Cerkiew św. Dymitra w Jaworniku Ruskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Dymitra w Jaworniku Ruskim
Distinctive emblem for cultural property.svg A-315 z dnia 18.11.1982 i 19.09.1990[1]
Ilustracja
Cerkiew i dzwonnica
Państwo  Polska
Miejscowość Jawornik Ruski
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Dymitra
Położenie na mapie gminy Bircza
Mapa lokalizacyjna gminy Bircza
Jawornik Ruski, cerkiew
Jawornik Ruski, cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jawornik Ruski, cerkiew
Jawornik Ruski, cerkiew
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Jawornik Ruski, cerkiew
Jawornik Ruski, cerkiew
Położenie na mapie powiatu przemyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przemyskiego
Jawornik Ruski, cerkiew
Jawornik Ruski, cerkiew
Ziemia49°43′54,1″N 22°18′52,2″E/49,731694 22,314500

Cerkiew św. Dymitra w Jaworniku Ruskim – dawna drewniana greckokatolicka cerkiew parafialna, później użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, znajdująca się w Jaworniku Ruskim, w gminie Bircza, w powiecie przemyskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew zbudowano w 1882 roku w miejsce starszej świątyni pod tym samym wezwaniem, istniejącej co najmniej do 1830 roku. Po II wojnie światowej cerkiew była użytkowana przez parafię rzymskokatolicką w Borownicy jako kościół filialny, do czasu zbudowania nowego, murowanego kościoła około 2000 roku. Obecnie stoi nieużytkowana. Hierarchowie Cerkwi greckokatolickiej rozpoczęli w 2008 roku starania o zwrot budynku[2].

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Orientowana, drewniana, konstrukcji zrębowej. Trójdzielna: wydłużone prezbiterium zamknięte trójbocznie, szersza kwadratowa nawa i prostokątny babiniec z przedsionkiem. Przy prezbiterium od północy zakrystia. Wszystkie ściany szalowane pionowym deskowaniem. Nad każdą z części osobne dachy kalenicowe, kryte blachą, zwieńczone baniastymi hełmami z żelaznymi krzyżami[3].

W cerkwi znajduje się polichromia o motywach figuralnych i geometrycznych, oraz niemal kompletny ikonostas (brakuje wrót carskich) z końca XIX wieku o wystroju klasycystycznym.

Otoczenie świątyni[edytuj | edytuj kod]

Obok cerkwi znajduje się murowana trójkondygnacyjna dzwonnica parawanowa, służąca jako brama. Na przycerkiewnym cmentarzu kilka starych, kamiennych nagrobków, w tym fundatora i dobroczyńcy cerkwi - księdza Teodora Bekiusza, zmarłego w 1887[2].

Proboszczem tej parafii był ojciec Mychajła Werbyckiego - twórcy melodii ukraińskiego hymnu państwowego, a sam Michał został w niej ochrzczony[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2018-09-30. [dostęp 2018-07-17].
  2. a b c Krzysztof Zieliński: Leksykon drewnianej architektury sakralnej województwa podkarpackiego. PRO CARPATHIA, Rzeszów 2015, s. 103. ISBN 978-83-61577-68-3.
  3. Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda: Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wydawnictwo Rewasz, Pruszków 2011, s. 216, 217. ISBN 83-89188-08-2.