Cerkiew św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Bazylego Wielkiego
Distinctive emblem for cultural property.svg A-747 z dnia 20.06.1994.
cerkiew filialna
Ilustracja
Elewacja południowa
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Konieczna
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja przemysko-gorlicka
Wezwanie św. Bazylego Wielkiego
Wspomnienie liturgiczne 1/14 stycznia
Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie
Mapa lokalizacyjna gminy Uście Gorlickie
Konieczna, cerkiew
Konieczna, cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Konieczna, cerkiew
Konieczna, cerkiew
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Konieczna, cerkiew
Konieczna, cerkiew
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Konieczna, cerkiew
Konieczna, cerkiew
Ziemia49°27′25,3″N 21°18′40,4″E/49,457028 21,311222

Cerkiew pod wezwaniem św. Bazylego Wielkiegoprawosławna cerkiew filialna w Koniecznej. Należy do parafii Opieki Matki Bożej w Zdyni, w dekanacie Gorlice diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Obiekt włączony do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Świątynia znajduje się przy drodze do Gładyszowa, około 500 m od granicy ze Słowacją.

Cerkiew drewniana, orientowana, trójdzielna. Wieża obita blachą, 3-kondygnacyjna, o konstrukcji zrębowej w części dolnej i szkieletowej w górnej. Nawa na planie kwadratu, oszalowana. Prezbiterium wieloboczne, częściowo oszalowane, w tylnej części obite blachą. Dachy kalenicowe, blaszane. Wewnątrz mieści się ikonostas (o rzadko spotykanym, schodkowym układzie ikon), przywieziony z Sambora w 1912. Sufit i ściany pokrywają polichromie. Obok świątyni znajduje się cmentarz z kwaterą żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej.

Cerkiew św. Bazylego Wielkiego zbudowano w latach 1903–1905 jako świątynię greckokatolicką. Po wysiedleniu ludności łemkowskiej w ramach Akcji „Wisła” (1947), w obiekcie sporadycznie celebrowano msze rzymskokatolickie dla przybyłych osadników. Od 1957 (kiedy część Łemków powróciła na ojcowiznę) w cerkwi zaczęto również odprawiać nabożeństwa według obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, co trwało do czasu aresztowania przez władze państwowe księdza greckokatolickiego (1961). Od tej pory wierni z Koniecznej pozostawali pod opieką duchownych prawosławnych z Bartnego. W dniu 29 lipca 1969 cerkiew została przekazana do użytkowania Polskiemu Autokefalicznemu Kościołowi Prawosławnemu jako świątynia filialna utworzonej w 1967 parafii w Zdyni. Od tego czasu cerkiew kilkakrotnie remontowano (po 1969, w latach 1996–1999, po 2004).

Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2009 o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego świątynia stała się wyłączną własnością tego Kościoła[1].

W 2. dekadzie XXI w. w ramach unijnego projektu „Wschodniosłowiańskie dziedzictwo kulturowe – konserwacja, renowacja i digitalizacja drewnianych cerkwi i ich wyposażenia w Małopolsce, na Podkarpaciu, Lubelszczyźnie i Podlasiu” przeprowadzono kolejny, kapitalny remont świątyni. Po jego zakończeniu, cerkiew została 21 lipca 2019 r. poświęcona przez arcybiskupa przemyskiego i gorlickiego Paisjusza[2].

Uroczystość patronalna obchodzona jest 14 stycznia (według starego stylu 1 stycznia).

Cerkiew została wpisana do rejestru zabytków 20 czerwca 1994 pod nr A-747[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]