Cergowa (góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cergowa
Cergowa widziana z Dukli (od północy)
Cergowa widziana z Dukli (od północy)
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Niski, Karpaty
Wysokość 716 m n.p.m.
Wybitność 211 m
Położenie na mapie Beskidu Niskiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Niskiego
Cergowa
Cergowa
Ziemia49°31′52″N 21°43′03″E/49,531111 21,717500

Cergowa (inne nazwy: Cergowska Góra, Wielka Góra, 716 m n.p.m.) – zalesiony szczyt Beskidu Dukielskiego w Beskidzie Niskim, na południowy wschód od Dukli. Posiada trzy wierzchołki (od zachodu): 716 m n.p.m. (z żelaznym krzyżem), 683 m n.p.m. i 681 m n.p.m. Jej sylwetka góruje nad Duklą. Występują tu liczne wychodnie piaskowca cergowskiego oraz jaskinie. Góra odwiedzana jest przez paralotniarzy.

Jaskinie Cergowskie[edytuj]

Na stokach Cergowej znajduje się ok. 10 jaskiń szczelinowych o dł. do 75 m (głównie na południowym stoku zachodniego ramienia – tzw. Borsucze Dziury). Są to m.in.:

  • Jaskinia Pod Bukiem - jedna z największych, ma dwie spore komory i kilka długich lecz niedostępnych korytarzy o łącznej długości 34 m[1] i głębokości 7 m.
  • Jaskinia Gdzie Spadł Samolot - jej nazwa upamiętnia katastrofę niemieckiego samolotu podczas II wojny światowej. Położona jest na północny wschód od połączenia szlaku czerwonego, z szeroką przecinką, biegnącą ze wschodniego wierzchołka góry na południowy zachód, na wysokości ok. 600 m n.p.m. Jej korytarze mają ok. 32 m długości.
  • Przy Szkółce (długość 47 m i 6 m głębokości).
  • Na Wierzchowinie (w istocie dwie jaskinie, długość większej 20 m i 5 m głębokości).
  • Gdzie Wpadł Grotołaz (długość 75 m i 14,3 m głębokości).

Jaskinie Cergowej należą do najwcześniej opisywanych w Polsce, wzmiankowane przez ks. Gabriela Rzączyńskiego w dziele Auctuarrium historiae naturalis Regni Poloniae z 1736 roku. Wiążą się z nimi liczne podania: o podziemnych korytarzach prowadzących aż do zamku w Odrzykoniu pod Krosnem.

Złota Studzienka[edytuj]

Znajduje się ona u podnóża północno-zachodniego stoku Cergowej. Jest to cudowne źródełko zwane "Złotą Studzienką" wraz z kaplicą, związaną ze św. Janem z Dukli, który wiódł tu pustelnicze życie. Jest to miejsce kultu św. Jana z Dukli.

Morskie Oko[edytuj]

Morskie Oko – jest to niewielkich rozmiarów staw znajdujący się na południowo-wschodnim zboczu Cergowej.

Rezerwaty Przyrody na Cergowej[edytuj]

Turystyka[edytuj]

Już w końcu XIX w. Cergowa była celem wycieczek turystycznych kuracjuszy, przebywających w niedalekich uzdrowiskach: Iwoniczu i Rymanowie. Znany później krajoznawca i propagator turystyki Mieczysław Orłowicz kilkakrotnie w towarzystwie ojca i księdza Romana Kmicikiewicza z Zawadki Rymanowskiej odwiedzał w latach 1895-1904 Cergową (...) królującą nad całym powiatem krośnieńskim i nad Podolem Sanockim[2]. W swych wspomnieniach Orłowicz zaznaczył też, iż Jest to najdalej na wschód wysunięty szczyt, z którego w dni pogodne widać Tatry, co stanowi dodatkową atrakcję dla turystów[2], co jednak nie jest prawdą[3]. Co roku na szczycie Cergowej odbywa się spotkanie noworoczno-opłatkowe organizowane przez Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Krośnie oraz Koło Przewodników Turystycznych przy Oddziale PTTK Krosno[4].

Piesze szlaki turystyczne[edytuj]

Przypisy

  1. Ten i następne wymiary podano za Wykazem jaskiń Beskidu Niskiego, stan na 4 kwietnia 2008 r.
  2. a b Orłowicz Mieczysław: Moje wspomnienia turystyczne, wybór i opracowanie: Ferens Wanda, przedmowa: Wroczyński Ryszard, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970.
  3. W rzeczywistości Tatry widać jeszcze z wielu szczytów położonych bardziej na wschód, w samym Beskidzie Niskim są to np. Popowa Polana czy Przymiarki
  4. Artykuł o XIX spotkaniu 4 stycznia 2015, terazkrosno.pl