Chart polski
| |
| Inne nazwy |
ang. Polish greyhound |
|---|---|
| Kraj patronacki | |
| Wymiary | |
| Wysokość | |
| Masa | |
| Klasyfikacja | |
| FCI |
Grupa X, sekcja 3 |
| UKC |
Sighthound and Pariah |
| Wzorce rasy | |
Chart polski – polska rasa psa myśliwskiego, znana prawdopodobnie od czasów Galla Anonima, zaliczana do grupy chartów. Dawniej użytkowana była przede wszystkim do polowań, obecnie jako pies reprezentacyjny.
Rys historyczny
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze wzmianki o istnieniu chartów w Polsce pochodzą z czasów Galla Anonima[3]. Za początki istnienia rasy przyjmuje się XII[4] lub XIII wiek[1]. Pierwotnie psy te służyły do polowań na ptactwo m.in. na dropie. Chart polski był ulubionym psem szlachty polskiej[4]. Wywodzi się prawdopodobnie od chartów azjatyckich, takich jak np. chart perski (saluki)[1][5].
Po II wojnie światowej hodowle tej rasy zanikły[3]. Zakazano polowań z chartami, a psy w typie charta likwidowano. Ich trzymanie i hodowla została obłożona specjalnym pozwoleniem, przepis ten obowiązuje nadal. Od lat 70. XX wieku przystąpiono do odtwarzania rasy. Współczesną hodowlę chartów polskich zapoczątkował Stanisław Czerniakowski, który zakupił w okolicach Rostowa nad Donem dwie suki – Tajgę i Striełkę oraz jednego psa – Elbrusa. Ze skojarzenia Tajgi i Elbrusa urodził się pierwszy zanotowany miot chartów polskich[6].
W 1989 roku Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) wystawiła wzorzec FCI nr 333 dla polskich chartów. Chart polski został zarejestrowany w rejestrze ras FCI w 2001 roku. Od 1 marca 2001 roku charty polskie mają prawo uzyskiwać certyfikaty CACIB[7].
Klasyfikacja FCI
[edytuj | edytuj kod]Grupa 10 – Charty[1]
Sekcja 3 – Charty krótkowłose[1]
Nie podlega próbom pracy[1].
Wygląd
[edytuj | edytuj kod]Budowa
[edytuj | edytuj kod]Smukły pies o wąskim pysku. Chart polski jest wyraźnie mocniejszy i nie tak finezyjny w kształtach jak inne charty. Jest największym z wszystkich rodzajów chartów[8].
Chart polski to pies silny, muskularny, wytrzymały, o zwartej budowie ciała. Szerokie piersi i wysokie wraz z cienkim, wygiętym w górę ciałem przysposabiają charta do chyżego biegu oraz kłusu[9].
Szata i umaszczenie
[edytuj | edytuj kod]Wzorzec FCI dopuszcza wszelki rodzaj umaszczenia[1].
Szata – według wzorca chart polski jest psem krótkowłosym. Włos w dotyku sprężysty, dość twardy, ale nie drutowaty, ani nie jedwabisty. Niejednakowej długości na tułowiu: na kłębie włos dłuższy, na bokach, mostku i kończynach jest najkrótszy, brzuch pokryty delikatnym i rzadkim włosem. Na tylnej stronie ud i na spodniej stronie ogona włos jest dłuższy, ale też twardy. Portki i pióro wyraźne[1].
Zachowanie i charakter
[edytuj | edytuj kod]Wytrzymały, samodzielny, w stosunku do innych psów dominujący, ale o zrównoważonej psychice. Niektóre osobniki posiadają silny instynkt terytorialny co jest cechą często występującą w tej rasie, a rzadką u chartów w ogóle. Chart polski to pies odważny i pewny siebie[10].
Użytkowość
[edytuj | edytuj kod]Używano chartów polskich zarówno do polowań na zające, lisy, sarny, dropie, jak i do polowań na wilki[11]. Wykorzystywany w torowych wyścigach chartów oraz w coursingach[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i Chart polski. Związek Kynologiczny w Polsce. [dostęp 2016-02-20]. (pol.).
- ↑ Polish Greyhound. dogsplanet.com. [dostęp 2025-09-17]. (ang.).
- ↑ a b Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
- ↑ a b Multimedialna Encyklopedia Powszechna WIEM edycja 2006. Young Digital Poland S.A., 2006.
- ↑ Ściesiński i Putko 2009 ↓, s. 109.
- ↑ Małgorzata Szmurło, Izabela Szmurło Chart polski
- ↑ Ściesiński i Putko 2009 ↓, s. 130,144,147.
- ↑ Ściesiński i Putko 2009 ↓, s. 104,124,128.
- ↑ Ściesiński i Putko 2009 ↓, s. 104,112,115,128.
- ↑ Chart polski - www.zkwp.pl
- ↑ Ściesiński i Putko 2009 ↓, s. 115.
- ↑ Elżbieta Elżbieta Chwalibóg: Rasy Polskie. Związek Kynologiczny w Polsce. [dostęp 2025-09-17].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 294. ISBN 83-7073-122-8.
- Kazimierz Ściesiński, Wanda Putko: IV CHART POLSKI. W: Kazimierz Ściesiński: Polskie rasy psów. SGGW, 2009. ISBN 978-83-7583-092-7.