Cep (narzędzie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cep
Młócenie zboża za pomocą cepów
Gązwa – rzemienne połączenie dzierżaka z bijakiem

Cepnarzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża.

Budowa[edytuj]

Cep zbudowany jest z dwóch kijów: długiego zwanego dzierżakiem i krótkiego, zwykle dębowego, bijaka. Cieńsze końce dzierżaka i bijaka połączone są rzemieniem (czasem wysuszoną skórą z węgorza[1]), nazywanym gązwą lub gackiem, a na Zamojszczyźnie kapicą, lub metalowym przegubem, nazywanym ósemką.

Młocka[edytuj]

Młócono, trzymając cep za dzierżak i uderzając bijakiem w rozłożone na klepisku (lub innym twardym płaskim podłożu) zboże. Młócący musiał tak uderzać cepem, aby za każdym razem bijak uderzał całą swoją długością o klepisko, na którym leżało zboże (w przeciwnym przypadku pojawiały się znaczne siły reakcji na dzierżak oraz mogło nastąpić zgniatanie ziaren). Zaletą cepa była możliwość uzyskania ziarna i prostej słomy, koniecznej do pokrycia dachów strzechą.

Cep współcześnie[edytuj]

W czasach współczesnych młócenie cepem zostało wyparte przez omłot mechaniczny w młocarniach. Jeden z typów młocarni zwany jest cepówką, gdzie elementem bębna młócącego jest metalowa listwa zwana cepem. Bęben młócący zwykle posiada od 6 do 10 cepów.

W mowie potocznej zwrot proste jak budowa cepa (lub proste jak konstrukcja cepa) oznacza wyjątkowo prostą i oczywistą zasadę działania.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Justyna Masłowiec: Cep. Witryna internetowa Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie.