Choroby psychiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Choroba psychiczna – termin niejednoznaczny i kontrowersyjny, z punktu widzenia współczesnej psychiatrii – już historyczny, nadal natomiast występujący w niektórych przepisach prawnych.

Ewolucja pojęcia[edytuj | edytuj kod]

Kontrowersje prawno-medyczne[edytuj | edytuj kod]

Głównym źródłem kontrowersji jest sprzeczność pomiędzy rezygnacją w psychiatrii z pojęcia choroby psychicznej, a utrzymywaniem tego terminu w niektórych przepisach prawnych. Zgodnie z art.3 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z 1994 (Dz.U. z 1994r. Nr 111, poz.535), zaburzenia psychiczne dzielimy w Polsce na:

  1. choroby psychiczne, tj. stany, w których obecne są zaburzenia psychotyczne,
  2. upośledzenia umysłowe,
  3. inne zakłócenia czynności psychicznych.

Artykuły 23, 24 i 28 tej Ustawy wymagają, by w sytuacjach hospitalizacji bez zgody, ustalić u pacjenta stan choroby psychicznej. Należy wówczas stwierdzić objawy psychotyczne. Objawami psychotycznymi, zgodnie z klasyfikacją ICD-10, w kategoriach manii psychotycznej i depresji psychotycznej, są:

  1. urojenia,
  2. omamy (halucynacje),
  3. skrajne zaburzenia zachowania, jak zatrzymanie wszelkiej aktywności (osłupienie) lub odwrotnie – bezładne pobudzenie (podniecenie) ruchowe,
  4. skrajna dezorganizacja myślenia np. poprzez niekontrolowany natłok myśli.

Chorobą psychiczną, w tym ujęciu, nie jest więc ani ciężkie zaburzenie psychiczne, ani endogenne (związane z wewnętrznymi przyczynami), tylko zaburzenie, w przebiegu którego występują określone objawy z listy. Taki stan prawny wydaje się przejściowy, nie do utrzymania, wobec zasadniczego braku zgody współczesnej psychiatrii na rozpoznawanie chorób psychicznych.

Pojęcie choroby psychicznej występuje nadal w polskim kodeksie karnym, gdzie determinuje niepoczytalność sprawcy czynu zabronionego, kodeksie cywilnym, gdzie warunkuje nieważność oświadczeń woli oraz w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, gdzie warunkuje ubezwłasnowolnienie i zakaz zawarcia związku małżeńskiego. Takie rozwiązania są kwestionowane przez psychiatrów, którzy nie godzą się na zaliczanie całych grup zaburzeń do chorób psychicznych. W szczególności dotyczy to zaburzeń afektywnych, jednobiegunowych i dwubiegunowych, w przebiegu których jedynie u części osób i jedynie w krótkich okresach mogą występować objawy psychotyczne[2][3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rosenhan DL. On being sane in insane places. Science 1973; 179: 250–258.
  2. Heitzman J, Łoza B, Kosmowski W. W kierunku nowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych. Część I: koncepcyjne założenia ICD-11. Psychiatr. Pol. 2011, 45, 6.
  3. Łoza B, Heitzman J, Kosmowski W. W kierunku nowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych. Część II: opinie polskich psychiatrów na temat ICD-11 Psychiatr Pol 2011, 45, 6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.