Chełm (Pasmo Lubomira i Łysiny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chełm
Ilustracja
Widok z Kotonia
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy
Wysokość 614 m n.p.m.
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Chełm
Chełm
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chełm
Chełm
Ziemia49°47′59,1″N 19°56′55,0″E/49,799750 19,948611

Chełm (614 m) – wznoszący się nad Myślenicami szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny. Pasmo to budzi wiele kontrowersji wśród geografów. Według Jerzego Kondrackiego należy do Beskidu Wyspowego[1], na mapach i w przewodnikach turystycznych zaliczane jest czasami do Beskidu Makowskiego[2][3]. Ostatnio niektórzy geografowie zaliczają to pasmo do niedawno wyodrębnionego nowego regionu – Beskidu Myślenickiego[4].

Chełm znajduje się w głównym grzbiecie Pasma Lubomira i Łysiny. W północno-zachodnim kierunku grzbiet ten z Chełmu poprzez zupełnie niewybitny i niski Gruszczyn (475 m) opada do doliny Raby, która w miejscu zwanym Luteranką dokonuje przełomu między Pasmem Lubomira i Łysiny a Plebańską Górą w Beskidzie Makowskim. Południowo-zachodnie stoki Chełmu opadają do doliny Raby, północno-wschodnie do doliny Kobylaka (Talagówki), w południowo-wschodnim ciągnie się grzbiet łączący go z Łysiną. Jest w większości zalesiony, ale od wschodniej strony aż pod szczyt podchodzą pola i zabudowania przysiółka Patykowo[2][5].

Chełm jest ośrodkiem turystyczno-sportowym i wypoczynkowym Myślenic. W całości znajduje się w obrębie tego miasta. Nad Rabą u jego zachodniego podnóża znajduje się ośrodek kempingowy i plaża. Od 1988 na szczyt Chełma kursuje krzesełkowa kolej linowa. Latem wywozi on turystów, zimą narciarzy. Na północno-zachodnich stokach Chełmu jest duża Stacja Narciarska Zarabie Sport w Myślenicach. Na szczycie Chełma jest wieża widokowa, z której rozciąga się szeroka panorama widokowa obejmująca obszar od Mogilan pod Krakowem i Kotonia w Beskidzie Makowskim po pasmo Ciecienia[3]. Oprócz wieży widokowej są jeszcze inne atrakcje: prywatne obserwatorium astronomiczne, miniskocznie dla rowerzystów, karczma, ławki, mapa[4].

W rejonie Chełmu i Lanckorony działał w latach 1730-1736 najbardziej znany w Beskidzie Średnim zbójnikJózef Baczyński, rodem ze Skawicy. Nazwisko zbójnika wskazuje, że jego rodzina przywędrowała do Skawicy ze wsi Baczyn. W latach 1768-1772 w rejonie Chełmu oraz Lanckorony i Grobów toczyły się walki związane z działalnością konfederacji barskiej[3].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny zielony zielony: Myślenice-Zarabie – Chełm – Wierch Stróżaprzełęcz Granice. Czas przejścia: 2.55 h, ↓ 1.55 h[2]
Widok na Chełm ze stoków Słowiakowej Góry nad Pcimiem
Widok na Chełm ze stoków Słowiakowej Góry nad Pcimiem

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. a b c Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. a b c Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.
  4. a b Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski: Beskid Myślenicki. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005. ISBN 83-89188-41-4.
  5. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-01-10].