Chlorek ołowiu(II)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chlorek ołowiu(II)
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny PbCl2
Masa molowa 278,11 g/mol
Wygląd białe ciało stałe[1]
Identyfikacja
Numer CAS 7758-95-4
PubChem 24459
Podobne związki
Inne aniony fluorek ołowiu(II)
bromek ołowiu(II)
jodek ołowiu(II)
Inne kationy chlorek ołowiu(IV)
chlorek cyny(II)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Chlorek ołowiu(II), PbCl2nieorganiczny związek chemiczny, sól ołowiu na II stopniu utlenienia i kwasu solnego.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Związek ten można otrzymać w reakcji azotanu ołowiu(II) z kwasem solnym[6]:

Pb(NO3)2 + 2 HCl → PbCl2↓ + 2HNO3

Można go również otrzymać w wyniku elektrolizy roztworu chlorku sodu z użyciem anody ołowianej[7], nie stosuje się tej metody jednak zbyt często ze względu na koszty[potrzebny przypis].

Inną metodą jest reakcja PbO z gazowym HCl:

PbO + 2HCl → PbCl2 + H2O

Proces przebiega ilościowo w temperaturze pokojowej, a po zakończeniu reakcji mieszaninę podgrzewa się w celu usunięcia powstałej wody[8].

Tlenek ołowiu(II) w wodnym roztworze NaCl przekształca się natomiast w tlenochlorek ołowiu(II) o składzie zależnym od stężenia roztworu[9]:

4PbO(s) + 2 NaCl + H2O ⇌ 3PbO·PbCl2(s) + 2NaOH
5PbO(s) + 2 NaCl + H2O ⇌ 4PbO·PbCl2(s) + 2NaOH

Reakcja ta została wykorzystana do produkcji NaOH. Z tlenochlorków ołowiu(II) można odzyskać PbO w wyniku działania Ca(OH)2. Metoda ta znana jest jako proces Scheelego i została opracowana niezależnie przez Scheelego w roku 1773 i Bergmanna w roku 1775[9].

Chlorku ołowiu(II) nie można otrzymać poprzez roztwarzanie ołowiu w rozcieńczonym kwasie solnym, gdyż metal pokrywa się nierozpuszczalną warstwą produktu, uniemożliwiającą dalszą reakcję[10].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Chlorek ołowiu(II) jest białym[11] lub bezbarwnym[12] ciałem stałym. Jest trudno rozpuszczalny w wodzie: roztwór nasycony w temperaturze pokojowej ma stężenie ok. 1%, a w 100 °C 3,4%[13]. Krystalizuje w układzie rombowym, z rzadko spotykaną strukturą atomu centralnego otoczonego ligandami (atomami chloru) (jedyne inne związki o takiej budowie to α-fluorek ołowiu(II) i bromek ołowiu(II))[12][14]. Rozpuszcza się w stężonym kwasie solnym z wytworzeniem kwasu tetrachloroołowiowego(II), H2PbCl4, natomiast w wodzie hydrolizuje do soli zasadowej, Pb(OH)Cl[14]. Jest związkiem światłoczułym, pod wpływem promieniowania UV rozkłada się z wydzieleniem wolnego ołowiu[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Chlorek ołowiu(II) (ang.). [martwy link] The Chemical Database. Wydział Chemii Uniwersytetu w Akronie. [dostęp 2012-06-30].[niewiarygodne źródło?]
  2. a b c d Chlorek ołowiu(II) (nr 449865) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski.
  3. Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko: Chemia Analityczna. Część 1: Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 244.
  4. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 88. Boca Raton: CRC Press, 2008, s. 4-70.
  5. a b Chlorek ołowiu(II) (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  6. Santos, Daniele M, Luccas, Pedro O, Nóbrega, Joaquim A, Cavalheiro, Éder T.G. Thermogravimetric investigations on the mechanism of decomposition of Pb compounds on a tungsten surface. „Thermochimica Acta”. 362 (1–2), s. 161–168, 2000. DOI: 10.1016/S0040-6031(00)00578-5. 
  7. Lukirsky, P., Ščukareff, S., Trapesnikoff, O. Die Elektrolyse der Kristalle. „Z. Physik”. 31 (1), s. 524–533, 1925. DOI: 10.1007/BF02980608. 
  8. Moyer, J. Bird. Metal separations by means of hydrochloric acid gas. „Journal of the American Chemical Society”. 18 (12), s. 1029–1044, 1896. DOI: 10.1021/ja02098a001. 
  9. a b Berl, E., Austerweil, G. Zur Kenntnis des Scheeleschen Ätznatronprozesses. „Zeitschrift für Elektrochemie und angewandte physikalische Chemie”. 13 (17), s. 165–172, 1907. DOI: 10.1002/bbpc.19070131703. 
  10. C. Chambers, A. K. Holliday: Modern Inorganic Chemistry. Butterworths, 1975, s. 170.
  11. Lead(II) chloride. Product Specification. Sigma-Aldrich. [dostęp 2014-04-10].
  12. a b c N.N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemistry of the elements. Oxford; New York: Pergamon Press, 1984, s. 444. ISBN 0-08-022057-6.
  13. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 88. Boca Raton: CRC Press, 2008, s. 8-116.
  14. a b Philip John Durrant, Bryl Durrant: Zarys współczesnej chemii nieorganicznej. Warszawa: PWN, 1965, s. 724–725.