Chatbot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Chatbot (chatterbot lub linguabot) - program komputerowy którego zadaniem jest prowadzenie konwersacji przy użyciu języka naturalnego bądź interfejsu tekstowego, sprawiając wrażenie inteligentnego. Zabieg ten ma na celu oszukanie rozmówcy, tak aby myślał iż rozmawia on z żywym człowiekiem. Chatboty często używane są na stronach internetowych jako interaktywne, wirtualne postacie, zastępujące żywych konsultantów, odpowiadając na pytania z zakresu usług i działalności danej firmy. Pojęcie chatterbota ściśle wiąże się ze Sztuczną Inteligencją.

Nazwa 'chatterbot' została po raz pierwszy użyta przez Michaela Mauldina, twórcę Verbota w 1994 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój chatbotów został zainspirowany w 1950 roku przez Alana Turinga. Turing zaproponował test mający pośrednio udowodnić inteligentne zdolności maszyny, dzięki skutecznemu udawaniu człowieka w rozmowie poprzez terminal tekstowy. Najpopularniejszym klasycznym chatbotem jest ELIZA zaprojektowana w 1966 roku przez Josepha Weizenbauma jako program symulujący psychoanalityka, który parodiował terapeutę często powtarzając, w formie pytań, kwestie wypowiedziane przez rozmówcę. Innym znanym historycznym botem jest PARRY stworzony w 1972 roku symulujący człowieka chorego na schizofrenie paranoidalną.

Rozwój komputerów i internetu przyczynił się do znacznego wzrostu liczby programów do konwersacji z komputerem. Jednym z najważniejszych corocznie przeprowadzanych testów Turinga jest konkurs o Nagrodę Loebnera, w którym w ostatnich latach najlepsze wyniki uzyskiwały takie boty jak ALICE i Jabberwacky.

Polskojęzycznymi chatbotami są np. Ania działająca na stronie firmy IKEA, Król Stanisław August Poniatowski na stronie Mennicy Polskiej, Radek na stronie Polskiego Radia Euro.

Sposób działania[edytuj | edytuj kod]

Najprostsze chatboty posługują się stałą bazą wiedzy złożoną ze słów kluczowych i przypisanych im komunikatów, które wysyłają w odpowiedzi użytkownikowi, gdy w jego tekście znajdą dane słowo. Przykładowy prosty czatbot dostając pytanie "Jaka jest u Ciebie pogoda?" mógłby odpowiadać komunikatem "Jest bardzo słonecznie" przypisanym do słowa "pogoda". Inną metodą używaną przez bota ELIZA jest nieznaczna zamiana wiadomości otrzymanej i odesłanie jej z powrotem. Przykładowo, jeśli rozmówca wysyła "Nie jest dobrze", program może łatwo zamienić to na pytanie "Dlaczego nie jest dobrze?" i odesłać. Takie sposoby są często wystarczające, aby ludzi, którzy nie są świadomi rozmowy z komputerem i nie znają tego typu programów, zainteresować na tyle, by utrzymali rozmowę przynajmniej przez krótki czas.

Bardziej zaawansowane chatboty poszerzają swoją bazę wiedzy w trakcie kolejnych rozmów. Wykorzystują zaawansowane Analizator składniowyy do analizy otrzymanych wiadomości korzystające z wiedzy z dziedziny analizy języka naturalnego i algorytmy uczenia maszynowego.

AIML[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: AIML.

Do tworzenia baz wiedzy dla linguabotów służy XMLowy język znaczników - AIML. Niektóre chatboty posiadają autorski system baz danych [1]

Przykład:

<aiml version="1.0.1">
<category>
  <pattern>Hej</pattern>
  <template>Witam</template>
</category>
</aiml>

Sposoby udawania inteligentnej osoby[edytuj | edytuj kod]

  • opowiadanie żartów
  • przytaczanie cytatów
  • nawiązywanie wypowiedzi do słów kluczowych
  • zarzucenie rozmówcy pytaniami
  • przypominanie początkowych wypowiedzi rozmówcy
  • odpowiadanie wymijająco
  • częsta zmiana tematu rozmowy

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Większość współczesnych linguabotów oprócz interfejsu tekstowego ma też interfejs graficzny. Wizualizacja postaci chatbota przybiera najczęściej postać człowieka, ale może on być dowolnym przedmiotem. Wygląd może być stworzony za pomocą:

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Poza naukowym i czysto rozrywkowym zastosowaniem, chatboty są wykorzystywane w internecie jako wirtualni doradcy i przewodnicy po serwisach internetowych. Tego typu programy zazwyczaj nie starają się zachować w tajemnicy faktu, że nie są człowiekiem, ale dzięki temu, że "rozumieją" pytania zadawane w języku naturalnym, mogą być wykorzystywane jako inteligentne wyszukiwarki treści potrzebnych użytkownikowi. Takie chatboty są zwykle dostępne z poziomu przeglądarki internetowej i często wyposażone w animowany awatar, mający obrazować przeżywane emocje.

Wirtualni asystenci w komercyjnym zastosowaniu[edytuj | edytuj kod]

Rozwój w systemach automatycznej konwersjacji sprawił, że niektóre firmy zaczęły się nimi interesować. Na głównych stronach firm pojawiły się chatboty, które potrafią zagadać do internauty, opowiedzieć o działalności firmy, odpowiedzieć na mnóstwo pytań nie tylko związanych z samą firmą, nawigować stroną czy też pomóc w zarejestrowaniu się na stronie. Chatbot na stronie internetowej jest nową formą marketingu, pełni rolę dużo ciekawszej wersji FAQ, czy też w pewnych przypadkach nawet zastępuje centrum obsługi telefonicznej.

Złośliwe chatboty[edytuj | edytuj kod]

Pewne chatboty działające w internecie wykorzystywane są do wysyłania spamu, reklamowania usług i towarów, którymi rozmówcy nie są zainteresowani, a także do zdobywania poufnych danych o rozmówcy. Poprzez (zazwyczaj bardzo skromną) możliwość interakcji z użytkownikiem i udawanie człowieka takie programy skuteczniej namawiają go do odwiedzenia strony internetowej czy kupna produktu niż mniej interaktywna reklama. Tego typu boty działają często na czatach albo jako użytkownicy komunikatorów internetowych.

Zawody chatbotów[edytuj | edytuj kod]

Zawody skupiają się wokół testu Turinga lub bardziej szczegółowych zadań. Dwa coroczne zawody to: Nagroda Loebnera i „The Chatterbox Challenge”.

Ewaluacja[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ewaluacja chatbotów.

Chatboty można oceniać z dwóch stron: lingwistycznej i pozalingwistycznej. Oceniając stronę lingwistyczną bierze się pod uwagę sensowność wypowiedzi linguabota. Zakres pozalingwistyczny obejmuje ocenę takich komponentów jak wygląd, mimika i intonacja itp.

Lista polskich chatbotów[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. patrz Tribot
  2. patrz S.I.N.K
  3. patrz Chatbot Daria
  4. patrz Wirtualny Szkoleniowiec BHP
  5. patrz Lena
  6. patrz Drops
  7. patrz Daria
  8. patrz Ania
  9. patrz Ewa
  10. patrz Snikers
  11. 11,0 11,1 patrz Pan E.
  12. patrz Inguaris
  13. patrz AnA
  14. patrz Wellbot

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]