Cerekiew (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerekiew
Kościół katolicki
Kościół katolicki
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat bocheński
Gmina Bochnia
Sołectwo Cerekiew
Liczba ludności (2007) 328
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 32-711
Tablice rejestracyjne KBC, KBA[1]
SIMC 0812028
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bochnia
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Bochnia
Cerekiew
Cerekiew
Położenie na mapie powiatu bocheńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bocheńskiego
Cerekiew
Cerekiew
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cerekiew
Cerekiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerekiew
Cerekiew
Ziemia50°05′30″N 20°30′03″E/50,091667 20,500833
Przedszkole

Cerekiew (daw. Cerkiew[2]) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Bochnia. Znajduje się na równinie Podgórza Bocheńskiego, między rzekami Raba i Gróbka[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Bajdów, Czasławice[4].

Cerekiew to najbardziej na północ wysunięta miejscowość bocheńskiej gminy, siedziba parafii od 1470 roku.

W 1595 roku wieś Cerkiew położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością starosty olsztyńskiego Joachima Ocieskiego[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafia w Cerekwi fundacji prawdopodobnie rycerskiej. Przypuszcza się, że parafia w Cerekwi powstała w XII w., od 1326 r. występuje pod nazwą "Sancto Laurentio"[6].

Z kroniki parafialnej[edytuj | edytuj kod]

  • 1647 – (zapewne 1657) – Kozacy i Węgrzy spalili i spustoszyli Cerekiew,
  • 1813 – wylew Raby,
  • 1837 – wylew Raby 6 V,
  • 1846 – w Bessowie szabrunek największy, rabunek we Wrzępi i Bieńkowicach,
  • 1847 – śmierć głodowa, tyfus,
  • 1860 – Cerekiew, Bessów i Cząsławice Barona Eichthala zostały sprzedane Wojciechowi Grabczyńskiemu adwokatowi z Tarnowa za 105 tys. złotych i on na 9 lat wydzierżawił Antoniemu Boguszewskiemu posesorowi(?) Strzelec Wielkich,
  • 1867 – wylew Raby,
  • 1871 – wylew Raby,
  • 1872 – zalane Cząsławice w czasie żniw,
  • 1873 – głód na przednówku, ludzie się zadłużyli, w lecie i jesieni cholera,
  • 1875 – 12 XI został zaprószony ogień i spalił się młyn dworski przy Gróbce,
  • 1876 – 19/20 lutego Raba przerwała wały Czasławicach, woda sięgała po okna,
  • 1876 – 19 i 20 V mróz, jesienią myszy,
  • 1879 – Bolesław Rożen – zarządca ekonomiczny w Cerekwi,
  • 1884 – zalany Bessów – dzierżawca Władysław Artwiński,
  • 1886 – stanęła szkoła,
  • 1945 – dnia 19 stycznia o godzinie 11-tej, zajechały pierwsze patrole wojsk rosyjskich.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[7].

  • kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca z 1664 r. (ob. przeniesiony do skansenu w Nowym Sączu) oraz dzwonnica drewniana.

Kościół w Cerekwi[edytuj | edytuj kod]

Drewniany kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca Męczennika postawiono w 1664 r., fundowany przez Osieckiego, dziedzica miejscowego i żołnierza. Odnowiono go w 1879 roku. W roku 1888 od parafii odłączyły się Okulice, jako samoistna parafia. Przed II wojną zrobiono fundamenty pod nowy, murowany kościół, który wybudowano w latach 1948–1952, pod kierunkiem Józefa Merendy, według projektu arch. Zbigniewa Solawy. Styl kościoła i wyposażenie – neogotyckie. Ze starego kościoła przeniesiono organy z drugiej połowy XVII w., obraz św. Wawrzyńca, barokowy z XVIII w., kropielnicę kamienną z 1786 r., dzwon odlany w Gdańsku w 1642 roku. Kościół konsekrował bp Karol Pękala 28 IX 1952 r. zachowując patrona kościoła. Drewniany, znacznie zniszczony kościół znajduje się w skansenie w Nowym Sączu.

Szkoła parafialna istniała od 1596 r. Kronika parafialna istnieje od 1866 i nie podaje wcześniejszych wydarzeń.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2015 r. Nr 0, poz. 669)
  2. Chlebowski Bronisław: Cerekiew [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych ziem słowiańskich t. 1 pod red. tegorz, Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, Warszawa 1880, s. 534.
  3. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2017-04-08].
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 109.
  6. "Rocznik Diecezji Tarnowskiej". Tarnów: 1967.
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-06-30.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Kronika parafialna "Liber memorabilium Parochiae Cerekiew AD 1866