Charles Marie de La Condamine

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Charles Marie de La Condamine

Charles Marie de La Condamine (ur. 28 stycznia 1701 w Paryżu, zm. 4 lutego 1774 tamże) – francuski przyrodnik, matematyk i podróżnik.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początkowo kształcił się w kolegium Louis-le-Grand. Po zakończeniu edukacji w 1718 roku wstąpił do wojska. Po zakończeniu służby wojskowej zaczął podróżować. Pierwszym celem jego podróży było wybrzeże Morza Śródziemnego, gdzie spisywał swoje spostrzeżenia.

Mesure des trois premiers degrés du méridien dans l'hémisphere austral, 1751

W roku 1735 przystąpił do ekspedycji na równik do Ameryki Południowej, na której czele stał astronom Louis Godin. Statek z naukowcami popłynął do Manty. Część naukowców popłynęła do Quito statkiem, a La Condamine zdecydował się dotrzeć tam pieszo. Charles Marie de La Condamine zbierał rośliny, obserwował też i opisywał napotykane zwierzęta. Po dotarciu do celu wraz z pozostałymi osobami z ekipy dokonał pomiarów triangulacyjnych.

W 1743 roku, po 8 latach od wyruszenia z Paryża ocaleli naukowcy uznali, że zadanie zostało wykonane i czas wracać do kraju. Charles Marie de La Condamine nie powrócił. Postanowił jeszcze przepłynąć Amazonkę – najdłuższą rzekę Ameryki.

Tygodniami La Condamine wędrował z Quito przez góry do miejsca, w którym zaczął spływ. W czasie podróży zbierał eksponaty, robił notatki, zbierał próbki i zaprzyjaźniał się z rdzennymi mieszkańcami mijanych ziem. Do celu podróży – Belém – dotarł po 4 miesiącach. Stamtąd wybrał się w podróż małą łódką z wiosłami wzdłuż wybrzeży Atlantyku. Po dwu miesiącach dotarł do Kajenny.

Do Paryża powrócił po 10 latach nieobecności – w listopadzie 1744 roku. Jego towarzysze zjawili się w stolicy znacznie wcześniej. Przywiózł z ekspedycji ponad 200 przyrodniczych eksponatów oraz dzienniki. La Condamine przedstawił swoje badania Akademii Francuskiej kilka miesięcy później i zdobył uznanie jej członków. Podzielił się również spostrzeżeniami i zaprezentował m.in. kauczuk – wydzielinę kauczukowca brazylijskiego, którą przywiózł ze sobą. Opowiedział też o kurarze, którą tubylcy stosowali do polowania na zwierzęta.

Wkrótce wydał opis swojej podróży. Książka stała się bestsellerem i była rozchwytywana. Autor stał się niezwykle popularny i wiele akademii nauk przyjęło go w poczet swoich członków.

W 1760 roku Charles Marie de La Condamine został przyjęty do Akademii Francuskiej. Jean Fabre wspomina o sporządzonym przez La Condamine’a w 1760 roku planie pacyfikacji lub rozbioru Polski (dla Fryderyka Wielkiego)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Znowu w stronę Europy. W: Paweł Jasienica: Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii. Warszawa: PIW, 1982, s. 262. ISBN 83-06-00788-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]