Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Tyliczu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana
obecnie kaplica św. św. Kosmy i Damiana
Distinctive emblem for cultural property.svg 775 z dnia 5.09.1964[1]
kaplica cmentarna
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Tylicz
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyliczu.
Wezwanie święci Kosma i Damian
Położenie na mapie gminy Krynica-Zdrój
Mapa lokalizacyjna gminy Krynica-Zdrój
Cerkiew w Tyliczu
Cerkiew w Tyliczu
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Cerkiew w Tyliczu
Cerkiew w Tyliczu
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cerkiew w Tyliczu
Cerkiew w Tyliczu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew w Tyliczu
Cerkiew w Tyliczu
Ziemia49°23′43,4″N 21°01′41,3″E/49,395389 21,028139
Przycerkiewny cmentarz - grób ks. Emiliana Afanasjewicza Wengrynowicza, proboszcza parafii w Tyliczu, przetrzymywanego w latach 1914-1917 w obozie Talerhof i zmarłego tamże

Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Tyliczu – dawna greckokatolicka cerkiew, zbudowana w 1743, znajdująca się w Tyliczu.

Po 1947 przejęta przez kościół rzymskokatolicki. Obecnie użytkowana jako kaplica cmentarna parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyliczu.

Cerkiew wpisano na listę zabytków w 1964. Została włączona do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Tyliczu istniała już pod koniec XVI wieku. Obecnie istniejąca powstała w 1743. Jednak kształt budynku został uformowany w czasie przebudowy w 1780. W 1938 wykonano w niej zachowaną do dnia dzisiejszego polichromię ornamentalną i figuralną nawiązującą do jubileuszu 950-lecia chrztu Rusi.

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Tyliczu jest cerkwią łemkowską, trójdzielną. Ponad przedsionkiem wznosi się wieża o konstrukcji słupowo-ramowej, z drewnianym hełmem i kutym krzyżem. Znacznie mniejsze hełmy znajdują się ponad nawą i nad prezbiterium. Po obydwu stronach nawy cerkwi zlokalizowane zostały dwie kaplice boczne. Podobna konstrukcja występuje jedynie w świątyni w Miliku. Nawę pokrywa dach namiotowy, zaś prezbiterium - kalenicowy.

We wnętrzu polichromia. Część wykonanych w jej ramach malowideł (w tym postacie świętych Olgi i Włodzimierza) to kopie ikon z soboru św. Włodzimierza w Kijowie. Starszy jest ikonostas, powstały w XVIII wieku. W latach 80. XX wieku nieznani sprawcy wynieśli z niego część wizerunków, które zostały uzupełnione po 2001. Szczególną cechą ikonostasu w cerkwi w Tyliczu jest wielkość ikon patronów świątyni oraz św. Mikołaja, które, choć umiejscowione w najniższym rzędzie ikon, są znacznie wyższe niż carskie wrota i sięgają rzędu następnego.

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Wokół cerkwi znajduje się ogrodzenie, w którego obrębie znajduje się dzwonnica oraz dawny i współczesny cmentarz.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G. i Z. Malinowscy, E. i P. Marciniszyn, Ikony i cerkwie. Tajemnice łemkowskich świątyń, Carta Blanca, Warszawa 2009, ​ISBN 978-83-61444-15-2
  • Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda, Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, Wydawnictwo Rewasz, Pruszków, 2003, ss.112,113 ​ISBN 83-89188-08-2
  • Szlak Architektury Drewnianej Małopolska, Bartłomiej Cisowski i inni, Kraków: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Departament Promocji i Turystyki. Zespół ds. Turystyki, 2010, s. 230, ISBN 978-83-60538-61-6, OCLC 995427727.