Centrum handlowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Największe centrum handlowe świata – New South China Mall
Największe centrum handlowe w Polsce – Aleja Bielany w Bielanach Wrocławskich

Centrum handlowe, galeria handlowa – obiekt, w którym znajduje się wiele sklepów i punktów usługowych.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Każdy ze sklepów występuje tam pod własną marką, natomiast samo centrum promuje się pod swoją nazwą. Obiekty tego typu znajdują się w kontekście podmiejskim, są najczęściej jedno – ale także dwu – lub trzykondygnacyjne, posiadają wewnętrzną strukturę zorganizowaną wokół przeszklonego pasażu, zaś parkingi organizuje się jako terenowe.

Domy towarowe zaś często były zasadniczo budynkami jednej firmy lub grupy, która zazwyczaj sama sprzedawała swoje produkty i de facto taki dom (jak np. istniejący Harrods w Londynie) sprzedaje produkty pod własną marką. Jednakże te dość luksusowe sklepy (zazwyczaj największe i najwyższe, gdyż wówczas zakryte ulice były znacząco niższymi budynkami), zaczęły tracić rynek w XX wieku i wpuszczać inne marki sklepów pod własny dach.

W 1965 roku otwarto Southdale Center w Edinie – pierwsze nowoczesne, w pełni zamknięte centrum handlowe na wzór którego zaczęto budować od tej pory wszystkie inne[1]. Drugstore, czyli nowe centra handlowe oprócz zakupów oferowały także rozrywkę. Jean Baudrillard zauważa, że nie są to już domy towarowe zachowujące w sobie coś z epoki, w której po raz pierwszy do dóbr codziennej konsumpcji dostęp zyskały całe masy ludności. W domach towarowych nastąpiła centralizacja produktów, natomiast w drugstore towary i usługi łączone są w niespodziewane zestawienia[2].

Przykładem centrum handlowego jest Główny Powszechny Dom Towarowy (GUM w Moskwie) – za czasów komunizmu znacjonalizowany dom handlowy (który sam powstał na miejsce bazaru i chaotycznej sprzedaży w zniszczonej przez wojska napoleońskie Moskwie) i traktowany jako dom towarowy pod jedną marką (zasadniczo właścicielem domu i wszystkich sklepów było państwo)[3].

Historię współczesnych centrów handlowych można podzielić na kilka etapów[4]:

  1. hipermarket, któremu towarzyszy kilka sklepów
  2. hipermarket i towarzyszące sklepy zajmują po ok. połowie powierzchni obiektu
  3. do poprzedniego układu dochodzi kilka dużych sklepów znanych marek oraz niewielka część rozrywkowa
  4. funkcje handlowe stanowią tylko część oferty, a centrum nabiera funkcji miniaturowego miasta.

Największym centrum handlowym w Polsce stała się po rozbudowie w 2015 r. Aleja Bielany w Bielanach Wrocławskich (powierzchnia GLA: 145 000 m2)[5]. Największe centrum handlowe na świecie – New South China Mall ma 659 tys. m² powierzchni sklepowej[6].

Istnieją także internetowe odpowiedniki centrum handlowego skupiające wiele sklepów internetowych.

Wybrane centra handlowe (galerie handlowe) w Polsce
Centrum handlowe Batory w Gdyni
Centrum Handlowe MAX w Chrzanowie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. G. Ritzer, Magiczny świat konsumpcji, Warszawa 2001, s. 30
  2. J. Baudrillard, Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, Warszawa 2006, s. 11.
  3. Główny Powszechny Dom Towarowy GUM. [zarchiwizowane z tego adresu (2013–09–12)].
  4. Wyścig galerii handlowych, fro.olsztyn.pl, 27 czerwca 2012 [dostęp 2018-03-17] (pol.).
  5. Powstaje największe centrum handlowe w Polsce, 2015 [dostęp 2018-03-17].
  6. Największe centra handlowe świata. Prawdziwe giganty – Hotmoney – Galeria #10/10, www.hotmoney.pl [zarchiwizowane z adresu 2013-04-30].