Chloroetan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chloroetan
Chloroetan Chloroetan
Ampułka z chlorkiem etylu do znieczulenia ogólnego i miejscowego
Ampułka z chlorkiem etylu do znieczulenia ogólnego i miejscowego
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2H5Cl
Inne wzory CH3CH2Cl, EtCl
Masa molowa 64,51 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz o zapachu podobnym do eteru[1]
Identyfikacja
Numer CAS 75-00-3
PubChem 6337[2]
Podobne związki
Podobne związki chlorometan, chlorek allilu, etanol
Pochodne 1,2-dichloroetan, 1,1,2,2-tetrachloroetan, heksachloroetan
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC N01 BX01

Chloroetan (chlorek etylu), CH3CH2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, bezbarwny, łatwopalny gaz.

Jest stosowany do produkcji tetraetyloołowiu, który jest środkiem przeciwstukowym do benzyn z grupy etylin oraz w medycynie jako środek znieczulający miejscowo.

Opary są łatwopalne i narkotyczne.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Chloroetan otrzymuje się w reakcji etylenu z chlorowodorem z użyciem chlorku glinu jako katalizatora, w temperaturze 130–250 °C:

C2H4 + HCl → C2H5Cl

Inna metodą produkcji chloroetanu jest reakcja etanolu z chlorowodorem lub etanu z chlorem, ale w obecnych czasach produkcja tymi metodami nie jest opłacalna.

Zastosowanie w medycynie[edytuj | edytuj kod]

Chlorek etylu jest dostarczany w postaci płynnej w pojemniku do użycia w formie aerozolu (ciśnienie w butelce jest wywierane własnym ciśnieniem par związku). Działa jako łagodny środek znieczulający miejscowo przez wywieranie efektu chłodzącego po rozpyleniu na skórę (np. podczas usuwania drobnych ciał obcych w warunkach ambulatoryjnych). Ciepło absorbowane z tkanek przez wrzącą ciecz powoduje gwałtowne odczucie głębokiego chłodu – ale ponieważ temperatura wrzenia chlorku etylu (12,5 °C) jest wyższa punktu zamarzania wody, nie powoduje ryzyka odmrożeń.

Ze względu na wyżej wspomniany efekt chłodzenia chlorek etylu jest również używany w stomatologii do sprawdzania żywotności miazgi zęba.

Dawniej stosowano go również do krótkotrwałej narkozy wziewnej (trwającej najwyżej kilka minut)[6], jednakże z powodu dużej szkodliwości dla mięśnia sercowego, niskiego indeksu terapeutycznego i trudnego dawkowania[7] – został całkowicie zastąpiony przez bezpieczniejsze anestetyki.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Chloroetan (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-06].
  2. Chloroetan – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. 3,0 3,1 3,2 Chloroetan (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-06].
  4. 4,0 4,1 4,2 Chloroetan (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  5. 5,0 5,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Chloroetan (pol.) w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-03-28].
  6. Józef Dadlez: Farmakologia i toksykologia leków. Warszawa: PZWL, 1958, s. 116.
  7. Gibiński Kornel (red.) Chruściel Tadeusz (red.): Leksykon Leków. Warszawa: PZWL, 1992, s. 93. ISBN 83-200-1500-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.