Charles d'Eon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charles d'Eon
Charles-Geneviève-Louis-Auguste-André-Timothée d'Éon de Beaumont
Chevalier d'Éon
Ilustracja
Data urodzenia 5 października 1728
Data śmierci 21 maja 1810
Charles d'Eon jako kobieta

Charles d'Eon, właśc. Charles-Geneviève-Louis-Auguste-André-Timothée d'Éon de Beaumont (ur. 5 października 1728, zm. 21 maja 1810) − francuski dyplomata, szpieg, żołnierz, mason. Zasłynął z noszenia damskich sukien i podawania się za kobietę; jego prawdziwą płeć jednoznacznie ustalono dopiero po śmierci. Posługiwał się różnymi imionami, był znany jako Chevalier d'Eon (kawaler d'Eon), Mademoiselle d'Eon (panna d'Eon).

Życiorys[edytuj]

Charles d'Eon urodził się w Tonnerre jako syn adwokata Louisa d'Éon de Beaumont i Françoise de Chavanson[1]. Większość informacji o wczesnych latach życia d'Eona pochodzi z jego autobiografii, której wiarygodność jest kwestionowana[2]. D'Eon utrzymywał, że urodził się jako kobieta, ale został wychowany na mężczyznę[2]. W 1749 roku d'Eon ukończył Collège Mazarin w Paryżu i rozpoczął służbę w administracji[1].

W 1756 roku d'Éon dołączył do wywiadu francuskiego Le Secret du Roi, który realizował wyłącznie zlecenia królewskie, często bez wiedzy ministrów i wbrew oficjalnej polityce międzynarodowej[1]. D'Eon został wysłany do Imperium Rosyjskiego, w celu spotkania z cesarzową Elżbietą[1]. Tam przedstawiał się jako kobieta[1][3]. Powrócił do Francji w 1761 roku i został wkrótce kapitanem dragonów, walczył w wojnie siedmioletniej. Za odwagę i odniesione rany odznaczono go orderem św. Ludwika[1].

W 1763 roku został ministrem pełnomocnym w Londynie, którą to funkcję wykorzystał do pracy szpiegowskiej. Wkrótce potem musiał opuścić posadę z powodu konfliktu z przełożonymi, których usiłował szantażować zdradzeniem planów inwazji francuskiej na Wielką Brytanię[3]. Następne lata spędził w Londynie na wygnaniu[2]. W 1764 roku opublikował Lettres, mémoires, et négociations particuliéres, nie zdradził w nich jednak francuskich planów inwazji[1]. W 1766 roku otrzymał od króla Francji pensję[1]. Kontynuował pracę szpiega, jednocześnie poświęcając się swojemu hobby – bibliofilstwu; w swojej rezydencji w Londynie zgromadził 6 tys. książek i 500 rzadkich manuskryptów[1].

Stał się bardzo popularny w londyńskich wyższych sferach. W połowie lat 70. XVIII wieku w Wielkiej Brytanii powszechnie dyskutowano o prawdziwej płci d'Eona, londyńska giełda była nawet miejscem przyjmowania zakładów w tej sprawie[2]. W 1777 roku, po śmierci Ludwika XV, powrócił do Francji, gdzie ogłosił, że jest kobietą. Było to warunkiem postawionym podczas negocjacji z Ludwikiem XVI, które w imieniu króla prowadził Beaumarchais[1].

Po wybuchu wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych próbował zaciągnąć się do oddziałów wspomagających powstańców, ale nie uzyskał pozwolenia. Następne sześć lat spędził przymusowo w rodzinnej miejscowości[1].

W 1779 roku opublikował swoje pamiętniki La Vie Militaire, politique, et privée de Mademoiselle d'Eon.

Sześć lat później powrócił do Wielkiej Brytanii. W wyniku francuskiej rewolucji utracił pensję i był zmuszony sprzedać swoją bibliotekę. W 1792 roku wysłał list do francuskiego Zgromadzenia Narodowego z propozycją wystawienia dywizji kobiecej do walki przeciw Habsburgom, ale ofertę odrzucono. Sam walczył jednak w wojsku, został ranny w 1796 roku[1].

Resztę życia spędził w biedzie w Londynie, przez cały czas nosząc kobiece suknie[3]. Zmarł tamże w 1810 roku, a autopsja wykazała, że anatomicznie był mężczyzną[2]. Na jego grobie umieszczono napis „Éon de Beaumont 1728–1810”, bez imion i jakichkolwiek danych wskazujących na płeć[3].

Nie są znane jakiekolwiek związki miłosne d'Eona – ani jako kobiety, ani jako mężczyzny[3].

Od jego nazwiska utworzono jedną z synonimicznych nazw transwestytyzmu – eonizm[2]. Jego życiu poświęcono kilka książek, sztukę teatralną i serial anime (Le Chevalier d'Eon).

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l Charles d'Eon de Beaumont (1728-1810) (ang.). authorscalendar.info. [dostęp 2016-02-16].
  2. a b c d e f Tomasz Hen. Libertyni i patriotki. „Mówią Wieki”. 10/2010 (609), s. 18-21, 2010-10-01. Bellona SA. ISSN 12304018 (pol.). 
  3. a b c d e Maguelonne Toussaint-Samat: Historia stroju. Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2002, s. 352–353. ISBN 83-87021-70-9.