Cerkiew Lazarica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lazarica
Лазарица
cerkiew
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Serbia
Miejscowość COA Kruševac.png Kruševac
Wyznanie prawosławne
Kościół Serbski Kościół Prawosławny
Eparchia kruševacka
Wezwanie św. Szczepana
Wspomnienie liturgiczne 27 grudnia/9 stycznia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Łazarza Serbskiego[1].
Położenie na mapie Serbii
Mapa lokalizacyjna Serbii
Lazarica
Lazarica
Ziemia43°35′03,1″N 21°19′18,8″E/43,584200 21,321900
Strona internetowa
Ikonostas

Cerkiew Lazarica, wł. cerkiew św. Szczepana (Stefana) w Kruševacu (serb. Црква Лазарица, Црква светог Првомученика Стефана) – prawosławna cerkiew w Kruševacu, w jurysdykcji eparchii kruševackiej Serbskiego Kościoła Prawosławnego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew została zbudowana najprawdopodobniej w latach 1377/1378–1380 z fundacji księcia Łazarza Hrebeljanovicia z przeznaczeniem na prywatną kaplicę władcy (Łazarz w 1371 uczynił Kruševac swoją stolicą)[2]. Na patrona świątyni Łazarz wybrał Szczepana, świętego patrona swojego najstarszego syna[1]. Po wkroczeniu Turków do Kruševacu w 1455 cerkiew została zniszczona i przez kolejne stulecia popadała w ruinę[1]. Przez pewien czas była wykorzystywana przez Turków jako stajnia, a dach budynku zerwano i wykorzystano do innych celów[3]. Do renowacji obiektu przystąpiono po tym, gdy Kruševac znalazł się w granicach autonomicznego Księstwa Serbii w 1833. Pierwsza konserwacja budowli została przeprowadzona w amatorski sposób; dopiero w latach 1904–1908 Pera Popović przywrócił cerkwi pierwotny wygląd[2]. Szczególnym kultem w cerkwi otaczane są relikwie jej fundatora[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew reprezentuje styl morawski w jego wczesnej fazie, z wyraźnymi wpływami architektury bizantyjskiej. Została zbudowana na planie trójkonchowym z trzema absydami i jedną kopułą. Nad przedsionkiem świątyni znajduje się dzwonnica z kaplicą na piętrze. Okna świątyni zdobią kamienne rozety[2].

Nie wiadomo, jak wyglądała pierwotna dekoracja wnętrza obiektu. W latach 1737–1740 Andra Andrejević wykonał w niej zupełnie nowe freski, jednak i one przetrwały tylko fragmentarycznie. Ikonostas w świątyni pochodzi z 1844, a znajdujące się w nim ikony najprawdopodobniej wykonał Živko Pavlović[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d A. Radziukiewicz. Zanurzeni w historii. „Przegląd Prawosławny”. 10 (364), s. 33, październik 2015. Białystok. ISSN 1230-1078. 
  2. a b c d ЦРКВА СВ. СТЕФАНА ЛАЗАРИЦА СА КРУШЕВАЧКИМ ГРАДОМ. spomenicikulture.mi.sanu.ac.rs. [dostęp 2015-11-02].
  3. Crkva Lazarica – srce Kruševca. www.navidiku.eu. [dostęp 2015-11-02].