Cerkiew Świętych Piotra i Pawła we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Костел Петра і Павла (Львів)
Distinctive emblem for cultural property.svg 46-101-0977
cerkiew parafialny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Ukraina
Obwód  lwowski
Miejscowość Coat of arms of Lviv.svg Lwów
Wyznanie prawosławne
Kościół Kościół Prawosławny Ukrainy
Eparchia lwowska
Wezwanie św. Piotra i św. Pawła
Wspomnienie liturgiczne 29 czerwca/12 lipca
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła
Ziemia49°50′18,24″N 24°03′16,56″E/49,838400 24,054600

Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawłaprawosławna cerkiew parafialna w jurysdykcji Kościoła Prawosławnego Ukrainy. Położona przy ulicy Łyczakowskiej 82A w dzielnicy Łyczaków (ukr. Личаків).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1658 Mikołaj i Urszula Bieganowscy ufundowali przy ówczesnej ul. Gliniańskiej (późniejszej Łyczakowskiej) nowy klasztor dla zakonu paulinów. Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła został wybudowany w 1668. W 1750 paulini za zgoda arcybiskupa lwowskiego Mikołaja Gerarda Wyżyckiego postanowili wznieść nowy kościół. Był on gotowy w 1776 ale z powodu wad konstrukcyjnych trzeba go było przebudować od podstaw. Nowa świątynia była gotowa w 1782. Skromne, jednonawowe wnętrze z kolebkowym sklepieniem ozdobiły freski Łukasza Dolińskiego, później zamalowane. W kościele wzniesiono trzy ołtarze i rokokową ambonę z postaciami czterech ewangelistów.

W 1762 dotychczasowa rezydencja paulinów została przekształcona w pełnoprawny konwent, a w święto Matki Boskiej Częstochowskiej arcybiskup lwowski Wacław Hieronim Sierakowski erygował przy kościele jedną z sześciu nowych parafii rzymskokatolickich we Lwowie. Owa parafia obejmowała całe terytorium Przedmieścia Łyczakowskiego, ulicę Piekarską do kościoła sakramentek i do folwarku benedyktynek ormiańskich na Pasiekach oraz wsie Zniesienie, Krywczyce, Lisienice i Winniki[1].

W 1772 r., w momencie zajęcia Lwowa przez Austriaków w wyniku pierwszego rozbioru Polski w konwencie żyło siedmiu braci zakonnych. Klasztor uległ kasacie w wyniku reform józefińskich przeprowadzonych przez cesarza Austrii Józefa II. Parafię przeniesiono do pobliskiego kościoła sw. Antoniego. Opuszczoną świątynią opiekował się i sprawował liturgię ostatni pozostawiony w niej paulin. Wkrótce potem, w 1786 władze austriackie przekazały kościół Świętych Piotra i Pawła wyznawcom kościoła greckokatolickiego.

W 1798 dokonano przebudowy fasady w duchu empirowym, dobudowując niewielką wieżę-kruchtę. Po przystosowaniu do potrzeb liturgii wschodniej świątynia otrzymała ikonostas.

Po 1945, gdy Kościół greckokatolicki w ZSRR został zlikwidowany, świątynię przejęli wyznawcy prawosławia rosyjskiego.

19 sierpnia 1989 w cerkwi Świętych Piotra i Pawła oficjalnie ogłoszono restytucję Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W 1993 wybrano patriarchę, którym został, przyjąwszy imię Dymytrij (Dymitr), Wołodymyr Jarema (1915—2000).

Nieopodal cerkwi, pod nr 91, znajdowała się siedziba władz Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Od 2018 r. cerkiew należy do Kościoła Prawosławnego Ukrainy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jurij Smirnow: Historia świątyń rzymskokatolickich Lwowa cz. II (pol.). [dostęp 2009-11-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ​ISBN 83-04-03913-3
  • Bartłomiej Kaczorowski, Zabytki starego Lwowa, wyd. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, ​ISBN 83-85083-02-2
  • Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937