Cergowa (góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cergowa
Ilustracja
Cergowa widziana z Dukli
Państwo  Polska
Położenie Cergowa
Pasmo Beskid Niski, Karpaty
Wysokość 716 m n.p.m.
Wybitność 211 m
Położenie na mapie gminy Dukla
Mapa lokalizacyjna gminy Dukla
Cergowa
Cergowa
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Cergowa
Cergowa
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Cergowa
Cergowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cergowa
Cergowa
Ziemia49°31′49,9″N 21°43′04,0″E/49,530528 21,717778

Cergowa (inne nazwy: Cergowska Góra, Wielka Góra, 716 m n.p.m.) – zalesiony szczyt Beskidu Dukielskiego w Beskidzie Niskim, na południowy wschód od Dukli. Posiada trzy wierzchołki (od zachodu): 716 m n.p.m. (z żelaznym krzyżem), 683 m n.p.m. i 681 m n.p.m. Jej sylwetka góruje nad Duklą. Występują tu liczne wychodnie piaskowca cergowskiego oraz jaskinie. Góra odwiedzana jest przez paralotniarzy.

W 2018 wybudowano na najwyższym wierzchołku turystyczną wieżę widokową.


Galeria[edytuj | edytuj kod]

Jaskinie Cergowskie[edytuj | edytuj kod]

Na stokach Cergowej znajduje się ok. 10 jaskiń szczelinowych o dł. do 75 m (głównie na południowym stoku zachodniego ramienia – tzw. Borsucze Dziury). Są to m.in.:

  • Jaskinia Pod Bukiem - jedna z największych, ma dwie spore komory i kilka długich lecz niedostępnych korytarzy o łącznej długości 34 m[1] i głębokości 7 m.
  • Jaskinia Gdzie Samolot Spadł - jej nazwa upamiętnia katastrofę niemieckiego samolotu podczas II wojny światowej. Położona jest na północny wschód od połączenia szlaku czerwonego, z szeroką przecinką, biegnącą ze wschodniego wierzchołka góry na południowy zachód, na wysokości ok. 680 m n.p.m.
  • Przy Szkółce (długość 47 m i 6 m głębokości).
  • Na Wierzchowinie (w istocie dwie jaskinie, długość większej 20 m i 5 m głębokości).
  • Jaskinia Gdzie Wpadł Grotołaz (długość 75 m i 14,5 m głębokości).

Jaskinie Cergowej należą do najwcześniej opisywanych w Polsce, wzmiankowane przez ks. Gabriela Rzączyńskiego w dziele Auctuarrium historiae naturalis Regni Poloniae z 1736 roku. Wiążą się z nimi liczne podania: o podziemnych korytarzach prowadzących aż do zamku w Odrzykoniu pod Krosnem.

Złota Studzienka[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się ona u podnóża północno-zachodniego stoku Cergowej. Jest to cudowne źródełko zwane "Złotą Studzienką" wraz z kaplicą, związaną ze św. Janem z Dukli, który wiódł tu pustelnicze życie. Jest to miejsce kultu św. Jana z Dukli.

Morskie Oko[edytuj | edytuj kod]

Morskie Oko – jest to niewielkich rozmiarów staw znajdujący się na południowo-wschodnim zboczu Cergowej.

Rezerwaty Przyrody na Cergowej[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Już w końcu XIX w. Cergowa była celem wycieczek turystycznych kuracjuszy, przebywających w niedalekich uzdrowiskach: Iwoniczu i Rymanowie. Znany później krajoznawca i propagator turystyki Mieczysław Orłowicz kilkakrotnie w towarzystwie ojca i księdza Romana Kmicikiewicza z Zawadki Rymanowskiej odwiedzał w latach 1895-1904 Cergową (...) królującą nad całym powiatem krośnieńskim i nad Podolem Sanockim[2]. W swych wspomnieniach Orłowicz zaznaczył też, iż Jest to najdalej na wschód wysunięty szczyt, z którego w dni pogodne widać Tatry, co stanowi dodatkową atrakcję dla turystów[2], co jednak nie jest prawdą[3]. Co roku na szczycie Cergowej odbywa się spotkanie noworoczno-opłatkowe organizowane przez Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Krośnie oraz Koło Przewodników Turystycznych przy Oddziale PTTK Krosno[4].

Piesze szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ten i następne wymiary podano za Wykazem jaskiń Beskidu Niskiego, stan na 4 kwietnia 2008 r.
  2. a b Orłowicz Mieczysław: Moje wspomnienia turystyczne, wybór i opracowanie: Ferens Wanda, przedmowa: Wroczyński Ryszard, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970.
  3. W rzeczywistości Tatry widać jeszcze z wielu szczytów położonych bardziej na wschód, w samym Beskidzie Niskim są to np. Popowa Polana czy Przymiarki
  4. Artykuł o XIX spotkaniu 4 stycznia 2015, terazkrosno.pl