Cesarz (reportaż)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cesarz
Autor Ryszard Kapuściński
Język polski
Data I wyd. 1978
Tematyka Etiopia
Typ utworu reportaż, powieść
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Cesarz (1978) – książka Ryszarda Kapuścińskiego o Etiopii i dworze cesarskim Haile Selassie I za czasów monarchii konstytucyjnej oraz w momencie rewolucji. Sam autor przedstawiał ją bardziej jako fikcję literacką niż reportaż.

Pisarz nie ukazuje członków komunistycznej junty wojskowej, którzy obalili monarchię. Zamiast tego przedstawia relacje byłych członków dworskiej kamaryli, należących do cesarskiej świty (bez podawania jednak ich tożsamości, poza kilkoma wyjątkami). Kapuściński rekonstruuje obraz systemu oczyma ludzi pałacu. Ich beznamiętne relacje, naszpikowane pozornie nieważnymi szczegółami, składają się na wizerunek obalonego reżimu, będąc zarazem dowodami rzeczowymi, świadczącymi o jego zbrodniczości.

Reportaż stał się świadectwem przeszłości, a także zjadliwą satyrą (o groteskowym odcieniu) na system. I to nie tylko na system obowiązujący w cesarstwie Haile Selassie, ale w każdym kraju kierującym się podobnymi zasadami ustrojowymi.

Kapuściński przedstawia model reżimu autorytarnego, którego przykładem jest etiopski dwór i panujące na nim zasady nieczytelności kompetencji, niejawności decyzji, osobistego nadzoru Cesarza i jego boskiej nieomylności. Dopatrywano się w "Cesarzu" pamfletu na totalitaryzm oraz obrazu stosunków w krajach tzw. realnego socjalizmu. Zdaniem niektórych Kapuścińskiemu udało się uchwycić wewnętrzną logikę totalitaryzmu; jednak zdaniem innych dostarczył raczej propagandowego usprawiedliwienia dla przewrotu komunistycznego Czarnego Stalina, tj. Mengystu Hajle Marjama, wspomaganego przez służby radzieckie, NRD, bułgarskie i kubańskie[1][2].

Przypisy

  1. "Cesarz" nie jest o moim dziadku: wywiad z Ermiasem Sahle Selassje. „Rzeczpospolita”, s. R12-R13, 2010-04-3 (pol.). [dostęp 19 kwietnia 2010]. 
  2. Joanna Mieszko-Wiórkiewicz: Wywiad z Ermiasem Sahle Selassie, wnukiem Cesarza (pol.). rastafari.kom.pl, 02-04-2010. [dostęp 2010-12-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]