Przejdź do zawartości

Charles Wright Mills

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zobacz też: Charles Mills.
C. Wright Mills
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

Charles Wright Mills

Data i miejsce urodzenia

28 sierpnia 1916
Waco

Data i miejsce śmierci

20 marca 1962
Nyack

Zawód, zajęcie

socjolog

Narodowość

amerykańska

Multimedia w Wikimedia Commons

Charles Wright Mills (ur. 28 sierpnia 1916 w Waco w Teksasie, zm. 20 marca 1962 w Nyack w Nowym Jorku[1][2]) – socjolog amerykański. Autor terminu wyobraźnia socjologiczna.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1916 r. w Waco w Teksasie, w rodzinie klasy średniej pochodzenia angielskiego i irlandzkiego[3][1].

W 1939 ukończył studia filozoficzne i socjologiczne na Uniwersytecie Teksańskim w Austin, dwa lata później obronił doktorat na University of Wisconsin-Madison[1][3]. W 1941 r. został profesorem socjologii na Uniwersytecie Maryland[3]. Od 1946 był wykładowcą Columbia University[1]. Charles Wright Mills utrzymywał kontakty z socjologami w Polsce, którą trzykrotnie odwiedził w latach 1957–1961[4].

Zmarł w wieku 46 lat na zawał serca[3]. Był żonaty z Yaroslavą, osierocił dwie córki i syna[5].

Koncepcje i publikacje

[edytuj | edytuj kod]

Był twórcą terminu wyobraźnia socjologiczna, który rozwinął w książce z 1959 r. pod tym samym tytułem, uznawanej za jedną z najbardziej wpływowych publikacji w socjologii XX wieku. Za pomocą tego pojęcia chciał poszerzyć spojrzenie jednostek na rzeczywistość, zazwyczaj ograniczone do najbliższego kręgu społecznego. Twierdził, że socjologia powinna skoncentrować się na analizie związków ludzkich biografii z historią społeczeństw w celu zrozumienia istoty oddziałujących na jednostki struktur społecznych w danym miejscu i czasie. Wyobraźnia socjologiczna to perspektywa poznawcza umożliwiająca przekroczenie ograniczonego, indywidualnego doświadczenia biograficznego („osobiste troski”) i ujęcie go w kategoriach procesów społeczno-historycznych o ponadindywidualnym charakterze („publiczne problemy”)[potrzebny przypis].

Pierwszą poważną pracą C.W. Millsa była redakcja pism Maxa Webera w przekładzie na język angielski (wspólnie z Hansem H. Gerthem, 1946). Jego szczególnie ważne dzieła, stanowiące swoistą trylogię analizy klasowej społeczeństwa amerykańskiego, to: Nowi ludzie władzy. Przywódcy ruchu robotniczego w Ameryce (The New Men of Power: America's Labor Leaders, 1948), Białe kołnierzyki. Amerykańskie klasy średnie (1951) oraz Elita władzy (1956)[6][1]. Inne ważne prace Millsa to Przyczyny trzeciej wojny światowej (1958), Słuchajcie Jankesi. Rewolucja kubańska (1960) oraz napisana wspólnie z Hansem H. Gerthem Charakter i struktura społeczna. Psychologia Instytucji społecznych (Character and Social Structure. The Psychology of Social Institutions 1953).

Mills zajmował się głównie tematyką struktury społecznej oraz refleksją nad intelektualną, moralną i polityczną rolą nauk społecznych (sam preferował określenie „badania społeczne”) we współczesnym świecie[potrzebny przypis]. Podejmował również problematykę stosunków politycznych, otwarcie krytykując zarówno amerykański model liberalno-kapitalistyczny, jak i radziecki socjalizm państwowy. W obu konsekwentnie poddawał krytyce etos biurokratyczny[7]. Nie stronił od ujawniania wartości inspirujących jego pracę intelektualną, wśród których były postulaty takie, jak poszukiwanie możliwości zmiany w kierunku bardziej sprawiedliwego systemu społeczno-gospodarczego czy konieczność zażegnania groźby nowego światowego konfliktu zbrojnego między dwoma blokami geopolitycznymi okresu zimnej wojny Mills wyrażał poparcie dla sił politycznych i ruchów społecznych gotowych podjąć te wyzwania. Z 1960 roku pochodzi jego słynny List do nowej lewicy, dedykowany brytyjskim lewicowcom[8], opublikowany w brytyjskim czasopiśmie New Left Review[9], w którym m.in. zachęcał do zaprzestania skupiania się na prawach pracowniczych, a koncentracji na kwestionowaniu władzy i autorytetów[7]. Wzywał także do uświadomienia sobie porażki komunizmu[7].

Prace przetłumaczone na jęz. polski

[edytuj | edytuj kod]
  • Białe kołnierzyki. Amerykańskie klasy średnie, tłum. Piotr Graff, Warszawa 1965, Wyd. Książka i Wiedza, s. 593 (White collar. The American middle classes 1951)
  • Elita władzy, tłum. I. Rafalski, Warszawa 1961, Wyd. Książka i Wiedza, s. 535, (Power elite 1956)
  • Wyobraźnia socjologiczna, tłum. M. Bucholc, Warszawa 2007, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 376, ISBN 978-83-01-15240-6 (The sociological imagination 1959)
  • Słuchajcie Jankesi. Rewolucja kubańska, tłum. Ewa Danecka, Warszawa 1961, Wyd. Książka i Wiedza, s. 268, (Listen Yankee 1960)
  • Janusz Mucha C.W. Mills, Wiedza Powszechna, Warszawa 1985, s. 318, ISBN 83-214-0434-0 (wybór tekstów C.W. Millsa wraz z obszernym opracowaniem, seria Myśli i Ludzie)

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b c d e C. Wright Mills | Biography & Facts | Britannica [online], www.britannica.com, 24 sierpnia 2025 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  2. ↑ Mills Charles Wright, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-07].
  3. ↑ a b c d C.WRIGHT MILLS, A SOCIOLOGIST, 46; Professor at Columbia Dies Wrote Several Books, The New York Times, 21 marca 1962 [dostęp 2025-10-07].
  4. ↑ Janusz Mucha, C.W. MILLS, 1985 [dostęp 2025-10-07].
  5. ↑ Mills Misrepresented? (Published 1984), 15 kwietnia 1984 [dostęp 2025-10-07] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-16] (ang.).
  6. ↑ The Stratification Trilogy, [w:] A. Javier Trevino, The Social Thought of C. Wright Mills, 2012, s. 61 [dostęp 2025-10-07].
  7. ↑ a b c Mills and the Sociological Imagination | Research Starters | EBSCO Research [online], EBSCO [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  8. ↑ Chris Maisano, Letter to the Next Left [online], jacobin.com, 26 marca 2011 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  9. ↑ Marcin Giełzak, Rok nowej lewicy [online], Wszystko Co Najważniejsze, 3 marca 2018 [dostęp 2025-10-07].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Charles_Wright_Mills&oldid=78124585”