Chortyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Widok na wyspę z satelity
Dniepr i południowo-zachodnie wybrzeża Chortycy
Pomnik upamiętniający rozgromienie przez Kozaków Zaporoskich pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego wojsk polskich w 1648 roku


Chortyca (również Chortycia, ukr. Хо́ртиця) – największa wyspa na Dnieprze, znajdująca się naprzeciw nabrzeża miasta Zaporoże, poniżej DnieproGESu (największej elektrowni wodnej Ukrainy). Unikatowy rejon przyrodniczy oraz historyczny, jeden z Siedmiu cudów Ukrainy.

Rozciąga się z północnego zachodu na południowy wschód. Jej długość wynosi 12,5 km, średnia szerokość 2,5 km, powierzchnia około 3000 ha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1553-1555 na pobliskiej wyspie Mała Chortyca Dymitr Bajda Wiśniowiecki zbudował drewniany zamek, po jego śmierci w 1563 roku zniszczony przez Tatarów. Z czasem Kozacy włączyli Chortycę w system umocnień, sięgający rzeczki Mokrej Moskawki i wioski Wozniesieniówka. W latach 1596-1648 (z krótkimi przerwami) była obsadzana przez opłacanych ze skarbca Rzeczypospolitej Kozaków rejestrowych. Stąd też wyruszali zbuntowani Kozacy Tarasa Fedorowicza w 1630 i Iwana Sulimy w 1635 roku. W 1648 roku Chmielnicki rozgromił tu garnizon Kozaków rejestrowych wiernych Rzeczypospolitej. W latach 60.-70. XVII stanowiła bazę oddziałów atamana Iwana Sirki[1].

Quote-alpha.png
Chortyca – Miejsce przy Dnieprze wielce sławne z powodu zdolności wojskowych Dymitra Wiśniowieckiego, bohatera bardzo starożytnego rodu. Tutaj, bowiem ustanowił siedzibę i podporę swego rodu i w połowie otoczył murem. Pozostawało [ono] do tego stopnia umocnione przez naturę, że siły i natarcie księcia albo chana perekopskiego i całej jego ordy mógł powstrzymywać tak długo, dopóki Wiśniowiecki z powodu długiego oblężenia pozbawiony rzeczy koniecznych do wyżywienia zmuszony był zabić na koniec konie. Po przeniesieniu się na statki przekroczył Porohy i udał się do Czerkasów po ocaleniu wszystkich swoich mieszkańców[2]

Obok wyspy Tomakówka i Bazawłuku, Chortyca stała się jednym z głównych miejsc kozackiej Siczy.

W lipcu 1775 powracająca z wojny z Turcją armia rosyjska pod dowództwem gen. Tekielija, na polecenie carycy Katarzyny II zniszczyła umocnienia Siczy na Chortycy.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Chortyca postrzegana jest przez Ukraińców w dzisiejszych czasach jako swego rodzaju symbol narodowy i historyczny. Jedna z najbardziej popularnych wódek ukraińskich nosi na przykład nazwę Chortyca (analogicznie jak polskie „Belweder” czy „Chopin” – kojarzone są na świecie z Polską).

Przypisy

  1. Encyklopedia Kresów, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków, ISBN 83-89550-93-8, s. 76.
  2. http://history.org.ua/LiberUA/978-966-02-5255-4;/10.pdf.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]