Cesarstwo Wielkiej Japonii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cesarstwo Wielkiej Japonii
大日本帝國
Dai-Nippon Teikoku
1890–1947
Flaga Japonii
Godło Japonii
Flaga Japonii Godło Japonii
Hymn:

(Panowanie Jego Cesarskiej Mości)
Położenie Japonii
Konstytucja

Konstytucja Meiji

Język urzędowy

japoński

Stolica

Tokio

Ustrój polityczny

monarchia konstytucyjna (1890–1940, 1945–1947)[1],
jednopartyjna totalitarna dyktatura wojskowa pod fasadową monarchią absolutną (1940–1945),
okupacja wojskowa (1945–1947)

Typ państwa

cesarstwo

Pierwszy władca

Cesarz Mutsuhito (Meiji)

Ostatni władca

Cesarz Hirohito (Shōwa)

Szef rządu

premier Shigeru Yoshida

Powierzchnia
 • całkowita


(1942) 7 417 760[2] km²

Data likwidacji

2 maja 1947

Religia dominująca

shintō, buddyzm

I Rozdział (Cesarz) i pierwsze pięć artykułów konstytucji Meiji, tytuł dokumentu – Dai-Nippon Teikoku Kenpō – w pierwszej kolumnie od prawej
Toshiaki Yūsai (1864–1921), Tablica odznaczeń Cesarstwa Wielkiej Japonii, opubl. 1895
Chikanobu Toyohara (1838–1912), Proklamacja konstytucji, 1889

Cesarstwo Wielkiej Japonii (jap. dawna pisownia: 大日本帝國, obecna: 大日本帝国 Dai-Nippon Teikoku; Dai-Nihon Teikoku) – oficjalna nazwa państwa japońskiego w okresie od 29 listopada 1890 do 2 maja 1947 roku.

Pierwsza konstytucja[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Dai-Nippon Teikoku została użyta w tytule konstytucji Meiji przyjętej w 1889 roku (weszła w życie rok później), a której pełna nazwa to: 大日本帝国憲法 Dai-Nippon Teikoku Kenpō[3][4].

Była to pierwsza konstytucja Japonii i jednocześnie pierwsza nowoczesna konstytucja w Azji. Przy jej tworzeniu skorzystano ze wzorów europejskich, ale przystosowano je do japońskich realiów i tradycji. Podstawą stała się konstytucja Prus z 1850 roku, gdyż podkreślano w niej pozycję monarchy, co było oczywiste dla Japończyków widzących „boskiego i nietykalnego” cesarza ponad wszystkim. Tylko „wieczny cesarz z nieprzerwanej od tysięcy pokoleń linii dynastycznej”, pochodzącej od bogini słońca Amaterasu, mógł stać na czele wielkiej japońskiej rodziny[5].

Godło i herb[edytuj | edytuj kod]

Złota, podwójna chryzantema o 16 płatkach (i kolejnych 16, widocznych na zewnętrznej krawędzi), symbol (kamon, herb, 菊の御紋 Kiku no Gomon) cesarza i rodziny cesarskiej (załączona w infoboksie) jest zwyczajowym, a nie oficjalnym godłem państwa[6].

Na konferencji dotyczącej doskonalenia międzynarodowego systemu transportowego (Paris Conference on Passports & Customs Formalities and Through Tickets), która została zorganizowana przez Ligę Narodów w Paryżu w 1920 roku, przyjęto ujednolicony na szczeblu międzynarodowym styl umieszczania godła narodowego na środku przedniej okładki paszportu (zeszytowego). Ze względu na to, że Japonia nie posiadała godła państwowego, wprowadzono w 1926 roku uproszczony wzór pojedynczej chryzantemy, bez zewnętrznej krawędzi[6].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Gwałtowna industrializacja i militaryzacja kraju doprowadziły do uzyskania przez Japonię pozycji mocarstwa. Wynikiem prowadzonej przez państwo polityki ekspansjonizmu i kolonializmu był udział Japonii w licznych wojnach: I wojnie chińsko–japońskiej (1894–1895), wojnie rosyjsko–japońskiej (1904–1905), I wojnie światowej (1915–1918), II wojnie chińsko-japońskiej (1937–1945) oraz II wojnie światowej (1941–1945). Doprowadziły one do powstania rozległego imperium liczącego u szczytu swojej potęgi ponad 7,4 mln km²[2], obejmującego, poza Wyspami Japońskimi, znaczne obszary w Chinach, Azji Południowo-Wschodniej i Oceanii. W 1940 roku do władzy doszło skrajnie prawicowe Stowarzyszenie Wspierania Władzy Cesarskiej (Taisei-yokusankai, 1940–1945), co nasiliło japoński imperializm.

Udział w II wojnie światowej, który początkowo umożliwiał Japonii znaczną ekspansję terytorialną, ostatecznie zakończył się upadkiem imperium i trwającą siedem lat okupacją kraju przez wojska amerykańskie.

W dniu 3 maja 1947 roku weszła w życie nowa Konstytucja Japonii (日本国憲法 Nihon-koku Kenpō lub Nippon-koku Kenpō), ustawa zasadnicza zwana także Konstytucją Shōwa (昭和憲法 Shōwa-kenpō).

Japońskie posiadłości i terytoria zależne w latach 1872–1945[edytuj | edytuj kod]

Azja Wschodnia[edytuj | edytuj kod]

Azja Południowo-Wschodnia[edytuj | edytuj kod]

Wyspy Oceanu Spokojnego[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Chronological table 5 1 December 1946 – 23 June 1947. National Diet Library. [dostęp 2020-08-14]. (ang.).
  2. a b To Rule the Earth.... Internet Archive: Wayback Machine. [dostęp 2011-03-26]. (ang.).
  3. 大日本帝国憲法 (Dai-Nippon Teikoku Kenpō). National Diet Library, 2004. [dostęp 2017-12-30]. (jap.).
  4. Izuru Shimura: 広辞苑. Tokyo: Iwanami Shoten, 1980, s. 1345.
  5. Ewa Pałasz-Rutkowska, Katarzyna Starecka: Japonia. Warszawa: Trio, 2004, s. 46, 47. ISBN 83-88542-84-2.
  6. a b 外交史料 Q&A パスポート関係. Ministry of Foreign Affairs of Japan. [dostęp 2022-11-03]. (jap.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]