Chen Gongbo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Chen.
Chen Gongbo
Chen Gongbo
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 陈公博
Pismo tradycyjne 陳公博
Hanyu pinyin Chén Gōngbó
Wade-Giles Ch’en Kung-po

Chen Gongbo (ur. 19 października 1892, zm. 3 czerwca 1946) – chiński polityk, kolaborant japoński w czasie wojny 1937-1945.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przyszedł na świat 19 października 1892 w Guangzhou w prowincji Guangdong. Jego ojciec pracował jako urzędnik w cesarskiej administracji dynastii Qing. Po ukończeniu szkoły wyjechał do Pekinu, gdzie wstąpił na miejscowy uniwersytet i zaczął studiować filozofię. W trakcie dalszej nauki zapoznał się z teoriami Karola Marksa i w ten sposób zafascynował się ideą komunizmu. Później wstąpił do grupy należącej do Ruchu 4 Maja. W lipcu 1921 wziął udział w odbywającym się w Szanghaju zjeździe Komunistycznej Partii Chin. Jego kontakty nie z komunistami nie trwały jednak długo i już w 1922 roku zerwał z KPCh[1]. Jakiś czas później wyjechał do Stanów Zjednoczonych gdzie studiował na uniwersytecie Columbia. W 1925 otrzymał tytuł magistra ekonomii. Po powrocie do ojczyzny wstąpił do Kuomintangu. Mianowano go szefem departamentu rolnictwa[1]. Wkrótce stał się gorącym orędownikiem Wang Jingweia, z którym nawiązał bliskie kontakty polityczne i prywatne. W latach 1932-1935 był ministrem przemysłu[2]. W KMT reprezentował lewicowe skrzydło[1], krytykujące dyktatorskie zapędy Czang Kaj-szeka. Po ataku Japonii na Chiny w 1937 roku jako szef syczuańskiego oddziału Kuomintangu dowodził organizacją ewakuacji rządu do Chongqingu. W 1940 roku został członkiem kolaborującego z Japończykami Centralnego Rządu Chin. W listopadzie tego samego roku został burmistrzem Szanghaju. W połowie 1944 roku Wang Jingwei ciężko zachorował i udał się na leczenie do Japonii. Chen jako druga pod względem znaczenia osoba w rządzie tymczasowo objął funkcję jego przewodniczącego. 11 listopada, dzień po śmierci Wanga, został oficjalnie szefem rządu. Gdy w sierpniu 1945 do Chin wkroczyły siły radziecko-mongolskie, rozwiązał rząd i zbiegł do Japonii. Bezpośrednio po jej kapitulacji 9 września 1945 Chiny złożyły oficjalny wniosek o jego wydanie. Miesiąc później Amerykanie przekazali Chena Chińczykom. Niespełna rok później w Suzhou odbył się jego proces. Został oskarżony o zdradę ojczyzny, kolaborację z wrogiem, działalność na szkodę państwa i zbrodnie. Nie skorzystał z pomocy adwokata i na rozprawie bronił się sam. 3 czerwca 1946 został uznany za winnego wszystkich stawianych zarzutów i skazany na śmierć. Wyrok wykonano tego samego dnia przez rozstrzelanie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Chen Gongbo (ang.). rulers.org. [dostęp 10 sierpnia 2010].
  2. Timothy Brook: Nation Work: Asian Elites and National Identities. Ann Arbor: University of Michigan Press, 2000, s. 125. ISBN 0-472-08764-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]