Cerbera złocista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerbera złocista
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

goryczkowce

Rodzina

toinowate

Rodzaj

cerbera

Gatunek

cerbera złocista

Nazwa systematyczna
Cerbera odollam
Fruct. Sem. Pl. 2: 193 1791[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Owoce

Cerbera złocista (Cerbera odollam Gaertn.) – gatunek rośliny z rodziny toinowatych, pochodzący z tropikalnych rejonów Oceanu Indyjskiego i Pacyfiku. Roślina rozprzestrzenia się hydroforycznie, dzięki owocom dryfującym wzdłuż wybrzeża. Preferuje zaplecze namorzynów. Roślina zawiera silnie trujący sok mleczny. Najbardziej toksyczne jest bielmo nasion. Zawarty w nich glikozyd nasercowy zwany cerberyną może spowodować śmierć, stąd zwyczajowa nazwa "drzewo samobójców"[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Wiecznie zielone drzewo osiągające wysokość do 15 m, korona zaokrąglona, kora szara, spękana.
Liście
Podługowato-owalne, ciemnozielone, błyszczące, o długości do 30 cm, z wyraźnie zaostrzoną końcówką.
Kwiaty
Kwiaty barwy białej i jaśminowym zapachu. W gardzieli korony widoczna żółta plamka, z czym wiąże się zwyczajowa nazwa angielska yellow-eyed cerbera[6].
Owoce
Duże pestkowce, przypominający wyglądem owoc mango. Dojrzałe ciemnoczerwone, po opadnięciu egzokarp szybko czernieje i rozpada się. Mezokarp gruby, włóknisty, co pozwala owocom przez długi czas unosić się na wodzie, nie tracąc zdolności do kiełkowania.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Sadzona jako drzewo ozdobne, ekranujące i cieniodajne.
  • Drewno, lekkie i trwałe, wykorzystywane jest do budowy łodzi i w rękodziele artystycznym.
  • Różne części rośliny mają zastosowanie lecznicze[5].
  • Do XIX w. na Madagaskarze stosowano zażywanie nasion podczas tzw. "sądów bożych"[7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-04-09] (ang.).
  3. Cerbera odollam. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-04-09]. (ang.).
  4. Cerbera odollam, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. a b Jolanta i Karol Węglarscy: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2008, s. 91. ISBN 978-83-61320-17-3.
  6. Jolanta i Karol Węglarscy: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2008, s. 90. ISBN 978-83-61320-17-3.
  7. Cerbera odollam. [w:] ncbi [on-line]. [dostęp 2013-04-09]. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jolanta i Karol Węglarscy: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2008. ISBN 978-83-61320-17-3..