Cep (narzędzie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cep
Młócenie zboża za pomocą cepów
Gązwa – rzemienne połączenie dzierżaka z bijakiem

Cepnarzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża.

Budowa[edytuj]

Cep zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego, zwykle dębowego). Ich cieńsze końce połączone są rzemieniem (czasem wysuszoną skórą z węgorza[1]) – zwanym gązwą lub gackiem, a na Zamojszczyźnie kapicą – lub metalowym przegubem, nazywanym ósemką.

Młocka[edytuj]

Młócono, trzymając cep za dzierżak i uderzając bijakiem w rozłożone na klepisku (lub innym twardym płaskim podłożu) zboże. Młócący musiał tak uderzać cepem, aby za każdym razem bijak uderzał całą swoją długością w warstwę zboża na klepisku (w przeciwnym wypadku pojawiały się znaczne siły reakcji na dzierżak oraz mogło nastąpić zgniatanie ziaren). Zaletą cepa była możliwość uzyskania ziarna i prostej słomy, koniecznej do krycia dachów strzechą.

Cep współcześnie[edytuj]

W czasach współczesnych młócenie cepem zostało wyparte przez omłot mechaniczny w młocarniach. Jeden z typów młocarni zwany jest cepówką, gdzie elementem bębna młócącego jest metalowa listwa zwana cepem. Bęben młócący ma zwykle od 6 do 10 cepów.

W mowie potocznej zwrot proste jak budowa cepa (lub proste jak konstrukcja cepa) oznacza nieskomplikowaną i oczywistą zasadę działania.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Justyna Masłowiec: Cep. Witryna internetowa Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie.