media SA, 2003-10-23. [dostęp 2017-11-18].
  28. Port Lotniczy Wołomin. W: tur-info.pl [on-line]. Grupa STBI Sp. z o.o., 2003-10-23. [dostęp 2017-11-18].
  29. Projekt Centralnego Portu Lotniczego Polski. Przedsiębiorstwo Churchill-Jankowski Sp. z o.o., 2006-09-01. [dostęp 2017-11-18].
  30. Rusza budowa lotniska w Modlinie. tvp.info. [dostęp 2015-03-08].
  31. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 874)
  32. Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwo Rozwoju, www.mr.gov.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  33. Zespół Doradczy Pełnomocnika Rządu - Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2018-07-26] (pol.).
  34. „Rekomendujemy, aby CPK powstał w miejscowości Stanisławów” [dostęp 2017-09-19] (pol.).
  35. Uchwała Rady Ministrów - Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2018-07-26] (pol.).
  36. [1], wprost.pl
  37. Sejm przyjął ustawę o CPK. Największy port lotniczy w Polsce ma powstać do 2027 r., niezalezna.pl
  38. a b Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1089)
  39. Prezes spółki celowej do realizacji CPK Jacek Bartosiak zrezygnował z funkcji | Polska Agencja Prasowa SA, www.pap.pl [dostęp 2019-02-22].
  40. a b Uchwała nr XLI/197/2018 Rady Gminy Baranów z dnia 18 kwietnia 2018 r. o przeprowadzeniu referendum w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego 2018 poz. 5096 [on-line]. 11 maja 2018. [dostęp 2018-07-03].
  41. Referendum gminne zarządzone na dzień 18 czerwca 2018 r. w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. Protokół ustalenia wyniku referendum gminnego. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Baranów [on-line]. 18 czerwca 2018. s. 3. [dostęp 2018-07-03].
  42. a b Referendum gminne zarządzone na dzień 18 czerwca 2018 r. w sprawie lokalizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie i planowanych w związku z tą inwestycją regulacji prawnych. Protokół ustalenia wyniku referendum gminnego. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Baranów [on-line]. 18 czerwca 2018. s. 2. [dostęp 2018-07-03].
  43. a b Wild: nie jesteśmy zaskoczeni wynikami referendum w gminie Baranów ws. CPK. W: Polska Agencja Prasowa [on-line]. pap.pl. s. 18 czerwca 2018. [dostęp 2018-07-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]