Cerusyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerusyt
Cerussite - Nakhlak mine, Anarak, Esfahan, Iran.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy biel ołowiana
Skład chemiczny PbCO3 (węglan ołowiu)
Twardość w skali Mohsa 3–3,5
Przełam nierówny, muszlowy
Łupliwość wyraźna
Pokrój kryształu słupkowy, tabliczkowy, igiełkowy
Układ krystalograficzny rombowy
Gęstość minerału 6,55 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa biały, szary, żółty, brunatny, zielony, czarny, bezbarwny
Rysa biała
Połysk diamentowy, tłusty

Cerusyt (gr. keros – "wosk"; łac. cereus – "o barwie wosku" lub cerrusa – "biały ołów") – rzadki minerał z grupy węglanów.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Często tworzy zbliźniaczenia (kolankowe, gwiaździste, wachlarzowate), spotykany jest też w formie naskorupień. Dobrze wykształcone kryształy spotykane są w druzach. Jest izomorficzny z aragonitem, stroncjanitem. Jest bardzo kruchy, przezroczysty, czasami wykazuje efekt kociego oka. Czasami zawiera znaczne ilości srebra. W świetle ultrafioletowym wykazuje niebieską fluorescencję.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Powstaje w strefach utleniania kruszców ołowiu, głównie galeny, w obecności węglanów, pod wpływem wody zawierającej dwutlenek węgla. Powstaje też na hałdach starych kopalń kruszcowych.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: w okolicach Bytomia, Olkusza, w rejonie świętokrzyskim, na Dolnym Śląsku. W Polsce cerusyt jest często występującym składnikiem triasowych dolomitów kruszconośnych regionu śląsko-krakowskiego.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • źródło otrzymywania ołowiu, niekiedy też srebra,
  • w starożytności, oraz XVI i XVII wieku po sproszkowaniu był używany jako puder kosmetyczny; jako że cerusyt jest minerałem bardzo trującym, używanie takiego pudru doprowadzało do nagromadzenia się ołowiu w organizmie i śmierci.
  • od starożytoności do początku XX wieku po sproszkowaniu używany był jako biały pigment w dekoratorstwie wnętrz, oraz wszystkich rodzajach malarstwa.
  • ma znaczenie naukowe (określanie genezy złóż),
  • poszukiwany przez kolekcjonerów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Atlas mineralogii, G.G.Gormaz, J.J.Casanovas – „Wiedza i życie”, 1992.
  2. W. Heflik, L.Natkaniec – Nowak – Minerały Polski – Wyd. „Antykwa”, 1998.
  3. J. Żaba – Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II, 2003.
  4. W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd.”Alma-Press” 2003 r.
  5. Olaf i Urlike Medenbach – Atlas minerałów

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]