Centuria (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Centuria
Ilustracja
Morfologia (centuria pospolita)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Rodzina goryczkowate
Rodzaj centuria
Nazwa systematyczna
Centaurium Hill.
Brit. Herbal 62. Mar 1756
Typ nomenklatoryczny
Gentiana centaurium L.[2]
Synonimy

Centaurella A. Delarbre, Centaurium Persoon, Centaurodes Moehring ex O. Kuntze, Erythraea Borkhausen[2]

Centuria (Centaurium Hill.) – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych. Obejmuje ok. 30 gatunków[3], z czego 14 występuje w Europie, a reszta w Afryce, Azji, Ameryce Północnej i Południowej[4]. W Polsce rosną trzy gatunki: centuria nadbrzeżna C. littorale, nadobna C. pulchellum i pospolita C. erythrea[5]. Rośliny z tego rodzaju rosną na łąkach i murawach, na wydmach nadmorskich i brzegach wód[4].

Morfologia[edytuj]

Centuria nadobna
Pokrój
Przeważnie rośliny roczne lub dwuletnie, rzadziej byliny. Osiągają do 0,5 m wysokości[4].
Liście
Naprzeciwległe, całobrzegie, zwykle nagie[4].
Kwiaty
Niewielkie, promieniste, zwykle pięciokrotne o koronie zrosłopłatkowej, rurkowatej, zwykle różowej, rzadziej białe. W pąku płatki korony skręcone. Kielich zrosłodziałkowy, rurkowaty. Pręcików jest 5, mają bardzo krótkie nitki. Zalążnia górna, dwukomorowa. Znamię cienkiego zwykle słupka rozwidlone[4].
Owoce
Torebki otwierające się dwiema klapami. Nasiona drobne[4].

Systematyka[edytuj]

Nazwa Centaurium pojawia się w taksonomii roślin jako homonim taksonomiczny: Centaurium Borkhausen = Heteroclita Rafinesque, Centaurium A. Haller = Rhaponticum Ludwig[2]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG IV z 2016)

Należy do rodziny goryczkowatych (Gentianaceae), która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goryczkowców (Gentianales) z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Gentiananae Thorne ex Reveal, rząd goryczkowce (Gentianales Lindl.), podrząd Gentianinae Bessey in C.K. Adams, rodzina goryczkowate (Gentianaceae Juss.), rodzaj centuria (Centaurium Hill.)[6].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-11-30].
  2. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].
  3. a b Centaurium. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-04-23].
  4. a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 208. ISBN 0333748905.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Centaurium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-23].