Cerkiew św. Mikołaja w Czaszynie

Cerkiew św. Mikołaja
w Czaszynie

nr rej. A-34 z 14.12.2000
Widok ogólny (wrzesień 2023)
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Miejscowość	Czaszyn
Wyznanie	katolicyzm
Rodzaj	cerkiew
Wezwanie	św. Mikołaj
Historia
Data budowy	1835
Data poświęcenia	1954
Data likwidacji	2010
Data reaktywacji	07.2016
Dane świątyni
Styl	łemkowski
Budulec	kamień rzeczny
Stan obecny	kaplica pogrzebowa
Położenie na mapie gminy Zagórz Czaszyn, cerkiew
Położenie na mapie Polski Czaszyn, cerkiew
Położenie na mapie województwa podkarpackiego Czaszyn, cerkiew
Położenie na mapie powiatu sanockiego Czaszyn, cerkiew
49°26′30″N 22°12′44″E
Strona internetowa

Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Czaszynie – cerkiew z 1835 istniejąca na miejscu wcześniejszej, z XVIII wieku. Była użytkowana najpierw przez grekokatolików, a po wysiedleniu Ukraińców w 1946 roku - przez parafię rzymskokatolicką do czasu wybudowania nowego kościoła parafialnego w 2010 roku. Od lipca 2016 w budynku mieści się kaplica pogrzebowa wyposażona w chłodnię podwójną.

Historia

Cerkiew została zbudowana z inicjatywy właścicielki wsi Czaszyn Apolonii Łemkowskiej na miejscu wcześniejszej budowli tego typu. Po akcji „Wisła” i wywiezieniu ludności greckokatolickiej została zaadaptowana na kościół obrządku łacińskiego. W latach 1954 i 1969 był on remontowany, co praktycznie usunęło z bryły budynku elementy charakterystyczne dla budownictwa cerkiewnego.

Architektura

Była cerkiew w Czaszynie jest jednonawowa, po przebudowach w II poł. XX wieku straciła dwie kopuły na rzecz sygnaturki położonej nad nawą i wieży nad przedsionkiem. Zatarła się również wyraźna niegdyś trójdzielność bryły. Z zewnątrz malowana na biało, wewnątrz cerkiew posiadała pierwotnie bogatą dekorację malarską, z której do dziś zachowała się polichromia Opieki Matki Bożej. Oryginalny ikonostas nie przetrwał do naszych czasów, w kościele znajduje się jedynie ołtarz Matki Bożej w nawie bocznej.

Cerkiew przed remontem

• 
  Elewacja boczna
• 
  Widok od strony prezbiterium
• 
  Wnętrze

Remont

Budynek w ostatnich latach był poddawany pracom renowacyjnym aby przywrócić mu dawny blask. W 2021 roku wymieniono dach kryjąc go blachą tytanowo-cynkową i wykonano instalację odgromową. W 2022 roku wykonano odwodnienie budynku, naprawę fundamentów a także nowe tynki przy posadzce w środku budynku. W roku 2023 odnowiono elewację budynku, wymieniono drzwi wejściowe jak również wykonano malowanie podbitki i wież. W roku 2024 wykonano wymianę instalacji elektrycznej i malowanie wnętrza świątyni.

Cerkiew po remontach w latach 2021-2024

• 
  Widok od północnego wschodu
• 
  Widok od południowego zachodu
• 
  Widok od prezbiterium
• 
  Wnętrze - widok spod chóru
• 
  Wnętrze - widok z za ołtarza
• 
  Krzyż na tylnej ścianie

Krypta grobowa

W roku 2022 podczas prac ziemnych przy odwodnieniu świątyni od strony południowej przy zakrystii natrfiono na podziemną kamienną kryptę grobową ze sklepieniem ceglanym. Archeolog z Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, który nazdorował tę część prac powiedział, że krypta pochodzi najprawdopodobniej z końca XVIII w. natomiast mosiężne nity widoczne w resztkach dębowych desek trumny w rejonie szkieletu świadczą o tym, że osoba tu pochowana była zamożna i ważna dla lokalnej społeczności jednak nie udało się ustalić kto w niej spoczywa. Wiadomo tylko, że była to osoba o wzroście ok. 1,80 m co nie było częste w tamtym okresie.

• 
  Część nadziemna krypty
• 
  Wnętrze krypty grobowej

Zobacz też

• parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Czaszynie

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa poświęcona remontowi świątyni

Bibliografia

• StanisławS. Kryciński StanisławS., Cerkwie w Bieszczadach, Pruszków: Rewasz, 2005, ISBN 83-89188-39-2, ISBN 83-89188-38-4, OCLC 69495051 . Brak numerów stron w książce