Cerkiew Zwiastowania w Witebsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Zwiastowania
Дабравешчанская царква
Distinctive emblem for cultural property.svg 212Г000089
cerkiew parafialna
Ilustracja
Odbudowana cerkiew
Państwo  Białoruś
Obwód  witebski
Miejscowość Coat of Arms of Viciebsk, Belarus.svg Witebsk
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia witebska i orszańska
Wezwanie Zwiastowania
Wspomnienie liturgiczne 25 marca/7 kwietnia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Grzegorza Teologa, św. Maksyma Greka, św. Teofana Pustelnika[1]
Położenie na mapie Witebska
Mapa konturowa Witebska, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Zwiastowania”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Zwiastowania”
Położenie na mapie obwodu witebskiego
Mapa konturowa obwodu witebskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Zwiastowania”
Ziemia55°11′30,5″N 30°12′03,1″E/55,191806 30,200861

Cerkiew Zwiastowaniaprawosławna cerkiew w Witebsku, w dekanacie witebskim Świętych Piotra i Pawła[2] eparchii witebskiej i orszańskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew powstała według większości źródeł w XII w., chociaż istnieją także świadectwa, iż funkcjonowała już w poprzednim stuleciu. Została zbudowana z cegły i dolomitu. Według tradycji w 1239 w świątyni miał miejsce ślub Aleksandra Newskiego z Aleksandrą Briaczysławowną[1]. Świątynia funkcjonowała jako prawosławna do 1619, gdy została przekazana unitom. Przed przejęciem budynku przez unickie duchowieństwo witebscy wyznawcy prawosławia zabrali z budynku wszystkie ruchome elementy wyposażenia. Zabójstwo unickiego arcybiskupa połockiego Jozafata Kuncewicza, jakiego dokonali prawosławni mieszczanie z Witebska w listopadzie 1623 zdaniem Anny Radziukiewicz miało miejsce po tym, gdy duchowny ten polecił zamalować freski w cerkwi Zwiastowania[1]. W następstwie mordu dziewiętnastu jego uczestników zostało skazanych przez trybunał królewski na śmierć, miasto Witebsk straciło wszystkie posiadane przywileje, a działające jeszcze cerkwie prawosławne oddano unitom[3]. Wśród zaocznie skazanych na śmierć był Dawid, były proboszcz cerkwi Zwiastowania, gdy pozostawała ona jeszcze w rękach prawosławnych. W okresie administrowania świątynią przez unitów została ona przebudowana, zburzono jej dawną kopułę, dobudowując dwie wieże pełniące zarazem funkcję dzwonnic; obiekt upodobnił się przez to do kościołów katolickich[1].

Cerkiew została ponownie przekazana Kościołowi prawosławnemu w 1849, gdy Witebsk należał już do Imperium Rosyjskiego. Dokonano wówczas jej przebudowy, przywracając wcześniejszy wygląd. Po rewolucji październikowej obiekt został odebrany Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu i zaadaptowany początkowo na magazyn, a następnie na archiwum. Dalsze zniszczenia cerkwi miały miejsce w czasie II wojny światowej. W 1961 władze Witebska zarządziły rozbiórkę świątyni, której jednak nie dokończono. Zrujnowana cerkiew w roku następnym została uznana za zabytek o znaczeniu republikańskim[1]. W 1977 przeprowadzono w ruinach prace konserwatorskie[1].

W 1993 rozpoczęto odbudowę cerkwi Zwiastowania w kształcie możliwie zbliżonym do pierwotnej formy. Inwestycję współfinansowało państwo białoruskie. Gotowy obiekt wyświęcił 26 września 1998 patriarcha moskiewski i całej Rusi Aleksy II. W 2006 ukończono prace nad odtworzeniem fresków we wnętrzu[1].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g A. Radziukiewicz. Błahowieszczanka. „Przegląd Prawosławny”. 11 (293), listopad 2009. 
  2. Петропавловское благочиние г. Витебска (ros.). vitprav.by. [dostęp 2020-10-09].
  3. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 272–276. ISBN 83-60456-02-X.