Chibiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chibiny
Хибины, Умптек, Khibiny
Główne pasmo górskie zimą
Główne pasmo górskie zimą
Najwyższy szczyt Yudychvumchorr
(1200,6 m n.p.m.)
Powierzchnia 1,300 km2 km²
Kontynent Eurazja
Państwo  Rosja
Jesień w Chibinach

Chibiny (ros. Хибины, kil. Умптек) – masyw górski, zbudowany głównie z głębinowych skał magmowych (sjenitów), należący do obwódu murmańskiego, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji.

Występują tu najliczniej skały zawierające rzadki minerał apatyt. Najwyższy szczyt to Judyczwumczorr mający wysokość 1201 m n.p.m. Największe miasto to Kirowsk – ważny ośrodek narciarski i centrum miejscowego przemysłu wydobywczego. U podnóża gór, opodal Kirowska znajduje się jeden z najbardziej na północ położonych ogrodów botanicznych na świecie – Polarno-Alpejski Ogród Botaniczny.

Większość nazw topogeograficznych pochodzi z języka lapońskiego. Góry zostały stosunkowo słabo zbadane. Doliny porośnięte lasotundrą, stoki roślinnością górsko-tundrową z wieloma gatunkami porostów. Chibiny to największy na świecie lakkolit (jednorodna magmowa intruzja).

Klimat[edytuj | edytuj kod]

W Chibinach występuje połączenie klimatu kontynentalnego i górskiego. Śnieg w górach leży od października do czerwca.

Noc polarna trwa 42 dni. Często występują cyklony, oraz nagłe zmiany ciśnienia. Na otwartych przestrzeniach prędkość wiatru dochodzi do 180 km/godz. Od sierpnia do połowy kwietnia można dostrzec zorzę polarną.

Lato jest krótkie, w górach trwa od 60 do 80 dni bez większych przymrozków. U podnóża gór średnia dobowa temperatura waha się około 10°C i trwa około 70 dni. W lecie i jesienią występuje maksimum opadów. W Chibinach spada od 600 do 700 mm deszczu w dolinach, do 1600 mm na płaskowyżu.

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Flora jest bardzo cenna. Na obszarze Chibiny występuje wiele gatunków wymienionych w Czerwonej Księdze.

Faunę reprezentują kręgowce lądowe. 27 gatunków ssaków, 123 gatunków ptaków, 3 gatunki płazów. Niektóre z nich przypisane są chronione lub zagrożone.

Toponimy Chibin[edytuj | edytuj kod]

  • Góra Aikuaiventchorr
  • Góra Eveslogchorr
  • Dolina Hackman
  • Kaskasnyunchorr
  • Khibinpakhchorr
  • Góra Koashkar
  • Góra Koashva
  • Dolina Kuniok
  • Góra Maly Mannepakhk
  • Góra Kukisvumchorr
  • Szczyt Marczenko
  • Góra Rasvumchorr
  • Góra Restin'yun
  • Góra Yukspor
  • Dolina Loparskaya
  • Góra Nyorkpakhk
  • Góra Partomchorr
  • Rzeka Petrelius
  • Góra Rischorr
  • Góra Takhtarvumchorr
  • Tuliylukht
  • Rzeka Vuonnemiok
  • Jezioro Imandra
  • Przełęcz Yum'egor
  • Góra Vud'yavrchorr

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]