Cerkiew św. Tatiany w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew św. Tatiany
Храм святой мученицы Татианы
cerkiew uniwersytecka
Rejestr zabytków kultury i historii narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 7710451000[1]
Widok ogólny
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Moskwa
Miejscowość Coat of Arms of Moscow.svg Moskwa
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia moskiewska miejska
Wezwanie św. Tatiany
Wspomnienie liturgiczne 12/25 stycznia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Filareta metropolity moskiewskiego
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Cerkiew św. Tatiany
Cerkiew św. Tatiany
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cerkiew św. Tatiany
Cerkiew św. Tatiany
Ziemia 55°45′16,62″N 37°36′41,42″E/55,754617 37,611506
Strona internetowa

Cerkiew św. Tatianyprawosławna cerkiew w Moskwie, w strukturach dekanatu centralnego eparchii moskiewskiej miejskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Świątynia akademicka przy Uniwersytecie Moskiewskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1791 w jednym ze skrzydeł budynku akademickiego przy ul. Mochowej w Moskwie utworzona została cerkiew św. Tatiany, przeznaczona dla studentów, wykładowców i innych pracowników uczelni. Świątynia poświęcona w tym samym roku przez metropolitę moskiewskiego Platona. W 1812 uległa całkowitemu zniszczeniu w czasie pożaru Moskwy (podobnie zresztą jak obiekt uniwersytecki, z którym była połączona). W związku z tym w latach 1817–1837 zadania cerkwi akademickiej przejęła parafialna cerkiew św. Jerzego, w której od 1820 istniał ołtarz św. Tatiany. W 1832 car Mikołaj I nabył na potrzeby Uniwersytetu Moskiewskiego dawną posiadłość Paszkowów na ul. Mochowej, zaś w latach 1833–1836 według projektu J. Tiurina przebudowano znajdującą się w niej rezydencję na budynek uniwersytecki z audytorium, biblioteką i cerkwią św. Tatiany w prawym skrzydle[2]. Obiekt ten poświęcił 12 września roku następnego metropolita moskiewski Filaret[2].

Cerkiew pozostawała czynna do 1918, gdy bolszewicka Rada Komisarzy Ludowych wydała dekret o oddzieleniu państwa i Kościoła, czego konsekwencją był dekret ludowego komisariatu oświaty o likwidacji akademickich cerkwi. Odrzucona została prośba 175 parafian o zarejestrowanie cerkwi św. Tatiany jako zwykłej świątyni parafialnej. W 1919 w obiekcie urządzono czytelnię wydziału prawa, z frontonu budynku usunięto ikonę i cerkiewnosłowiański napis informujący o sakralnym przeznaczeniu, zastępując go hasłem „Nauka – pracującym”. Elementy wyposażenia uznane za cenne przekazano do Wydziału Muzealnego ludowego komisariatu oświaty, pozostałe utensylia trafiły do cerkwi św. Jerzego. W 1922 czytelnia opuściła budowlę i dawna cerkiew została zaadaptowana na klub. W 1958 obiekt stał się siedzibą studenckiego teatru[2].

Pierwsze nabożeństwo po latach przerwy odbyło się w świątyni w 1991, gdy patriarcha moskiewski i całej Rusi Aleksy II służył w budynku molebień i akafist do św. Tatiany. W 1993 Rada Naukowa Uniwersytetu Moskiewskiego podjęła decyzję o odnowieniu świątyni akademickiej. Między majem 1994 a styczniem 1995 trwał konflikt o przyszłość budynku między zwolennikami ponownego otwarcia cerkwi i teatrem akademickim, który zajmował obiekt od 1958[2]. Ostatecznie w kwietniu 1995 w świątyni odbyła się pierwsza po latach Święta Liturgia, zaś 6 maja ustawiono na niej krzyż. W 2000 poświęcona została dolna cerkiew św. Filareta, rok później na fasadzie budynku ponownie wykonano pierwotny napis „Światło Chrystusa oświeca wszystkich”, zaś w 2004 patriarcha Aleksy II wyświęcił główny ołtarz. Stale prowadzone były prace konserwatorskie i dekoracyjne przywracające budowli wygląd sprzed rewolucji październikowej[2].

Przypisy