Chelsea F.C.

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Chelsea Londyn)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Football pictogram.svg Chelsea FC
Chelsea FC
Pełna nazwa Chelsea Football Club
Przydomek The Blues (Niebiescy)
Barwy niebieskie
Data założenia 10 marca 1905
Liga Premier League
Debiut w najwyższej lidze 1907
Adres Stamford Bridge
Fulham Road
London SW6 1HS
Wielka Brytania
Stadion Stamford Bridge,
Londyn
Właściciel Roman Abramowicz
Prezes Bruce Buck
Trener José Mourinho
Asystent trenera Steve Holland
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Chelsea Football Club (wymowa: /ˈtʃɛɫsiː/) – angielski klub piłkarski mający swoją siedzibę w zachodnim Londynie, w dzielnicy Hammersmith and Fulham. Został założony 10 marca 1905 roku, obecnie gra w Premier League i większość sezonów spędził w najwyższej klasie rozgrywkowej w Anglii. Klub Chelsea był pięciokrotnie mistrzem Anglii, ponadto zdobył puchar Ligi Mistrzów UEFA (w roku 2012) siedem razy Puchar Anglii, pięć razy Puchar Ligi Angielskiej i dwukrotnie zwyciężył w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów[1].

Pierwszym sukcesem klubu było zdobycie tytułu mistrza Anglii w 1955 roku. Chelsea wygrała kilka rozgrywek w latach 60. i 70., jednak później nie osiągnęła żadnego większego sukcesu do 1997 roku. Ostatnia dekada była najbardziej udaną w historii klubu. Chelsea zdobyła kolejne tytuły Mistrza Anglii w 2005, 2006 oraz w 2010 roku, zaś w 2008 po raz pierwszy dotarła do finału Ligi Mistrzów[2]. Chelsea swoje domowe mecze rozgrywa na stadionie Stamford Bridge mogącym pomieścić 41 837 kibiców[3], znajdującym się w Zachodnim Londynie. Występują na nim od czasu założenia klubu w 1905 roku. W 2003 roku klub został kupiony przez rosyjskiego magnata naftowego Romana Abramowicza[4].

Tradycyjne kolory strojów Chelsea to niebieskie koszulki i spodenki oraz białe getry. Herb klubu był kilkukrotnie modernizowany. Aktualny przedstawia ceremonialnego lwa trzymającego berło i jest zmodernizowaną wersją od tego z lat 50[5]. Średnia frekwencja na Stamford Bridge wynosiła w sezonie 2008/2009 41 464 widzów, co dało klubowi piąte miejsce w Premier League[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze lata (1905-1920)[edytuj | edytuj kod]

Gracze Chelsea w 1905 roku.

W 1904 stadion Stamford Bridge został nabyty przez przedsiębiorców budowlanych Henry Augustusa i Josepha T. Mearsów. Dostosowali oni obiekt do potrzeb gry w piłkę nożną i zamierzali sprzedać klubowi Fulham F.C.. Oferta kupna została jednak odrzucona, dlatego biznesmeni postanowili założyć klub. Dokonano tego 14 marca 1905 w pubie "The Rinsing Sun", a klub otrzymał nazwę sąsiedniej dzielnicy – Chelsea. Pierwszy oficjalny sezon zespół rozpoczął rok później w drugiej lidze pod opieką trenera Johna Robertsona. Pierwszym oficjalnym spotkaniem był przegrany 0:1 mecz ze Stockport County F.C., który odbył się 1 września 1905. Zaledwie 3 dni później Chelsea zanotowała pierwsze zwycięstwo, pokonując 4:0 w towarzyskim spotkaniu Liverpool F.C. 9 września w wygranym 1:0 pojedynku z Blackpool FC, pierwszą bramkę w oficjalnym meczu zdobył grający trener, Robertson. Historyczny, pierwszy rekord frekwencji padł w Wielki Piątek w 1906 roku, podczas meczu z Manchester United F.C., który obejrzało na Stamford Bridge 67 tysięcy widzów[7]. W 1907 napastnik George Hilsdon został pierwszym w historii Chelsea zawodnikiem, który otrzymał powołanie do reprezentacji Anglii. W sezonie 1907/1908 drużyna awansowała do Division One, najwyższego wówczas szczebla rozgrywek ligowych w Anglii. W 1912 roku wskutek niewydolności nerki zmarł właściciel i współzałożyciel Chelsea – Henry Augustus Mears. Na pogrzeb biznesmena przybyły tłumy sympatyków The Blues. Mears został pochowany na Brompton Cemetery, położonym niedaleko Stamford Bridge. Po jego śmierci prawda do klubu zostały przepisane na jego potomków[8]. Nowy menadżer zespołu David Calderhead pełnił funkcję trenera aż 26 lat, a w 1913 sprowadził do drużyny pierwszego zagranicznego piłkarza, był nim Duńczyk Nils Middelboe. W tym czasie klub przeżywał naprzemiennie sukcesy i porażki, aż w sezonie 1914/1915 awansował do finału Pucharu Anglii, rozgrywanego na stadionie Old Trafford, w którym zespół Chelsea został pokonany 3:0 przez Sheffield United. W lutym 1920 roku król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Jerzy V widział zwycięstwo The Blues z Leicester City F.C. Przed ukończeniem budowy Wembley (1923), na Stamford Bridge rozegrano trzy finały Pucharu Anglii. Chelsea miała sporą okazję wziąć udział w jednym z nich w 1920 roku, jednak w półfinale musiała uznać wyższość Aston Villi[8].

1931-1960[edytuj | edytuj kod]

Skład Chelsea w 1947 roku.

Do końca roku 1931 Chelsea przemieszczała się między Division Two a Division One[9]., a od 1931 r. klub nieprzerwanie przez ponad 30 lat grał w pierwszej lidze. W 1936 z okazji 30-lecia Wisły Kraków londyński klub zagrał z polskim zespołem. Zaledwie sześć miesięcy po zakończeniu II wojny światowej, Stamford Bridge gościło mistrza ZSRR – Dinamo Moskwa. Szacowana liczba widzów wynosiła prawie 100 tys., co było rekordem wszech czasów w Anglii. Ostatecznie po niesamowitym spotkaniu padł remis 3:3, chociaż to Chelsea strzeliła dwie pierwsze bramki. Ostatnie trafienie dla The Blues dołożył nowy snajper Tommy Lawton. Po wojnie pomimo świetnej dyspozycji Lawtona (26 bramek w 34 meczach) Chelsea uplasowała się dopiero na 15 miejscu w tabeli[8]. Po sezonie 1951/1952 trenerem drużyny został Ted Drake, który w ramach modernizacji klubu zmienił odznakę klubowej, zastępując postać starca grafiką literową. Nieoficjalnym przydomkiem klubu stał się "The Drake's Ducklings", co oznacza "kaczki Drake'a". Drake rozwinął system skautingu i dzięki znajomości niższych lig ściągnął do klubu młodych zawodników[9]. W listopadzie 1954 r. klub zajmował w lidze 12. pozycję, lecz już w kwietniu zespół został liderem z czterema punktami przewagi nad broniącym tytułu Wolverhampton Wanderers. Właśnie wtedy drużyna wicelidera spotkała się z "The Blues" na Stamford Bridge w obecności 75 tysięcy kibiców. Przy stanie 0:0 kapitan Wolves i reprezentacji – Billy Wright, zablokował w polu karnym strzał ręką, a karnego wykorzystał Peter Sillett, zapewniając praktycznie tytuł swemu klubowi. Piłkarze przypieczętowali mistrzostwo, pokonując Sheffield Wednesday F.C., a Drake został pierwszym człowiekiem w historii angielskiego futbolu, który zdobył mistrzostwo Anglii jako zawodnik i trener. Kolejny taki sukces udało się zdobyć dopiero 50 lat później. Oprócz tytułu mistrza piłkarze zdobyli także Tarczę Dobroczynności, natomiast sezon 1955/1956 zakończyli na 16. miejscu. Ted Drake'a zastąpił Tommy Docherty, który wprowadził do drużyny takich piłkarzy jak: Terry Venables, Bobby Tambling, Peter Bonetti, czy Jimmy Greaves. Ten ostatni dwukrotnie w barwach Chelsea zdobywał koronę króla strzelców, a w sezonie 1960/1961 strzelił 41 bramek, co do dziś pozostaje nie pobitym klubowym rekordem[9].

1961–1990[edytuj | edytuj kod]

Okres ten umocnił pozycję Chelsea na rynku angielskim. Zespół odnosił coraz więcej sukcesów w lidze i w krajowych pucharach, a ze względu na styl otrzymał przydomek "Docherty's Diamonds" (Diamenty Docherty'ego). Pod wodzą Docherty'ego "The Blues" zdobyli w 1965 pierwszy Puchar Ligi Angielskiej. W 1967 angielski szkoleniowiec dotarł z Chelsea do finału Pucharu Anglii i półfinału Pucharu Miast Targowych, a odpadnięcie klubu w tych rozgrywkach spowodowało, że nowym szkoleniowcem został Dave Sexton. W tym okresie powstały również statystyki, na podstawie których wybrano najlepszego zawodnika roku w klubie. Pierwszym laureatem został bramkarz Peter Bonetti, który rozegrał 21 spotkań bez wpuszczenia bramki. Ze względu na zwinność zyskał sobie przydomek "The Cat" (ang. kot)[9].

W 1970 londyński zespół mierzył się w finale Pucharu Anglii z mistrzem kraju – Leeds United A.F.C. Na stadionie Wembley rywale dwukrotnie obejmowali prowadzenie, ale Chelsea dwa razy doprowadzała do wyrównania. Spotkanie zakończyło się remisem 2:2 i po raz pierwszy w historii pucharu należało powtórzyć mecz finałowy, tym razem na Old Trafford. W tymże meczu Chelsea ponownie przegrywała, lecz znów udało jej się wyrównać stan meczu. Kiedy wydawało się, że mecz znów trzeba będzie powtórzyć, zwycięskiego gola strzelił Peter Osgood.

W 1971 Chelsea sięgnęła po swój pierwszy europejski tytuł – Pucharu Zdobywców Pucharów. W półfinale londyński zespół wyeliminował obrońcę tytułu – Manchester City F.C., a w finale na stadionie Karaiskakis w Pireusie zmierzył się z Realem Madryt. Pierwsze spotkanie zakończyło się remisem 1:1, a finał powtórzono 2 dni później. Chelsea zdobyła trofeum, pokonując madrycki zespół 2:1, a zwycięskiego gola zdobył Peter Osgood. W latach 70. zmodernizowano stadion Stamford Bridge, co przyczyniło się do czasowych problemów finansowych klubu i nadejścia okresu stagnacji, której efektem był spadek w 1975 roku do Division Two; kolejny nastąpił cztery lata później[9]. W 1982 rodzina Mearsów sprzedała klub pośrednikowi finansowemu – Kenowi Batesowi za symbolicznego funta. W sezonie 1982/1983 wzmocniona drużyna pod wodzą Johna Neala wygrała Second Division i wróciła do ekstraklasy, a już w pierwszym sezonie napastnik Chelsea – Kerry Dixon strzelił 24 gole w 38 meczach, zdobywając Złotego Buta. W 1988 klub po raz kolejny spadł z Division One. Na powrót do pierwszej ligi kibice nie musieli zbyt długo czekać. Chelsea wygrała rozgrywki z rekordowym dorobkiem 99 punktów i po raz kolejny wróciła do Division One. Klub pod kierownictwem Bobbiego Campbella zakończył kolejny sezon na piątym miejscu, jednak problemy finansowe sprawiły, iż Stamford Bridge wpadł w ręce deweloperów. Bates za wszelką cenę chciał, aby Chelsea rozgrywała mecze na swoim słynnym stadionie. Na szczęście doszło do załamania na rynku nieruchomości, co przyczyniło się do wygranej właściciela klubu[8].

Awans do Premier League i odbudowa[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 90. londyński zespół dysponował coraz większym budżetem transferowym, wtedy też po raz pierwszy wydano na transfer 1 milion funtów, za którego kupiono Dennisa Wise'a. W roku 1993 zespół awansował do Premiership. Klubowi po latach kryzysu udało się w końcu zgromadzić fundusze na solidne wzmocnienia. Trener Glenn Hoddle przekonał holenderskiego gwiazdora Ruuda Gullita, aby ten dołączył do Chelsea. W tym samym oknie transferowym do klubu przybyli również walijski napastnik Mark Hughes oraz Rumun Dan Petrescu. Nowi piłkarze szybko zjednali do siebie kibiców. Gullit zaledwie w ciągu jednego sezonu został przez okrzyknięty najlepszym zawodnikiem w historii klubu. Latem 1996 Hoddle został wybrany trenerem reprezentacji Anglii, jednak Chelsea nie szukała nowego menadżera. Ruud Gullit przyjął propozycję objęcia stanowiska i dzięki swoim kontaktom sprowadził kolejne gwiazdy na Stamford Bridge. Do Londynu przyleciał słynny włoski snajper Gianluca Vialli, a także Roberto Di Matteo, Frank Lebœuf oraz Gianfranco Zola. Zespół pod wodzą Ruuda Gullita w finałowym meczu Pucharu Anglii na Wembley zwyciężył Middlesbrough 2:0 po bramkach Roberto Di Matteo i Eddiego Newtona przerywając serię dwudziestu sześciu lat bez jakiegokolwiek tytułu. 22 października 1996 roku z powodu awarii helikoptera zginął Matthew Harding, milioner i wicedyrektor klubu, który praktycznie przez całe życie wspierał The Blues. Na jego cześć północna trybuna Stamford Bridge nosi obecnie jego imię[8]. W roku 1999 klub zajął trzecie miejsce w lidze mając w składzie takich zawodników jak Didier Deschamps, Gianfranco Zola, Gianluca Vialli, Ruud Gullit, Albert Ferrer czy Mark Hughes. Dalsze sukcesy to finał Pucharu Anglii (1994), zdobycie Pucharu Anglii (1997), zdobycie Pucharu Zdobywców Pucharów (1998), Superpucharu Europy[10] i Pucharu Ligi oraz kolejny Puchar kraju, a także Tarcza Dobroczynności[9].

Roman Abramowicz i kolejne sukcesy klubu[edytuj | edytuj kod]

W 2003 roku klub został zakupiony przez rosyjskiego multimiliardera Romana Abramowicza, a towarzyszące temu inwestycje w szkolenie piłkarzy, działaczy oraz szkółkę młodzieżową przyniosły efekty. Pierwszymi poważnymi wzmocnieniami było sprowadzenie Glena Johnsona za sumę 6 mln funtów. Następnego dnia do klubu dołączył Geremi, a w następnych tygodniach kolejni piłkarze (m.in. Damien Duff[11], Hernán Crespo, Adrian Mutu, Joe Cole, Juan Sebastián Verón, Wayne Bridge czy Claude Makélélé). Łącznie na transfery wydano około 120 mln funtów. Wcześniej The Blues opuścił Gianfranco Zola. W styczniu klub zasilił jeden piłkarz, a mianowicie Scott Parker. Mimo tak dużych wzmocnień Chelsea odpadła w półfinale Champions League z AS Monaco (1:3 i 2:2). Klub nie zdołał zdobyć także mistrzostwa Anglii, Pucharu Anglii, czy triumfować w rozgrywkach Carling Cup. Po zakończeniu sezonu Abramowicz zwolnił Ranieriego z funkcji trenera, licząc na znacznie większe sukcesy, jakie osiągnął Włoch.

Era José Mourinho[edytuj | edytuj kod]

2 czerwca 2004 roku nowym trenerem klubu został José Mourinho, który sezon wcześniej wraz z FC Porto wygrał rozgrywki Ligi Mistrzów. Chelsea w końcu liczyła na sukcesy, które miał zagwarantować Portugalczyk. Pierwszym poważnym wzmocnieniem był Paulo Ferreira, który wówczas kosztował ok. 13 mln funtów. Następnymi zawodnikami byli Arjen Robben[12] i Petr Čech. W sumie do drużyny Mourinho kupił jeszcze trzech Portugalczyków: Ricardo Carvalho, Tiago, czy Nuno Morais. 20 lipca nowym zawodnikiem Chelsea został Didier Drogba][13], który kosztował ok. 25 mln funtów. . Do klubu dołączyli także: Mateja Kežman i zakupiony w styczniu Jiří Jarošík. Pierwszym sukcesem nowego szkoleniowca było zdobycie drugiego mistrzostwa Anglii w historii klubu. W tym samym sezonie drużyna zagrała w półfinale Ligi Mistrzów (przegrany dwumecz z Liverpoolem) i zdobyła Puchar Ligi Angielskiej.

W letnim okienku transferowym do klubu zostali sprowadzeni Michael Essien[14], Lassana Diarra, Shaun Wright-Phillips oraz Asier del Horno, natomiast z klubem pożegnali się Parker, Tiago, Kežman, Forssell, czy Smertin. 7 sierpnia The Blues zdobyli pierwsze trofeum w sezonie, pokonując Arsenal w meczu o Tarczę Wspólnoty 2-1. W sezonie 2005/06 Chelsea obroniła tytuł mistrza Anglii z 8-punktową przewagą nad Manchesterem United. Klub przegrał w finale rozgrywek Pucharu Anglii z drużyną The Reds, a także szybko odpadł z Ligi Mistrzów przegrywając dwumecz w 1/16 z Barceloną.

15 maja 2006 roku kontrakt z klubem podpisał Michael Ballack. Kolejnymi wzmocnieniami byli: Salomon Kalou, Ashley Cole, Andrij Szewczenko oraz John Obi Mikel[15]. Sprzedani natomiast zostali William Gallas[16] i Eiður Guðjohnsen[17]. 13 sierpnia Chelsea uległa w meczu o Tarczę Wspólnoty Liverpoolowi 1-2[18]. W sezonie 2006/2007 nie udało się powtórzyć poprzednich sukcesów i mistrzostwo Anglii zdobył Manchester United. W półfinale rozgrywek Champions League Chelsea przegrała w rzutach karnych z The Reds. Ostatecznie londyńczycy triumfowali w rozgrywkach Capital One Cup, a także zakończyli sezon wygraną nad mistrzem Anglii w finale FA Cup na nowym Wembley.

W sezonie 2007/2008 do klubu dołączył Florent Malouda[19], Claudio Pizarro, Alex, Juliano Belletti i Nicolas Anelka[20][21]. Klub liczył bowiem na zwycięstwo w Lidze Mistrzów i odzyskanie mistrzostwa Anglii. 20 września 2007r. José Mourinho opuścił klub za porozumieniem stron, powody jego odejścia nie zostały wyjaśnione, ale ponoć zadecydowały o tym słabe wyniki w lidze i zremisowany 1:1 mecz w fazie grupowej Ligi Mistrzów z Rosenborgiem Trondheim[22].

Posadę trenera zespołu tymczasowo przejął Avram Grant. 27 października 2007r. w debiucie pod wodzą Izraelskiego szkoleniowca Chelsea wygrała 6-0 z Manchesterem City, co było najwyższą wygraną The Blues od dziesięciu lat. 30 kwietnia 2008r. klub awansował do finału Champions League pokonując w dwumeczu Liverpool. 21 maja w finale tych rozgrywek The Blues przegrali po rzutach karnych z Manchesterem United. W Premier League londyńczycy także z niepowodzeniem toczyli walkę z piłkarzami Sir Alexa Fergusona i tytuł mistrzowski powędrował do drużyny Szkota. 24 maja kontrakt z Grantem został rozwiązany.

Mecz finałowy z Manchesterem United

21 maja 2008, środa, godz. 20:45
Łużniki, Moskwa
Sędzia: Ľuboš Micheľ Słowacja
Widzów: 69 500
Manchester United Anglia 1:1 (k.6-5) Anglia Chelsea F.C.
C. Ronaldo (26') Soccer ball.svg Lampard (45')
Rio Ferdinand, Nemanja Vidić, Paul Scholes, Carlos Tévez Yellow card.svg Ricardo Carvalho, Claude Makélélé, Michael Essien, Michael Ballack
Red card.svg Didier Drogba
Edwin van der Sar, Patrice Evra, Rio Ferdinand, Wes Brown (120' → Anderson), Nemanja Vidić, Owen Hargreaves, Michael Carrick, Paul Scholes (87' → Ryan Giggs), Cristiano Ronaldo, Wayne Rooney (101' → Nani), Carlos Tévez

Tévez Soccerball shade.svg
Carrick Soccerball shade.svg
C. Ronaldo Soccerball shade cross.svg
Hargreaves Soccerball shade.svg
Nani Soccerball shade.svg
Anderson Soccerball shade.svg
Giggs Soccerball shade.svg
Petr Čech, Ashley Cole, Ricardo Carvalho, John Terry, Claude Makélélé (120' → Belletti), Michael Essien, Frank Lampard, Joe Cole (99' → Nicolas Anelka), Michael Ballack, Florent Malouda (92' → Salomon Kalou), Didier Drogba

Soccerball shade.svg Ballack
Soccerball shade.svg Belletti
Soccerball shade.svg Lampard
Soccerball shade.svg A. Cole
Soccerball shade cross.svg Terry
Soccerball shade.svg Kalou
Soccerball shade cross.svg Anelka

Sezon 2008/2009[edytuj | edytuj kod]

11 czerwca 2008r. oficjalnie ogłoszono, że od 1 lipca tego roku stanowisko menedżera klubu zajmie dotychczasowy selekcjoner Portugalii Luiz Felipe Scolari[23]. Do zespołu trafił dotychczasowy zawodnik Porto José Bosingwa, wypożyczony z Interu Mediolan Ricardo Quaresma oraz Deco[24], występujący wcześniej w barwach FC Barcelony[25]. W lipcu londyński klub opuścili Tal Ben Haim[26], Claude Makélélé[27], Steve Sidwell, Shaun Wright-Phillips, Hernán Crespo, a także kilku innych zawodników. 3 stycznia 2009r. klub poinformował o transferze Wayne'a Bridge'a do Manchesteru City. 26 stycznia Carlo Cudicini przeniósł się do Tottenhamu. Po serii porażek 9 lutego 2009r. Scolari został zwolniony ze swojego stanowiska.

Dwa dni później trenerem The Blues został Guus Hiddink[28]. Pierwszy raz zasiadł na ławce trenerskiej 21 lutego 2009 w zwycięskim meczu z Aston Villą, zakończonym wynikiem 1:0. Pod jego wodzą klub dotarł do półfinału Ligi Mistrzów, przegrywając w dwumeczu z późniejszym triumfatorem tych rozgrywek - Barceloną 0:0 i 1:1. 30 maja Chelsea pokonała w finale Pucharu Anglii Everton F.C. 2:1 po bramkach Drogby i Lamparda[29].

Carlo Ancelotti[edytuj | edytuj kod]

1 czerwca 2009r. nowym trenerem zespołu został Carlo Ancelotti, który podpisał kontrakt do 2012 roku. W swoim pierwszym sezonie ściągnął on do klubu Daniela Sturridga[30], Jurij Żyrkowa, Nemanje Maticia[31] oraz Rossa Turnbulla[32]. Z klubu odeszli dwaj napastnicy Claudio Pizarro i Andriy Shevchenko. 9 sierpnia 2009 roku w meczu o Tarczę Wspólnoty podopieczni włoskiego szkoleniowca pokonali Manchester United w rzutach karnych 4-1. W regulaminowym czasie gry był wynik 2:2.

We wrześniu 2009r. Międzynarodowa Federacja Piłkarska (FIFA) uznała Chelsea winną w sprawie nakłaniania młodego zawodnika RC Lens, Gaëla Kakuty do zerwania kontraktu z tym klubem[33]. FIFA nakazała Chelsea oraz piłkarzowi solidarną zapłatę odszkodowania w wysokości 780 000 euro[34]. Dodatkowo Chelsea została ukarana zakazem rejestrowania nowych zawodników na czas dwóch okien transferowych oraz zobowiązana do zapłaty RC Lens kwoty 130 000 euro tytułem rekompensaty za wyszkolenie zawodnika. Piłkarz otrzymał zakaz występowania w oficjalnych meczach na okres 4 miesięcy. Chelsea oświadczyła, że kara jest nieproporcjonalnie duża do przewinienia i złożyła odwołanie od decyzji FIFA. W listopadzie 2009 r. Sportowy Sąd Arbitrażowy zawiesił kary zakazu transferów oraz zakazu gry nałożone na klub i zawodnika, do czasu zakończenia postępowania odwoławczego i ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy[35].

27 marca 2010r. Chelsea rozgromiła Aston Villę 7:1, a Frank Lampard zdobył 4 gole. 25 kwietnia klub pokonał Stoke City 7-0 i była to wówczas największa wygrana tej drużyny w Premier League. 2 maja Liverpool przegrał z Chelsea na Anfield Road 0:2, a 9 maja 2010r. po raz czwarty zdobyła w swojej historii mistrzostwo Anglii po wspaniałym zwycięstwie 8:0 nad drużyną Wigan Athletic[36]). Natomiast Drogba został Królem Strzelców z dorobkiem 29 bramek wyprzedzając Wayne'a Rooneya. Klub zakończył sezon 2009/10 z dorobkiem 103 bramek, stając się pierwszą drużyną w Premier League, która przekroczyła barierę stu bramek, bijąc przy tym poprzedni rekord należący do Manchesteru United z sezonu 1999/2000, który wynosił 97 trafień. Chelsea jest pierwszym klubem w historii, który wygrał w jednym sezonie wszystkich sześć ligowych meczów z drużynami z "Wielkiej Czwórki" (Liverpool, Manchester United i Arsenal). Po zdobyciu Mistrzostwa Anglii, po raz pierwszy w historii sięgnęła po "Dublet", zwyciężając na Wembley w finale Pucharu Anglii z ekipą Portsmouth 1:0[37].

2 lipca 2010r. do klubu dołączył Yossi Benayoun. Trzy dni później nowym zawodnikiem klubu został Tomáš Kalas. 13 sierpnia poinformowano o transferze Ramiresa[38]. W styczniu 2011 zespół zakupił za rekordową sumę (ok 60 mln euro) Fernando Torresa z Liverpoolu[39]. W tym samym dniu kupiono także Davida Luiza[40] Po sezonie 2010/2011, gdy Chelsea zajęła drugie miejsce w tabeli Premier League, tracąc 9 punktów do lidera i nie osiągnęła żadnych innych sukcesów, Ancelotti został zwolniony z funkcji trenera.

Przybycie Villasa Boasa[edytuj | edytuj kod]

W letnim okienku transferowym klub zakupił młodych zawodników takich jak: Romelu Lukaku[41], Oriola Romeu[42], Ulises Dávila, Juana Matę[43] oraz Thibaut Courtois[44]. Latem tego samego roku, klub poinformował również o zatrudnieniu nowego trenera – André Villasa-Boasa[45]. Były szkoleniowiec Porto miał pomóc Chelsea ponownie sięgnąć po tytuł Mistrza Anglii. Jednak za kadencji Portugalczyka The Blues nie byli w trakcie sezonu ani razu na podium. Portugalczyk postanowił stawiać na młodzież, co doprowadziło do odsunięcia od zespołu Nicolasa Anelki i Alexa (obaj opuścili klub w zimie). Postanowił także usadzić na ławce rezerowych kapitana klubu Johna Terry'ego, Didiera Drogbę i wicekapitana Franka Lamparda. Po serii porażek i remisów, oraz po przegranym meczu z SSC Napoli w ramach 1/8 finału Ligi Mistrzów[46] pozycja Villasa-Boasa w Chelsea była zagrożona. Niedługo później 4 marca 2012r. po przegranej 0:1 z West Bromwich Albion, Portugalczyk został zwolniony z posady trenera[47].

Di Matteo[edytuj | edytuj kod]

Piłkarze Chelsea świętują triumf w Lidze Mistrzów

Nowym szkoleniowcem Chelsea został dotychczasowy asystent, Roberto Di Matteo[48]. Pod wodzą Di Matteo Chelsea w jego pierwszym miesiącu pracy rozegrała 10 spotkań, z czego wygrała osiem, remis padł w meczu ligowym z Tottenhamem (0:0), a jedyną porażką pod był mecz z Manchesterem City (2:1)[49]. Di Matteo najpierw poprowadził klub do awansu do ćwierćfinału Ligi Mistrzów, gdzie jego drużyna wygrała mecz z Napoli (4:1) (poprzednie spotkanie klub przegrał jeszcze za kadencji Villas-Boasa). Następnie Chelsea wygrała dwumecz w ćwierćfinale z Benficą (1:0 i 2:1),a także półfinał z Barceloną (1:0)[50] i 2:2). Pod wodzą Włocha Chelsea była niepokonana w wygranych przez siebie rozgrywkach Champions League, gdzie tylko raz zremisowała z Dumą Katalonii[51].

Tymczasowy trener doprowadził zespół do triumfu w Pucharze Anglii, gdzie w meczu finałowym na Wembley The Blues pokonali Liverpool 2:1 (1:0). Pod jego wodzą sięgnęli także po Puchar Europy, pokonując 19 maja 2012r. w finale Bayern Monachium po rzutach karnych (4:3; regulaminowy czas gry – 1:1, dogrywka: 0:0). Był to pierwszy triumf Chelsea w tych rozgrywkach[52].

Finał Ligi Mistrzów

19 maja 2012
20:45 CET
Bayern Monachium Niemcy 1:1 (Dogr.)
k. 3:4
(0:0)
Anglia Chelsea Allianz Arena, Monachium  
Thomas Müller Bramka 83' Report Bramka 88' Didier Drogba Widzów: 62 500
Sędzia: Portugalia Pedro Proença
    Rzuty karne  
Lahm Karny
Gómez Karny
Neuer Karny
Olić Pudło
Schweinsteiger Pudło
Pudło Mata
Karny Luiz
Karny Lampard
Karny Cole
Karny Drogba
Bayern Monachium
Chelsea F.C.
GK 1 Niemcy Manuel Neuer
RB 21 Niemcy Philipp Lahm (c)
CB 17 Niemcy Jérôme Boateng
CB 44 Ukraina Anatolij Tymoszczuk
LB 26 Niemcy Diego Contento
DM 31 Niemcy Bastian Schweinsteiger Żółta kartka w 2. minucie 2'
DM 39 Niemcy Toni Kroos
RW 10 Holandia Arjen Robben (Pudło (95))
LW 7 Francja Franck Ribéry Zejście w 96. minucie 96'
SS 25 Niemcy Thomas Müller Zejście w 87. minucie 87'
CF 33 Niemcy Mario Gómez
Zmiany:
GK 22 Niemcy Hans-Jörg Butt
DF 5 Belgia Daniel Van Buyten Wejście w 87. minucie 87'
DF 13 Brazylia Rafinha
MF 14 Japonia Takashi Usami
MF 23 Chorwacja Danijel Pranjić
FW 9 Niemcy Nils Petersen
FW 11 Chorwacja Ivica Olić Wejście w 96. minucie 96'
Trener:
Niemcy Jupp Heynckes
Bayern Munich vs Chelsea 2012-05-19.svg
GK 1 Czechy Petr Čech
RB 17 Portugalia José Bosingwa
CB 4 Brazylia David Luiz Żółta kartka w 86. minucie 86'
CB 24 Anglia Gary Cahill
LB 3 Anglia Ashley Cole Żółta kartka w 80. minucie 80'
CM 12 Nigeria John Obi Mikel
CM 8 Anglia Frank Lampard (c)
RW 21 Wybrzeże Kości Słoniowej Salomon Kalou Zejście w 84. minucie 84'
AM 10 Hiszpania Juan Mata
LW 34 Anglia Ryan Bertrand Zejście w 73. minucie 73'
CF 11 Wybrzeże Kości Słoniowej Didier Drogba Żółta kartka w 93. minucie 93'
Zmiany:
GK 22 Anglia Ross Turnbull
DF 19 Portugalia Paulo Ferreira
MF 5 Ghana Michael Essien
MF 6 Hiszpania Oriol Romeu
MF 15 Francja Florent Malouda Wejście w 73. minucie 73'
FW 23 Anglia Daniel Sturridge
FW 9 Hiszpania Fernando Torres Żółta kartka w 120. minucie 120' Wejście w 84. minucie 84'
Trener:
Włochy Roberto Di Matteo

UEFA Man of the Match:
Wybrzeże Kości Słoniowej Didier Drogba (Chelsea)
Fans' Man of the Match:
Czechy Petr Čech (Chelsea)
Asystenci sędziego:
Bertino Miranda (Portugalia)
Ricardo Santos (Portugalia)
4 arbiter:
Carlos Velasco Carballo (Hiszpania)
Sędziowie dodatkowi:
Manuel De Sousa (Portugalia)
Duarte Gomes (Portugalia)

W czerwcu 2012 do klubu dołączył Eden Hazard[53], a także jego młodszy brat Thorgan[54]. Ponadto do londyńskiego zespołu trafili: Oscar[55], César Azpilicueta[56], Marko Marin, Victor Moses[57] i Andreas Christensen. Z klubu odszedł między innymi Didier Drogba z którym nie przedłużono kontraktu[58], a także Jose Bosingwa, Salomon Kalou[59], czy Raul Meireles. 12 sierpnia Chelsea straciła szansę na pierwsze trofeum w sezonie, gdzie przegrała o Tarczę Wspólnoty z Manchesterem City[60], zaś 31 sierpnia klub doznał dotkliwej porażki w Superpucharze Europy z Atlético Madryt. W listopadzie Chelsea wygrała zaledwie jeden mecz z pięciu rozegranych. Po przegranym meczu z Juventusem (3:0) Chelsea odpadła z rozgrywek Ligi Mistrzów, w konsekwencji czego 21 listopada 2012 roku Di Matteo został zwolniony z funkcji trenera zespołu[61].

Rafel Benitez[edytuj | edytuj kod]

Jego następcą został Rafael Benítez, który pełnił rolę tymczasowego trenera. Nowy trener wprowadził bardzo ofensywny styl gry. Jednymi z wysokich wygranych za jego kadencji był mecz z Aston Villą (8:0), czy ostatni mecz grupowy Ligi Mistrzów z FC Nordsjælland (6-1). Wcześniej jednak Chelsea przegrała mecz finałowy Klubowych Mistrzostw Świata z Corinthians[62]. W styczniu do zespołu dołączył napastnik Newcastle Demba Ba[63], który w debiucie zdobył dwie bramki dla lonydńskiej drużyny.

Hiszpański menedżer doprowadził klub do półfinału rozgrywek Pucharu Anglii, a także do triumfu w finale Ligi Europejskiej[64]. Benitez po sezonie rozstał się z klubem.

Powrót Mourinho na Stamford Bridge[edytuj | edytuj kod]

Sezon 2013/14[edytuj | edytuj kod]

José Mourinho po nieudanym sezonie w Realu Madryt podpisał 4-letni kontrakt z Chelsea F.C., portugalskiego trenera przedstawiono oficjalnie 3 czerwca 2013[65]. Pierwszym transferem w nowej erze Portugalczyka był sprowadzony z Bayeru Leverkusen André Schürrle[66], natomiast później do klubu został ściągnięty pomocnik Marco van Ginkel. Na wypożyczenie odeszli Marko Marin[67], Lucas Piazón oraz Oriol Romeu. Kontraktów nie przedłużono z Florentem Maloudą[68], Yossi Benayounem, Paulo Ferreirą oraz Rossem Turnbullem[69]. Tego ostatniego na zasadzie wolnego transferu zastąpił Mark Schwarzer[70].

17 lipca odbył się pierwszy mecz towarzyski pod wodzą nowego trenera. The Blues zmierzyli się z Thailand All-Stars. Podopieczni Mourinho zwyciężyli 1:0. Dwa kolejne sparingi zakończyły się zwycięstwami. 25 sierpnia został potwierdzony transfer brazylijskiego skrzydłowego Williana. Kwota wyniosła około 38 mln euro. Kilka dni później do klubu został sprowadzony kameruński napastnik Samuel Eto’o, który na zasadzie wolnego transferu podpisał kontrakt z londyńskim klubem[71]. 29 sierpnia londyński klub wylosowano w grupie E Ligi Mistrzów wraz z Schalke 04, Basel i Steauą[72].

Rozgrywki ligowe Chelsea zaczęła od wygranej 2:0 nad Hull City, po bramkach Franka Lamparda oraz Oscara[73]. Kilka dni później odbył się finał Superpucharu Europy, w którym Chelsea zmierzyła się z Bayernem Monachium. Mecz zakończył się wynikiem 2:2 po dogrywce (wyrównującą bramkę dla Bayernu zdobył w 120. minucie meczu Javi Martinez). W serii rzutów karnych zwyciężyli Bawarczycy 5:4; decydującego rzutu karnego nie wykorzystał Lukaku. Portugalski szkoleniowiec uznał więc, że wypożyczy młodego Belga[74]. W rozgrywkach Ligi Mistrzów pierwszy mecz grupowy londyńczycy przegrali z Bazyleą 1:2 na własnym boisku. Po niespodziewanej porażce w pierwszym meczu fazy grupowej Chelsea awansowała do 1/8 finału z pozycji lidera. Zimą 2014 roku do drużyny dołączył sprowadzony za 25 milionów euro serbski pomocnik Nemanja Matić, który w latach 2009-2011 był już zawodnikiem "The Blues"[75]. Wraz z jego przyjściem klub opuścił młody Belg – Kevin De Bruyne, który związał się pięcioletnią umową z VfL Wolfsburg i Juan Mata, który odszedł do Manchesteru United[76]. Miejsce Hiszpana zajął Egipcjanin z Basel – Mohamed Salah[77] oraz Kurt Zouma z Saint-Étienne, który od razu odszedł na wypożyczenie do swojego poprzedniego klubu.

Piłkarze Chelsea w sezonie 2013/14 podczas meczu z PSG.

18 marca po wygranej 2:0 nad Galatasaray londyńczycy awansowali do ćwierćfinału Champions League, w którym wyeliminowali Paris Saint-Germain (1:3) i (2:0). Jednak zmęczenie sezonem przełożyło się na słabsze wyniki. Przegrana z: Aston Villą, Crystal Palace czy pierwsza porażka Mourinho na Stamford Bridge z Sunderlandem sprawiły iż mistrzostwo Anglii zdobyli The Citizens. 22 kwietnia drużyna zremisowała na wyjeździe z Atletico Madryt 0:0 w pierwszym meczu półfinałowym Ligi Mistrzów[78]. 30 kwietnia w rewanżu w Londynie "The Blues" przegrali 1:3 (1:1) i odpadli z tych rozgrywek. Po dwumeczu z Los Colchoneros media skrytykowały grę Chelsea, nazywając ją: Parkowanie autobusu we własnym polu karnym[79]. Taką samą opinię wyraził trener Liverpoolu - Brendan Rodgers, ponieważ kilka dni wcześniej The Reds przegrali z londyńczykami 0:2 na Anfield Road[80].

Sezon 2014/15[edytuj | edytuj kod]

12 czerwca został potwierdzony transfer Cesca Fàbregasa z Barcelony[81]. Kontraktów nie przedłużono z Ashleyem Cole'em, Frankiem Lampardem[82] i Henrique Hilário. 1 lipca kontrakt z klubem podpisał napastnik Diego Costa[83][84]. Wraz z jego przyjściem klub opuścił Demba Ba[85] na rzecz Besiktasu Stambuł. 16 lipca za porozumieniem stron do klubu dołączył lewy obrońca, który w poprzednim sezonie występował w Atlético Madryt - Filipe Luis. Pod koniec lipca do klubu powrócił Didier Drogba[86]. Jeszcze w tym samym miesiącu szeregi Evertonu zasilił Romelu Lukaku[87]. Ponadto kilku zagranicznych piłkarzy udało się na wypożyczenie. Powodem była zbyt mała liczba anglików w składzie. W ostatnich dniach okna transferowego wypożyczony do Milanu został Torres, a lukę po hiszpańskim napastniku wypełnił Loïc Rémy[88]. W zimowym okienku transferowym drużynę opuścił Fernando Torres, który przeszedł do AC Milan[89]. Londyński klub także opuścił bramkarz Mark Schwarzer, który odszedł do Leicester City. 2 stycznia został sprzedany André Schürrle, który za ok. 32 mln funtów przeniósł się do Wolfsburga[90].

27 stycznia Chelsea awansowała do finału Pucharu Ligi Angielskiej, pokonując Liverpool 1:0 (2:1 w dwumeczu). Wcześniej jednak klub stracił szansę na zdobycie Pucharu Anglii, po przegranym 2:4 meczu z Bradford City. Jeszcze w tym samym dniu wypożyczony do Fiorentiny został Salah. W miejsce obu piłkarzy kupiono Juana Cuadrado za ok. 26,8 mln funtów[91]. Klub poinformował także o sprzedaży Ryana Bertranda do Southampton. 1 marca Chelsea wygrała Puchar Ligi, pokonując w finale na Wembley Tottenham 2:0[92]. Wielkim zaskoczeniem okazało się szybkie odpadnięcie z Ligi Mistrzów gdzie Chelsea uległa w dwumeczu Paris Saint Germain. 3 maja po zwycięstwie ligowym nad Crystal Palace klub po raz piąty zdobył tytuł mistrza Anglii[93]. Chelsea tym samym odzyskała mistrzostwo po 5 latach. Po zakończeniu sezonu Didier Drogba postanowił zakończyć karierę piłkarską.

Sezon 2015/2016[edytuj | edytuj kod]

29 czerwca za 11 mln funtów został sprzedany bramkarz Petr Čech, który przeszedł do Arsenalu[94]. Czeski bramkarz w ramach podziękowania za wszystkie lata spędzone w klubie dostał około 4 mln od właściciela Chelsea Roamana Abramowicza. 3 lipca oficjalnie potwierdzono wypożyczenie Radamela Falcao do londyńskiej drużyny[95]. Dzień wcześniej wypożyczony do AS Monaco został Mario Pašalić. Na wypożyczenia udali się także: Marco van Ginkel (Stoke City), Andreas Christensen (Borussia Mönchengladbach), Lewis Baker, Isaiah Brown, Dominic Solanke i Nathan (wszyscy trzej do Vitesse)[96], Stipe Perica (Udinese), Kenneth Omeruo (Kasımpaşa)[97] i Christian Atsu (Bournemouth). 13 lipca 2015 roku oficjalnie potwierdzono transfer Asmira Begovicia ze Stoke City, który podpisał czteroletni kontrakt[98]. Na wypożyczenia udali się także: Tomáš Kalas (Middlesbrough)[99], Patrick Bamford (Crystal Palace), Wallace Oliveira dos Santos (Carpi), Mohamed Salah (AS Roma), oraz nowe nabytki klubu Nathan, a także Danilo Pantić (obaj Vitesse). 2 sierpnia The Blues przegrali z Arsenalem o Tarczę Wspólnoty 0:1 i był to pierwszy triumf Arsena Wengera nad Mourinho[100]. 13 sierpnia za kwotę 5 mln funtów sprzedano Oriola Romeu[101], a trzy dni później do klubu dołączył Baba Rahman, za którego zapłacono ok. 20 mln funtów. Po bardzo nieudanym początku sezonu (Chelsea nie wygrała żadnego z dwóch pierwszych meczów ligowych po raz pierwszy od przejęcia klubu przez Abramowicza) kolejnym wzmocnieniem okazał się Pedro, za którego zapłacono 28 mln euro[102]. Po przyjściu Hiszpańskiego skrzydłowego klub na zasadzie rocznego wypożyczenia opuścił Juan Cuadrado, a także Marko Marin. W ostatnich dniach okna transferowego wypożyczono Lucasa Piazona i Victora Mosesa. Z powodu słabo spisującej się defensywy i kolejnej porażki ligowej nowym piłkarzem został Papy Djilobodji[103].

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Trofea międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

FIFA Logo (2010).svg Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych
(Stan na 10-07-2015)
Generic football.png
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
FIFA Club World Cup.svg
Klubowe mistrzostwa świata
zdobywca 0
finalista 1 2012
Copa Intercontinental.svg
Puchar Interkontynentalny
zdobywca 0
finalista 0
Coppacampioni.png
Puchar Europy/ Liga Mistrzów
zdobywca 1 2012
finalista 1 2008
UEFA Cup (adjusted).png
Puchar UEFA/ Liga Europy
zdobywca 1 2013
finalista 0
1/32 finału 1 2002
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca 2 1971, 1998
finalista 0
Supercup.png
Superpuchar UEFA
zdobywca 1 1998
finalista 2 2012, 2013
Coppa Intertoto.svg
Puchar Intertoto
zdobywca 0
finalista 0
UEFA - Inter-Cities Fairs Cup.svg
Puchar Miast Targowych
zdobywca 0
finalista 0
półfinalista 1 1966

Trofea krajowe[edytuj | edytuj kod]

Anglia Zdobyte trofea w rozgrywkach Anglii
(Stan na 03-05-2015)
Generic football.png
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)



Mistrzostwo
I miejsce 5 1955, 2005, 2006, 2010, 2015
II miejsce 4 2004, 2007, 2008, 2011
III miejsce 7 1920, 1965, 1970, 1999, 2009, 2013, 2014
FA Cup.png
Puchar
zdobywca 7 1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2012
finalista 4 1915, 1967, 1994, 2002
CommunityShield.png
Superpuchar
zdobywca 4 1955, 2000, 2005, 2009
finalista 7 1970, 1997, 2006, 2007, 2010, 2012, 2015
Carling.png
Puchar Ligi
zdobywca 5 1965, 1998, 2005, 2007, 2015
finalista 2 1972, 2008

II liga
I miejsce 2 1984, 1989
II miejsce 5 1907, 1912, 1930, 1963, 1977
III miejsce 4 1906, 1911, 1926, 1928

* Zwycięzca nie został rozstrzygnięty i puchar wręczony obydwom finalistom (wspólny puchar).

Inne trofea[edytuj | edytuj kod]

Finały Pucharów Krajowych[edytuj | edytuj kod]

1970 2:2 i 2:1 rywal: Leeds United
1997 2:0 rywal: Middlesbrough
2000 1:0 rywal: Aston Villa
2007 1:0 rywal: Manchester United
2009 2:1 rywal: Everton
2010 1:0 rywal: Portsmouth
2012 2:1 rywal: Liverpool
1965 3:2 i 0:0 rywal: Leicester City
1998 2:0 rywal: Middlesbrough
2005 3:2 rywal: Liverpool
2007 2:1 rywal: Arsenal
2015 2:0 rywal: Tottenham
1955 3:0 rywal: Newcastle United
2000 2:0 rywal: Manchester United
2005 2:1 rywal: Arsenal
2009 2:2 k.4:1 rywal: Manchester United
1986 5:4 rywal: Manchester City
1990 1:0 rywal: Middlesbrough
Wyjściowe ustawienie w wygranym finale Ligi mistrzów w sezonie 2011/2012 przeciw Bayernowi Monachium
Wyjściowe ustawienie w przegranym finale Ligi mistrzów w sezonie 2007/2008 przeciw Manchesterowi United

Finały Pucharów Europejskich[edytuj | edytuj kod]

1971 1:1 i 2:1 rywal: Real Madryt
1998 1:0 rywal: Stuttgart
1998 1:0 rywal: Real Madryt
2012 1:1 (0:0, 1:1; dogr. 0:0, 0:0) k. 4:3 rywal: Bayern Monachium
2013 2:1 rywal: SL Benfica

Indywidualne sukcesy piłkarzy[edytuj | edytuj kod]

Mistrzowie Świata

Mistrzowie Europy

Mistrzowie Afryki

Mistrzowie Oceanii

Piłkarze FIFA 100

Najlepszy piłkarz grający w Anglii

Najlepsza bramka sezonu

Najlepszy zawodnik roku w Anglii

Nagrody UEFA

  • Czechy Petr Čech – najlepszy bramkarz 2004/2005, 2006/2007, 2007/2008
  • Anglia John Terry – najlepszy obrońca 2004/2005, 2007/2008, 2008/2009
  • Anglia Frank Lampard – najlepszy pomocnik 2007/2008

Najlepsza 11 na świecie(FIFPro XI)

Menedżerowie[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Menadżerowie Chelsea F.C..
Kadencja Trener
1905–1906 Szkocja John Tait Robertson
1906–1907 William Lewis
1907–1933 Szkocja David Calderhead
1933–1939 Anglia Leslie Knighton
1939–1952 Billy Birrell
1952–1961 Anglia Ted Drake
1961–1967 Tommy Docherty
1967–1974 Anglia Dave Sexton
1974–1975 Ron Suart
1975–1977 Szkocja Eddie McCreadie
1977–1978 Ken Shellito
1978–1979 Irlandia Północna Danny Blanchflower
1979–1981 Anglia Geoff Hurst
1981–1985 Anglia John Neal
1985–1989 Anglia John Hollins
1989–1991 Irlandia Północna Bobby Campbell
1991–1993 Szkocja Ian Porterfield
1993 Anglia David Webb
1993–1996 Anglia Glenn Hoddle
1996–1998 Holandia Ruud Gullit
1998–2000 Włochy Gianluca Vialli
2000 Anglia Graham Rix
2000–2004 Włochy Claudio Ranieri
2004–2007 Portugalia José Mourinho
2007–2008 Izrael Avram Grant
2008–2009 Brazylia Luiz Felipe Scolari
2009 Holandia Guus Hiddink
2009–2011 Włochy Carlo Ancelotti
2011–2012 Portugalia André Villas-Boas
2012 Włochy Roberto Di Matteo
2012–2013 Hiszpania Rafael Benítez
2013- Portugalia José Mourinho

Statystyki piłkarzy[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Statystyki Chelsea F.C..

20 najczęściej występujących zawodników[edytuj | edytuj kod]

Zawodnik Ilość Lata
Ron Harris 795 1961–1980
Peter Bonetti 729 1959–1979
John Terry Soccer ball.svg 670 od 1998
Frank Lampard 648 2001–2014
John Hollins 592 1963–1975 & 1983–1984
Petr Čech 494 2004–2015
Dennis Wise 445 1990–2001
Steve Clarke 421 1987–1998
Kerry Dixon 420 1983–1992
Eddie McCreadie 410 1962–1974
John Bumstead 409 1976–1991
Ken Armstrong 402 1946–1957
Didier Drogba 382 2004–2012 & 2014–2015
Peter Osgood 380 1964–1974 & 1978–1979
Charlie Cooke 373 1966–1972 & 1974–1978
George Smith 370 1921–1932
Bobby Tambling 370 1958–1970
Roy Bentley 367 1948–1956
Harold Miller 365 1923–1939
John Harris 364 1945–1956

20 najlepszych strzelców[edytuj | edytuj kod]

Frank Lampard, najlepszy strzelec w historii klubu.
nr Zawodnik Bramki Lata
01 Frank Lampard 211 2001-2014
02 Bobby Tambling 202 1959-1970
03 Kerry Dixon 193 1983-1992
04 Didier Drogba 164 2004–2012 & 2014–2015
05 Roy Bentley 150 1948–1956
06 Peter Osgood 150 1964–1974
07 Jimmy Greaves 132 1957–1961
08 George Mills 125 1929–1943
09 George Hilsdon 108 1906–1912
10 Allan Harris 102 1960–1964 1966-1967
11 Barry Bridges 93 1958–1966
12 Tommy Baldwin 92 1966–1974
13 Jimmy Floyd Hasselbaink 87 2000–2004
14 Hughie Gallacher 81 1930–1934
15 Bob Whittingham 80 1909–1919
16 Gianfranco Zola 80 1996–2003
17 Eiður Guðjohnsen 78 2000–2006
18 Dennis Wise 76 1990–2001
19 Ron Tindall 69 1953–1961
20 John McNichol 66 1952–1956

Soccer ball.svg – piłkarz grający obecnie w klubie Chelsea

Galeria sławy[edytuj | edytuj kod]

Najwybitniejsi piłkarze w historii Chelsea, umieszczeni w galerii sław londyńskiego klubu. Należy do niej 43 byłych zawodników, wśród podanych sław aż czterech grało i trenowało zespół z zachodniego Londynu (David Webb, Ruud Gullit, Gianluca Vialli, Roberto Di Matteo).

Sztab szkoleniowy[edytuj | edytuj kod]

José Mourinho, obecny trener Chelsea
Imię i nazwisko Funkcja
José Mourinho Menedżer
Steve Holland Asystent trenera
Rui Faria Asystent trenera
Ron Gourlay Dyrektor wykonawczy
Christophe Lollichon Trener bramkarzy
Michael Emenalo Główny poszukiwacz talentów
Mick McGiven Poszukiwacz talentów
Dermot Drummy Trener rezerw
Eva Carneiro Lekarz
Adrian Viveash Trener młodzieży
Neil Bath Trener akademii
Paco Biosca Szef służby medycznej
James Melbourne Analityk meczowy
Bob Brinded Trener ds. kondycji
Nick Broad Specjalista od żywienia
Silvano Cotti Masażysta
Mauro Doimi Masażysta
Billy McCulloch Masażysta
Pedro Phillipou Masażysta
Steward Sullivan Masażysta
Dean Kenneally Główny psycholog
Thierry Laurent Psycholog rehabilitacyjny
Denis Talbot Psycholog

Obecny skład[edytuj | edytuj kod]

Stan na 3 września 2015[106]
Nr Poz. Piłkarz
1 BR Bośnia i Hercegowina Asmir Begović
2 OB Serbia Branislav Ivanović
4 PO Hiszpania Cesc Fàbregas
5 OB Francja Kurt Zouma
6 OB Ghana Baba Rahman
7 PO Brazylia Ramires
8 PO Brazylia Oscar
9 NA Kolumbia Radamel Falcao (wypożyczony z Monaco)
10 PO Belgia Eden Hazard
12 PO Nigeria John Obi Mikel
13 BR Belgia Thibaut Courtois
14 PO Burkina Faso Bertrand Traoré
Nr Poz. Piłkarz
15 OB Senegal Papy Djilobodji
16 NA Brazylia Kenedy
17 NA Hiszpania Pedro
18 NA Francja Loïc Rémy
19 NA Hiszpania Diego Costa
21 PO Serbia Nemanja Matić
22 PO Brazylia Willian
24 OB Anglia Gary Cahill
26 OB Anglia John Terry (kapitan)
27 BR Anglia Jamal Blackman
28 OB Hiszpania César Azpilicueta
36 PO Anglia Ruben Loftus-Cheek

Piłkarze na wypożyczeniu[edytuj | edytuj kod]

Nr Poz. Piłkarz
PO Kolumbia Juan Cuadrado (w Juventusie do 30 czerwca 2016)
OB Czechy Tomáš Kalas (w Middlesbrough do 30 czerwca 2016)
PO Holandia Marco van Ginkel (w Stoke City do 30 czerwca 2016)
PO Ghana Christian Atsu (w Bournemouth do 30 czerwca 2016)
PO Chorwacja Mario Pašalić (w Monaco do 30 czerwca 2016)
OB Dania Andreas Christensen (w Borussii Mönchengladbach do 30 czerwca 2016)
OB Holandia Nathan Aké (w Watfordzie do 30 czerwca 2016)
NA Anglia Patrick Bamford (w Crystal Palace do 30 czerwca 2016)
PO Nigeria Victor Moses (w West Hamie United do 30 czerwca 2016)
Nr Poz. Piłkarz
OB Jamajka Michael Hector (w Reading do 30 czerwca 2016)
NA Chorwacja Stipe Perica (w Udinese do 30 czerwca 2016)
NA Anglia Isaiah Brown (w Vitesse do 30 czerwca 2016)
PO Brazylia Nathan (w Vitesse do 30 czerwca 2016)
PO Anglia Lewis Baker (w Vitesse do 30 czerwca 2016)
PO Egipt Mohamed Salah (w Romie do 30 czerwca 2016)
PO Meksyk Ulises Dávila (w Vitórii Setúbal do 30 czerwca 2016)
NA Anglia Dominic Solanke (w Vitesse do 30 czerwca 2016)
OB Nigeria Kenneth Omeruo (w Kasımpaşie do 30 czerwca 2016)

Rezerwy i szkółka[edytuj | edytuj kod]

John George Terry, jeden z najbardziej znanych wychowanków Chelsea

Chelsea tak jak wiele innych angielskich klubów ma rezerwy i szkółkę piłkarską. Ich celem jest jak najlepsze wyszkolenie młodych piłkarzy, którzy później będą w stanie grać w pierwszej drużynie.

Obecnie funkcję trenera rezerw pełni Dermot Drummy, zaś akademią zajmuje się Adrian Viveash. Rezerwy występują w lidze rezerw i w sezonie 2010/2011 wygrały te rozgrywki. Drużyna rezerw rozgrywa mecze w Cobham[107].

Obecny skład rezerw[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[108]

Nr Poz. Piłkarz
BR Anglia Mitchell Beeney
NA Szkocja Islam Feruz
PO Anglia Lewis Baker
PO Anglia John Swift
OB Belgia Tika Musonda
OB Anglia Kevin Wright
OB Szkocja Alex Davey
OB Chile Cristián Cuevas
OB Anglia Dion Conroy
OB Anglia Tood Kane
Nr Poz. Piłkarz
OB Anglia Fankaty Dabo
PO Anglia Ruben Loftus-Cheek
PO Anglia Billy Clifford
PO Francja Jeremie Boga
PO Szwecja Isak Ssewankambo
NA Anglia Isaiah Brown
NA Chorwacja Stipe Perica
NA Kolumbia Joao Rodríguez
NA Norwegia Eimund Larsen

Sukcesy szkółki[edytuj | edytuj kod]

Lokalna rywalizacja derbowa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Rywalizacja Arsenalu i Chelsea.
 Osobny artykuł: Derby zachodniego Londynu.

Stadion[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Stamford Bridge (stadion).
Stadion Stamford Bridge

Chelsea rozgrywa swoje mecze na stadionie Stamford Bridge, mieszczącym 41 841[109] widzów, w którego skład wchodzą dwupiętrowa trybuna północna im. Matthew Hardinga, dwupiętrowa trybuna północna "Shed End", trzypoziomowa "East Stand" oraz najnowsza i największa "West Stand". Obiekt Stamford Bridge wchodzi w skład multipleksu Chelsea Village, który obejmuje również m.in. dwa czterogwiazdkowe hotele, pięć restauracji, sale bankietowe i konferencyjne, kluby nocne, podziemny parking. Nazwa Stamford Bridge oznacza "most nad Stamford" i odnosi się do potoku Stamford, który kiedyś płynął w okolicy.

Na tym stadionie zawodnicy Chelsea pobili ligowy rekord 86 meczów u siebie bez porażki – od lutego 2004 r. do 26 października 2008 r., kiedy Liverpool pokonał Chelsea 1:0 po samobójczym golu José Bosingwy. Przez ten czas londyński klub prowadziło czterech trenerów: Claudio Ranieri, Jose Mourinho, Avram Grant i Luiz Felipe Scolari.

Stroje[edytuj | edytuj kod]

Od pierwszego spotkania rozegranego w 1905 piłkarze Chelsea występowali w niebieskich koszulkach, na przełomie lat zmieniał się jedynie ich odcień oraz barwy spodenek i getrów[110]. Pierwszym strojem była niebieska koszulka o odcieniu jaśniejszym niż obecnie, natomiast spodenki były białe, a getry granatowe[110]. W 1912 koszulki zmieniły kolor na ciemnoniebieski, tzw. royal blue[110]. Kiedy na początku lat 60. szkoleniowcem został Tommy Docherty, wprowadzono ciemnoniebieskie spodenki i białe getry[110]. Wyjazdowym kolorem "The Blues" od początku istnienia klubu był żółty albo biały, chociaż często zdarzały się odstępstwa. W półfinale Pucharu Anglii w 1967 drużyna wystąpiła w czarnych spodenkach i koszulkach w czarno-granatowe pasy. Z kolei w latach 1985-1986 i 1988-1989 piłkarze londyńskiego klubu grali na wyjeździe ubrani na czerwono, a w latach 1986-1987 na seledynowo. Od 2004 wśród wyjazdowych strojów pojawił się także czarny.

Przez lata stroje dostarczała firma Umbro. W 2005 władze Chelsea zdecydowały się na zerwanie umowy i podpisanie ośmioletniego kontraktu z Adidasem.

Pierwszym sponsorem Chelsea były linie lotnicze Gulf Air (sezon 1983/1984). Kolejnymi sponsorami byli: producent żywności Grange Farms, producent herbaty Bai Lin i włoski koncern Simod, a od 1989 firma komputerowa Commodore International. W latach 1995–1997 nowym sponsorem została firma produkująca piwo Coors, następnie producent szyb samochodowych Autoglass (1997–2001) i linie lotnicze Emirates (2001–2005). W latach 2006-2008 na koszulkach Chelsea widniało logo Samsung Mobile, a do 2015 nadrukiem był jedynie Samsung. Od sezonu 2015/2016 do 2020 na koszulkach znajduje się logo firmy oponiarskiej Yokohama.

Hymn[edytuj | edytuj kod]

Hymnem Chelsea jest "Blue is the colour". Powstał w 1972 roku, pierwszy raz publicznie został odtworzony podczas finału Pucharu Ligi.

W marcu 1972 roku hymn Chelsea zajął 5. miejsce na popularnej liście przebojów (UK Singles Chart) i od tego momentu obok hymnu Liverpoolu jest najlepiej rozpoznawalnym hymnem klubowym w Anglii. W pierwotnej wersji hymnu śpiewali go ówcześni piłkarze Chelsea[potrzebne źródło].

Autorzy: D. Boone, R. McQueen

Sponsorzy i partnerzy[edytuj | edytuj kod]

W 2015 roku Chelsea podpisało pięcioletnią umowę sponsorską z japońskim producentem opon - Yokohama o wartości 40 mln GBP rocznie[111]. To druga najbardziej lukratywna umowa w lidze po Manchesterze United. Umowa z Samsungiem z 2010 roku była warta 18 mln GBP rocznie, a pierwotna 10 mln GBP[112]. W 2013 roku CFC zawarło 10 letnią umowę z Adidasem o wartości 300 mln GBP[113], poprzednia umowa z niemieckim gigantem była warta 100 mln GBP[114].

Sponsorzy główni[115]:

Pozostali sponsorzy:

Przypisy

  1. Trophy Cabinet (ang.). chelseafc.com. [dostęp 26 grudnia 2009].
  2. Daniel Bednarek: Chelsea Londyn wygrała Ligę Mistrzów (pol.). Sport Onet.pl, 2012-05-20. [dostęp 2012-05-19].
  3. CLUB INFORMATION (ang.). chelseafc.com. [dostęp 26 grudnia 2009].
  4. Russian businessman buys Chelsea (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 26 grudnia 2009].
  5. Chelsea centenary crest unveiled (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 26 grudnia 2009].
  6. Attendances 2007/08 (ang.). tonykempster.co.uk. [dostęp 26 grudnia 2009].
  7. Team History 1905–1929 (ang.). Chelsea FC. [dostęp 1 lipca 2012].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Team History. Chelsea FC. [dostęp 2012-11-18].
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Chelsea (ang.). chelseafc.com. [dostęp 2009-07-13].
  10. Super Cup 1998 (ang.). rsssf.com. [dostęp 3 grudnia 2011].
  11. Damien Duff (ang.). Soccerbase. [dostęp 18.08.2009].
  12. Chelsea sign Robben (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 6 października 2011].
  13. Didier Drogba (ang.). espn.go.com. [dostęp 17 sierpnia 2011].
  14. Chelsea complete Shevchenko deal (ang.). BBC Sport, 31 maja 2006. [dostęp 3 kwietnia 2009].
  15. Fifa orders Obi's return to Lyn (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 4 września 2011].
  16. Blues beat deadline to sign Cole (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 31 sierpnia 2011].
  17. MailOnline: Gudjohnsen seals Barca switch
  18. Chelsea 1-2 Liverpool (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 16 sierpnia 2011].
  19. Chelsea confident of Malouda deal (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 4 września 2011].
  20. Anelka signs for Blues (ang.). 11.01.2008. [dostęp 26.05.2009].
  21. Nicolas Anelka w Chelsea za 15 mln funtów (ang.). 11.01.2008. [dostęp 26.05.2009].
  22. Chelsea 1-1 Rosenborg (ang.). UEFA.com. [dostęp 18 września 2007].
  23. Scolari named as Chelsea manager (ang.)
  24. Deco w Chelsea (pol.). chelsealive.pl.
  25. Scolari is new Chelsea manager (ang.). chelseafc.com, 2008-06-11. [dostęp 2009-07-13].
  26. Tal Ben Haim opuszcza Chelsea (pol.). chelsealive.pl.
  27. Makelele opuszcza Chelsea (pol.). chelsealive.pl.
  28. Blues confirm Hiddink role (ang.). Sky Sports, 2009-02-11. [dostęp 2009-07-13].
  29. Chelsea 2-1 Everton (ang.).
  30. Chelsea sign Man City's Sturridge (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 2012-05-24].
  31. Chelsea sign Nemanja Matic (ang.). Chelsea FC. [dostęp 1 lipca 2010].
  32. Chelsea bring in keeper Turnbull (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 17 sierpnia 2012].
  33. DRC: Kakuta decision reached. FIFA. [dostęp 2010-01-09].
  34. Kakuta: DRC decision reached (ang.). fifa.com. [dostęp 2012-08-18].
  35. CAS freeze bans. Chelsea FC. [dostęp 2010-01-09].
  36. Chelsea 8 – 0 Wigan (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 20 maja 2012].
  37. FA Cup final match report: Chelsea 1 Portsmouth 0 (ang.). Chelsea FC. [dostęp 1 lipca 2010].
  38. Chelsea complete signing of Brazil midfielder Ramires (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 3 września 2011].
  39. Transfer records – transferowe rekordy.
  40. DAVID LUIZ SIGNS (ang.). chelseafc.com. [dostęp 1 lutego 2011].
  41. LUKAKU DEAL AGREED (ang.). chelseafc.com. [dostęp 7 sierpnia 2011].
  42. VILLAS-BOAS: WHY I WANT ORIOL (ang.). chelseafc.com. [dostęp 23 lipca 2011].
  43. Juan Mata completes move to Chelsea from Valencia (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 24 sierpnia 2011].
  44. Chelsea keeper Courtois targets starting line-up spot after completing Atletico loan. 26 czerwca 2011.
  45. ChelseaFC.com: Villas-Boas appointed (Dostęp 22 czerwca 2011)
  46. Napoli 3-1 Chelsea (ang.). UEFA.com.
  47. B. Rumsby. Andre Villas-Boas shown the door by Chelsea. "The Independent", 4 marca 2012 On line, Dostęp 4 marca 2012.
  48. Chelsea and Villas-Boas part company (ang.). Chelsea FC. [dostęp 4 marca 2012].
  49. Bramki z meczu Manchester City - Chelsea (pol.). sportwizja.pl.
  50. Chelsea 1-0 Barcelona (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 20 maja 2012].
  51. FC Barcelona 2-2 Chelsea (pol.). SportINTERIA.pl.
  52. Regulations of the UEFA Champions League 2011/12 (ang.). UEFA. [dostęp 2011-05-16].
  53. Eden Hazard: Chelsea complete transfer of Lille midfielder (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2012-06-04].
  54. Eden Hazard's brother Thorgan Hazard joins Chelsea (ang.). BBC Sport. [dostęp 2013-06-04].
  55. Chelsea sign Brazil midfielder Oscar on five-year deal (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2012-08-18].
  56. Cesar Azpilicueta joins Chelsea from Marseille (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2012-08-24].
  57. MOSES TRANSFER COMPLETED (ang.). chelseafc.com. [dostęp 2012-08-24].
  58. Didier Drogba signs for Chinese club Shanghai Shenhua (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2012-08-25].
  59. Salomon Kalou joins former French champions Lille (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 18 sierpnia 2012].
  60. Chelsea 2-3 Man City (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2012-07-17].
  61. Roberto di Matte set sacked Champions League defeat (ang.). dailymail.co.uk.
  62. Corinthians 1-0 Chelsea (ang.). bbc.co.uk.
  63. Demba Ba: Chelsea confirm capture of Newcastle striker (ang.). BBC Sport, 2013-01-04. [dostęp 2013-01-04].
  64. Chelsea Londyn triumfatorem Ligi Europejskiej po zabójczej końcówce! (pol.). SportoweFakty.pl. [dostęp 15 maja 2013].
  65. Mourinho wraca do Chelsea (pol.). chelsealive.pl. [dostęp 3 czerwca 2013].
  66. Schurrle signing completed (ang.). chelseafc.com, 2013-06-25. [dostęp 2013-06-28].
  67. Marin loan agreed (ang.). chelseafc.com, 2013-06-28. [dostęp 2013-06-28].
  68. Czterech piłkarzy Chelsea nie dostało kontraktów (pol.). chelsealive.pl.
  69. Oficjalnie: Ross Turnbull nowym piłkarzem Doncaster Rovers (pol.). theblues.pl. [dostęp 31 lipca 2013].
  70. Chelsea sign Mark Schwarzer (ang.). chelseafc.com. [dostęp 9 lipca 2013].
  71. Eto’o signs (ang.). chelseafc.com. [dostęp 30 sierpnia 2013].
  72. Barcelona, Milan, Ajax and Celtic drawn together (ang.). uefa.com. [dostęp 30 sierpnia 2013].
  73. Chelsea 2-0 Hull City (pol.). futbolnews.pl. [dostęp 18 sierpnia 2013].
  74. Transfer deadline day: Everton sign James McCarthy and Romelu Lukaku. (ang.)
  75. Nemanja Matic no Chelsea por 25 milhões (port.). slbenfica.pt. [dostęp 21 stycznia 2014].
  76. Juan Mata signs for United (ang.). Manchester United, 25 stycznia 2014. [dostęp 25 stycznia 2014].
  77. Mohamed Salah piłkarzem Chelsea (pol.). onet.sport. [dostęp 26 stycznia 2014].
  78. Bez bramek w pierwszym meczu Atletico 0-0 Chelsea (pol.). sport.wp.pl. [dostęp 22 kwietnia 2014].
  79. LM:Hiszpańska prasa: Chelsea ustawiła autobus w polu bramkowym (pol.). sport.pl. [dostęp 22 kwietnia 2014].
  80. Brendan Rodgers: Chelsea zaparkowała autobus w polu karnym (pol.). Sport INTERIA.pl.
  81. FABREGAS SIGNS FOR CHELSEA (ang.). Chelsea F.C., 2014-06-12. [dostęp 2014-06-12].
  82. Lampard w New York City (pol.). chelsealive.pl. [dostęp 24 sierpnia 2014].
  83. Costa Agreement Reached (ang.). chelseafc.com. [dostęp 1 lipca 2014].
  84. Chelsea agree transfer with Atletico Madrid (ang.). bbc.com. [dostęp 1 lipca 2014].
  85. Demba Ba: Chelsea striker signs for Turkish side Besiktas (ang.). BBC Sport.
  86. Drogba wraca do Chelsea (pol.). chelsealondyn.pl. [dostęp 25 lipca 2014].
  87. Oficjalnie: Lukaku dochodzi do Evertonu (pol.). chelsealive.pl. [dostęp 30 lipca 2014].
  88. Remy signs (ang.). Chelsea, 31 sierpnia 2014. [dostęp 31 sierpnia 2014].
  89. Torres makes Milan move permanent (ang.). Chelsea, 27 grudnia 2014. [dostęp 27 grudnia 2014].
  90. Schürrle w Wolfsburgu. transfery.info.
  91. Cuadrado w Chelsea (pol.). chelsealive.pl. [dostęp 2 luty 2015].
  92. Capital One Cup Final gets fans talking right around the world (pol.). capitalonecup.co.uk. [dostęp 7 marca 2015].
  93. Chelsea mistrzem Anglii (pol.). eurosport.onet.pl. [dostęp 3 maja 2015].
  94. Cech zawodnikiem Arsenalu (pol.). eurosport.onet.pl. [dostęp 29 czerwca 2015].
  95. Radamel Falco wypożyczony do Chelsea (pol.). onet.sport.pl.
  96. Brown i Nathan na rok w Vitesse (pol.). chelsealive.pl.
  97. Omeruo wypożyczony do Kasimpasy (pol.).
  98. Begovic transfer completed (ang.). chelseafc.com, 2015-07-13. [dostęp 205-07-13].
  99. Kalas wypożyczony do Middlesbrough (pol.).
  100. Arsene Wenger z 15. trofeum w Arsenalu, 9-letnia posucha to już historia (pol.).
  101. Romeu happy to be back in the Premier League (ang.). saintsfc.co.uk, 2015-08-13. [dostęp 2015-08-13].
  102. Pedro signs for Chelsea (ang.). [dostęp 20 sierpnia 2015].
  103. Papy Djilobodji file à Chelsea (fr.). 1 września 2015. [dostęp 1 września 2015].
  104. England Player Honours – Football Writers' Association Footballers of the Year (ang.). England Football Online. [dostęp 2009-07-13].
  105. Terry claims player of year award (ang.). BBC Sport, 2005-04-24. [dostęp 2009-07-13].
  106. First Team Squad List. Chelsea FC. [dostęp 2014-02-02].
  107. Cobham (pol.). chelsealive.pl.
  108. Reserve Profiles (ang.). chelseafc.com. [dostęp 25 maja 2012].
  109. Club information. strona WWW Chelsea FC. [dostęp 2010-01-09].
  110. 110,0 110,1 110,2 110,3 Chelsea (ang.). Historical Football Kits. [dostęp 5.07.2010].
  111. Chelsea sign £40m-a-year Yokohama Rubber shirt sponsorship deal.
  112. Chelsea lands £50m five-year shirt sponsorship deal with Samsung.
  113. Chelsea agree whopping £300m kit deal with sportswear giants adidas.
  114. Chelsea clinches £100m sponsorship deal with Adidas.
  115. Man United, Liverpool, Arsenal and English football's most successful sponsorships.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Pol: Biblioteka Gazety Wyborczej, seria "Słynne kluby piłkarskie: Chelsea Londyn". Gazeta Wyborcza, 2007. ISBN 978-83-7552-057-6.