Charly (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy filmu z 1968 roku. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Charly
Gatunek Dramat, Science fiction
Rok produkcji 1968
Data premiery Ziemia 23 września 1968
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 106 minut
Reżyseria Ralph Nelson
Scenariusz Stirling Silliphant
Główne role Cliff Robertson
Claire Bloom
Leon Janney
Lilia Skala
Dick Van Patten
Muzyka Ravi Shankar
Zdjęcia Arthur Ornitz
Scenografia Charles Rosen
Kostiumy Hazel Roy
Montaż Fredric Steinkamp
Produkcja Ralph Nelson
Wytwórnia ABC Motion Pictures
Robertson and Associates
Selmur Productions
Dystrybucja Cinerama
Budżet 2'225'000 USD[1]
Nagrody
1969: 1 Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego

Charly (stylizowany jako CHAЯLY) – amerykański film z 1968 roku w reżyserii Ralpha Nelsona. Wystąpili w nim Cliff Robertson (Oscar za rolę tytułową), Claire Bloom, Lilia Skala, Leon Janney oraz Dick Van Patten. Dramat ukazuje historię niepełnosprawnego intelektualnie piekarza, który jest obiektem eksperymentu mającego na celu podniesienie poziomu ludzkiej inteligencji. Scenarzysta Stirling Silliphant dokonał adaptacji filmowej powieści Kwiaty dla Algernona autorstwa Daniela Keyesa.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Charly Gordon (Cliff Robertson) jest umysłowo niepełnosprawnym mężczyzną, który żyje na własną rękę i pracuje jako dozorca w piekarni. Zaczyna on brać udział w testach inteligencji w lokalnej klinice badań, by ustalić, czy jest właściwym kandydatem na doświadczalne leczenie mające na celu wzrost inteligencji pacjenta. Gordon bierze udział w potyczce między nim a myszą o imieniu Algernon. Konfrontację tą Charly ciągle przegrywa, jednak jego nauczycielka, Alice Kinian (Claire Bloom) przekonuje klinikę by go leczyła. Terapia staje się skuteczna, a mężczyzna staje się coraz bystrzejszy, aż do momentu uzyskania poziomu geniusza. Jego niezrównana inteligencja, powoduje, że badany sam bierze udział w programie leczenia. Charly pogłębia później związek z Alice[2].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Historia produkcji[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie z telewizyjnego przedstawienia Dwa światy Charliego Gordona (1961) z Moną Freeman w roli Alice

Na podstawie powieści powstała wcześniej w 1961 roku telewizyjna adaptacja Dwa światy Charliego Gordona, w której również Robertson się pojawił[3]. Robertson kupił prawa do fabuły, z nadzieją zagrania także w wersji filmowej[4].

Aktor pierwotnie zatrudnił Williama Goldmana do napisania scenariusza, który wcześniej stworzył Nie traktuje się tak damy. Za scenopis Robertson zapłacił pisarzowi 30'000$ z własnej kieszeni[5]. Zleceniodawca nie był zadowolony z pracy Goldmana, i wtedy wynajął Stirlinga Silliphanta by zrealizował szkic[6].

Box office[edytuj | edytuj kod]

Film stał się hitem, zarabiając 7¼ mln $ w kinach podczas wejścia na ekrany w Ameryce Północnej, dodatkowo zarobił 1¼ mln dolarów za oceanem. Charly był na 16. miejscu wśród najbardziej dochodowych filmów 1968 roku[7].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Podczas 41. ceremonii rozdania Nagród Akademii, Robertson zdobył Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, co było powodem wielu kontrowersji. Blisko dwa tygodnie po wręczeniu nagród filmowych, magazyn Time wspomniał o ogólnikowych obawach Akademii związanych z „nadmiernym i ordynarnym zabieganiem o głosy” i dodał „wielu członków zgodziło się, że nagroda Robertsona była oparta bardziej na promocji, aniżeli samym występie”[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „5 lat zysków i strat wytwórni ABC”, Variety, 31-05-1973, s.3
  2. Adaptacja Kwiatów dla Algernona – Yahoo
  3. Cliff Robertson – TCM
  4. Nekrolog Cliffa Robertsona – The Guardian
  5. Dennis Brown, Shoptalk, Newmarket Press, 1992 s.63
  6. William Goldman, Adventures in the Screen Trade, 1982 s.164–176
  7. Box office – IMDb
  8. The Trade: Grand Illusion – Time

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]