Cerkiew św. Mikołaja w Wilnie (Łukiszki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy cerkwi w kompleksie więzienia na Łukiszkach. Zobacz też: Cerkiew św. Mikołaja w Wilnie – inna cerkiew w Wilnie pod tym samym wezwaniem.
Cerkiew św. Mikołaja
Vilniaus Lukiškių kalėjimo Šv. Nikolajaus cerkvė
cerkiew więzienna
Ilustracja
Cerkiew w kompleksie więzienia na Łukiszkach
Państwo  Litwa
Miejscowość Grand Coat of arms of Vilnius.svg Wilno
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia wileńska i litewska
Wezwanie św. Mikołaja Cudotwórcy
Położenie na mapie Wilna
Mapa lokalizacyjna Wilna
Cerkiew św. Mikołaja
Cerkiew św. Mikołaja
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Cerkiew św. Mikołaja
Cerkiew św. Mikołaja
Ziemia54°41′31,7″N 25°16′00,5″E/54,692139 25,266806

Cerkiew św. Mikołaja – nieużytkowana obecnie cerkiew prawosławna w kompleksie więzienia na Łukiszkach, dobudowana do niego w 1905.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew została wzniesiona rok po ukończeniu prac nad kompleksem więzienia na Łukiszkach w Wilnie. Była jednym z kilku obiektów kultu religijnego, obok sal zaadaptowanych na synagogę i kaplicę katolicką. Była jednak od nich znacznie okazalsza i jako jedyna wyróżniała się w zewnętrznej architekturze więzienia, będąc centralnym punktem jego północnej elewacji. Sam car Mikołaj II Romanow polecił, by cerkiew została wzniesiona ze szczególną starannością. W kosztach dekoracji budynku partycypowali oficerowie stacjonujących w Wilnie rosyjskich jednostek oraz miejscowe arystokratki rosyjskie.

Po II wojnie światowej cerkiew została zamknięta i zmieniona na magazyn. W dalszym ciągu znajduje się na terenie czynnego więzienia, niedostępna dla wiernych.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew reprezentuje styl bizantyjsko-rosyjski (neobizantynizm). Posiada pięć kopuł zgrupowanych wokół największej – centralnej, z rzędami półkolistych okien poniżej poziomu dachu. Na elewacji północnej cerkwi znajdowała się w tondzie postać Chrystusa, główną dekorację fasady stanowił łuk tworzony przez półkolumny. Wszystkie okna w świątyni są półkoliste, z ozdobnymi obramowaniami. Na pozostałych ścianach cerkwi znajdowały się postacie Matki Boskiej Ostrobramskiej oraz św. Mikołaja. Cerkiew zbudowana jest z żółtego kamienia, jej kopuły były pierwotnie złocone, nad dekoracją rzeźbiarską, niezachowaną do naszych czasów, pracował I. Woznicki.

We wnętrzu cerkwi znajdował się dębowy ikonostas, który zaprojektował pułkownik Kelczewski. Freski w świątyni zostały namalowane przez Iwana Trutniewa, I. Rybakowa, Barmaszowa, Balzukiewicza i Kryłowa[1]. Budynek był wsparty na kolumnach z żółtego i błękitnego kamienia.

Przypisy

  1. Istorija - Veikla, www.kaldep.lt [dostęp 2017-02-13] (lit.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]