Chaim Grade

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Chaim Grade (ur. 4 kwietnia 1910 w Wilnie, zm. 26 kwietnia 1982, w Los Angeles, USA) – jeden z czołowych pisarzy jidysz XX wieku.

Chaim Grade był synem rabina Szlomo Mordechaja Gradego, nauczyciela języka hebrajskiego, maskila (zwolennika europejskiego Oświecenia). Edukację religijną zdobywał pod kierunkiem wielkiego znawcy Talmudu Hazon Isza (1878-1953). W 1936 roku rozpoczął publikowanie opowiadań i wierszy w języku jidysz, oraz był jednym z członków-założycieli grupy eksperymentalnej artystów i pisarzy "Junge Wilno". Pierwsza publikacja jego autorstwa ukazała się w zbiorze poetyckim "Yo" w 1936 roku. Po polsko-niemieckiej wojnie w 1939 roku, pozostał w znajdującym się pod litewską okupacją Wilnie, skąd zbiegł na wschód w 1941 roku po niemieckiej inwazji na Związek Radziecki gdzie trafił do łagru. Po 1945 roku mieszkał krótko w Polsce i Francji po czym przeprowadził się z drugą żoną do USA w 1948 roku.

Jego poezja koncentrowała się na przeżyciach związanych z Holocaustem, w czasie którego zginęła jego młoda żona Frumme-Liebe, córka rabina z Głębokiego i jego matka Vella, córką rabina Rafaela Blumenthala. Jego proza często opisywała życie biednych Żydów na przedwojennej Wileńszczyźnie.

Pomimo że jest mniej znany niż Isaac Bashevis Singer czy Szolem Alejchem, Chaim Grade zaliczany jest do najwybitniejszych stylistów języka jidysz. Pochowany został na cmentarzu Riverside Cemetery, Saddle Brook, New Jersey, USA.

Bibliografia[edytuj]

  • Jo, 1936 (liryka)
  • Musarnikes, 1939
  • Mayn krig mit Hersh Rasseyner
  • Der mame’s Shabosim (Szabaty mojej matki) 1955
  • Rabbis and Wives 1982
  • Tsemakh Atlas (2 tomy), 1967-68
  • Di agune 1961
  • Der brunem in Der Shulhoyf, 1967
  • Mayn krig mit Hersh Rasseyner 1950