Zieleńcowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Chloranthales)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zieleńcowce
Ilustracja
Chloranthus serrata
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd zieleńcowce
Nazwa systematyczna
Chloranthales A.C. Sm. ex J.-F. Leroy
Taxon 32: 1169. 25 Mai 1983

Zieleńcowce (Chloranthales A.C. Sm. ex J.-F. Leroy) – monotypowy rząd roślin z jedną rodziną zieleńcowatych[2] Chloranthaceae, stanowiący grupę siostrzaną dla kladu magnoliowych (magnoliids). Obie grupy stanowią jedną ze starszych linii rozwojowych roślin okrytonasiennych, zaliczaną do tzw. wczesnych dwuliściennych. Niezależnie od systemu klasyfikacyjnego rząd ma stabilną klasyfikację, obejmując jedną rodzinę z czterema rodzajami i 75 gatunkami. Są to niskie krzewy i byliny. Ich drewno nie posiada naczyń (same cewki)[3]. Występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej. W Polsce brak przedstawicieli.

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Zimozielone krzewy i byliny, często zgrubiałe w węzłach[1].
Liście
Naprzeciwległe, połączone pochwiastymi nasadami, z drobnymi przylistkami, zwykle na krawędzi pochew. Blaszka liściowa ząbkowana[1].
Kwiaty 
Zwykle z silnie zredukowanym okwiatem (u niektórych trójpłatkowa korona, u innych całkiem brak). U wielu gatunków tylko jeden pręcik. Słupek pojedynczy, powstający z pojedynczego owocolistka z jednym zalążkiem. Kwiaty zebrane są w wiechowate lub główkowate kwiatostany wyrastające w kątach liści[3].

Systematyka[edytuj]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

amborellowce Amborellales




grzybieniowce Nymphaeales




Austrobaileyales




zieleńcowce

zieleńcowate Chloranthaceae





kanellowce Canellales



pieprzowce Piperales





wawrzynowce Laurales



magnoliowce Magnoliales







klad jednoliściennych monocots




rogatkowce Ceratophyllales



klad dwuliściennych właściwych eudicots








Pozycja systematyczna według systemu Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Magnoliopsida, podklasa magnoliowe, nadrząd Lauranae, rząd Chloranthales, rodzina ''Chloranthaceae[4].

Pozycja systematyczna według systemu Cronquista (1981)

Rząd nie wyróżniany. Rodzina Chloranthaceae zaliczona została do rzędu pieprzowców Piperales.

Podział rzędu (różne systemy zgodne)

Zastosowanie[edytuj]

Wielu przedstawicieli posiada olejki eteryczne i znajduje zastosowanie w medycynie ludowej. Kwiaty gatunku Chloranthus spicatus są stosowane w Azji południowo-wschodniej do aromatyzowania zielonej herbaty. W Indonezji z liści Chloranthus officinalis sporządza się aromatyczne napoje[3].

Przypisy

  1. a b c d Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-07-08].
  2. a b Nazwy polskie według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900.
  3. a b c Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
  4. Crescent Bloom: Chloranthales (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-05-28].