Choszczówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Choszczówka
Osiedle Warszawy
Ilustracja
Główna ulica osiedla Choszczówka – Józefa Mehoffera
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Białołęka
W granicach Warszawy 14 maja 1951[1]
Strefa numeracyjna 22
Tablice rejestracyjne WA
Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
52°21′09,15″N 20°58′31,25″E/52,352542 20,975347
Portal Polska

Choszczówka – osiedle i obszar MSI[2] w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka.

Jest zlokalizowane przy linii kolejowej E-65 z Warszawy do Gdańska w otoczeniu Lasów Jabłonowskich, Lasów Choszczówki oraz Lasów Białołęki Dworskiej. Choszczówka od północy graniczy z gminą Jabłonna, od północnego wschodu ze wsią Józefów w gminie Nieporęt, od południa z Białołęką Dworską, od północnego zachodu z osiedlem Nowodwory, od zachodu z Dąbrówką Szlachecką, a od południowego zachodu z Henrykowem. Populacja osiedla wynosi ok. 2000 osób. Zabudowa głównie jednorodzinna wolno stojąca.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Choszczówka powstała w pierwszej połowie XIX wieku na wykarczowanym terenie leśnym. Po uruchomieniu nadwiślańskiej linii kolejowej stała się osadą letniskową należącą administracyjnie do gminy Jabłonna[3]. W 1877 mieszkało w niej 58 osób, a w 1904 – 61. Na początku XX w. funkcjonowała w Choszczówce w nieduża fabryka stolarsko-budowlana, która była własnością T. Ciechanowskiego. W 1904 roku fabryka zatrudniała około 20 robotników. Fabryka produkowała przede wszystkim stoły i krzesła[4]. W świetle spisu z 1921 r. Choszczówka dzieliła się na Choszczówkę Kolonia (9 budynków, 74 mieszkańców) i Choszczówkę Letnisko (21 budynków, 94 mieszkańców)[5]. Rozwój Choszczówki należy przypisać Franciszkowi Wodiczce, który będąc w latach 1927-1933 sołtysem zainicjował powstanie Towarzystwa Przyjaciół Osiedla, ochotniczej straży pożarnej i biblioteki[6]. W ramach przygotowań wojennych w 1939 w Choszczówce umieszczono stanowisko baterii przeciwlotniczej[7]. 1 września 1939 nad Choszczówką został zestrzelony polski myśliwiec PZL P7a – pilot Mieczysław Leonard Olszewski zginął[8][9],. Podczas wojny obronnej 1939 i wyzwalania Warszawy w październiku 1944 (47 Armia Radziecka 1 Frontu Białoruskiego) w okolicznych lasach toczyły się walki, a znaczna część zabudowy uległa zniszczeniu lub uszkodzeniu.

W 1951 Choszczówkę przyłączono do Warszawy[10]. Stała się ona najbardziej wysuniętą na północ częścią dzielnicy Praga-Północ. W latach 1956-59 wybudowano przy ulicy Przytulnej budynek szkoły podstawowej (nosiła numer 156). Obecnie w budynku tym mieści się Szkoła Podstawowa nr 367 im. Polskich Noblistów [11]. W 1962 utwardzono ulicę Józefa Mehoffera od przejazdu kolejowo-drogowego do ulicy Raciborskiej i do Choszczówki dotarła pierwsza w historii linia autobusowa 133, wcześniej kursująca do pętli zlokalizowanej przed przejazdem kolejowo-drogowym. W osiedle nie inwestowano, od początku lat 70. obowiązywał zakaz budowy nowych budynków, rozbudowy istniejących, dokonywania nasadzeń i zakładania ogrodów. Dokonywano jedynie zachowawczych remontów budynków istniejących. Związane to było z obowiązującymi planami budowy osiedla niskich bloków mieszkalnych; z planów tych zrezygnowano dopiero na początku lat 90. XX wieku[12]. Przy ulicy Piwoniowej 18 mieści się dwujęzyczna szkoła podstawowa Mentis[13].

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Choszczówka znajduje się po obydwu stronach linii kolejowej E-65 łączącej Warszawę z Gdańskiem. Pierwotne zabudowania Choszczówki powstały w miejscu wykarczowanego lasu po wschodniej stronie linii kolejowej. Dzięki temu wschodnia część Choszczówki może pochwalić się wspaniałym położeniem wśród otuliny lasów. Od północy Choszczówka otoczona jest lasami Legionowskimi, od wschodu lasem Białołęki Dworskiej, a od południowego wschodu kompleksem leśnym zwanym Lasem Choszczówki, który niejednokrotnie wkracza na terenie samego osiedla. Kompleks leśny Choszczówki jest oddzielony od lasów Białołęki Dworskiej ulicą Insurekcji. Zachodnia część Choszczówki jest mniej zalesiona lecz również graniczy z obszarami leśnymi - od zachodu z Lasem Dąbrówki, a od południa z Lasem Henrykowskim[14].

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Z uwagi na walory przyrodnicze Choszczówka należy do terenów nadających się do uprawiania różnego rodzaju sportów. Wśród okolicznych lasów latem można uprawiać jogging, biegi na przełaj, jazdę na rowerze, nordic walking, a także jazdę konną. Zimą można uprawiać biegi narciarskie. Brak naturalnej granicy pomiędzy kompleksem lasów Choszczówki a lasami Legionowskimi i Białołęki Dworskiej podnosi walory turystyczno-rekreacyjne tego obszaru. Na terenie Choszczówki przy ulicy Zawiślańskiej znajduje się klub tenisowo-narciarski Sporteum.

Fauna i flora[edytuj | edytuj kod]

W okolicznych lasach można spotkać wiele gatunków roślin i zwierząt. Do najważniejszych przedstawicieli ssaków należą dziki, sarny oraz zające. Wśród ptaków występują tu między innymi wilgi, sójki, drozdy, kruki, dzięcioły, a także jastrzębie. Spotkać można też wiele gatunków gadów i płazów. W lasach można się także natknąć na żmije oraz padalce. Okoliczne lasy obfitują w grzyby jadalne i niejadalne.

Pętla autobusowa Choszczówka przy ulicy Raciborskiej

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przystanek kolejowy Warszawa Choszczówka leży na linii E65 łączącej Warszawę z Trójmiastem. Od 14 grudnia 2014 kursują na tym odcinku składy ED250 Pendolino (ETR 610).

W 1956 roku w zastępstwie za Jabłonowską Kolej Wąskotorową uruchomiono linię 133[15], łączącą Żerań z Jabłonną. W dniu 1 sierpnia 1958 linię 133 skierowano ulicą Mehoffera do pętli Płudy znajdującej się na terenie osiedla Choszczówka przy torach kolejowych. 20 czerwca 1962 linia 133 została przedłużona do pętli Choszczówka, która do dnia dzisiejszego znajduje się przy ulicy Raciborskiej. W dniu 13 września 2013 po otwarciu wiaduktu drogowego nad linią kolejową E-65 w ciągu ulicy Jeżowskiego zmieniono trasę linii 133 - obecnie łączy Choszczówkę z osiedlem Tarchomin[15]. W 1986 roku do Choszczówki przedłużono linię 176[16] kursującą z Placu Hallera (wtedy Plac Leńskiego).

Od 2003 Choszczówka zyskała komunikację nocną z centrum Warszawy. Linia 613[17] łączyła Dworzec Centralny z Choszczówką do 2007. Po reorganizacji linii nocnych kursowała jako N13[18] do 2011, kiedy to zastąpiła ją N64[19].

Oprócz połączeń autobusowych Choszczówka posiada z centrum Warszawy dogodne połączenie kolejowe, które zapewnia przystanek kolejowy Warszawa Choszczówka. W grudniu 2010 warszawska Szybka Kolej Miejska uruchomiła linię S9 łączącą dworzec Warszawa Gdańska z Legionowem Piaski, a od roku 2012 linia S9 została wydłużona do dworca Warszawa Zachodnia. W dniu 1 czerwca 2012 Szybka Kolej Miejska uruchomiła nową linię S3, łączącą Legionowo z Lotniskiem Chopina przez Warszawę Wschodnią. Od 2013 linia S3 została przedłużona do Wieliszewa. Choszczówka leży po dwóch stronach linii kolejowej E-65 z Warszawy do Gdańska. Obydwie części Choszczówki łączy 200-metrowy wiadukt w ulicy Jeżowskiego, wybudowany w latach 2010–2012 przez Polskie Linie Kolejowe S.A. i oddany do użytku w czerwcu 2012 (oficjalnie we wrześniu 2012). Wiadukt ten zastąpił niebezpieczny przejazd kolejowo-drogowy w ulicy Mehoffera, na którym w grudniu 2010 doszło do niebezpiecznego wypadku - pociąg Intercity Norwid relacji GdyniaKraków zderzył się z autobusem linii 133[20].

Wiadukt na ulicy Jeżowskiego

Kaplica Prymasowska[edytuj | edytuj kod]

Kaplica prymasowska w Choszczówce

Z Choszczówką wiąże się postać prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego. W 1969 Instytut Świeckich Pomocnic Maryi Jasnogórskiej Matki Kościoła zakupił plac z budynkiem przy ulicy Świerkowej 4, postawiono tu dom kurpiowski sprowadzony w 1973 z okolic Myszyńca. Do tego miejsca przyjeżdżał prymas Stefan Wyszyński na wypoczynek. Obecnie kaplica służy okolicznym mieszkańcom jako miejsce modlitwy[21].

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Choszczówki znajduje się jeden zakład przemysłowy – oczyszczalnia ścieków Czajka. Są dwa osiedla domów jednorodzinnych zbudowane przez deweloperów – osiedle przy ul. Brzezińskiej i osiedle Zielona przy ul. Mehoffera, reszta zabudowy to domy budowane indywidualnie.

W rejestrze zabytków znajduje się zespół dworski „Choszczówka” z I poł. XIX w. zlokalizowany przy ul. Dębowej 12[22].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199).
  2. Obszary MSI. Dzielnica Białołęka. W: Zarząd Dróg Miejskich [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2020-02-17].
  3. Choszczówka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 324.
  4. Jan Berger: Historia Białołęki pod zaborami. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-25)].
  5. Marian Marek Drozdowski: Historia Białołęki w Polsce odrodzonej.
  6. Dawny Wołomin, Franciszek Wodiczko (1882-1950). [dostęp 2011-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-25)].
  7. Polska zbrojna, Bój o niebo nad Warszawą Adam Kaczyński, 19 kwietnia 2011
  8. Historia i współczesność, Myśliwiec z Choszczówki Krzysztof Janowicz
  9. Historyczny Biuletyn Lotniczy, wrzesień 2001, Piotr Matwiej
  10. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 107. ISBN 83-01-08836-2.
  11. Strona Gimnazjum nr 124 im. Polskich Noblistów
  12. „Warszawa na tle stolic Europy” Stefan Kurowski
  13. Mentis: Szkoła Podstawowa „Mentis”.
  14. Lasy Miejskie: Las Hanryków.
  15. a b Trasbus: Linia 133.
  16. Trasbus: Linia 176.
  17. Trasbus: Linia 613.
  18. Trasbus: Linia N13.
  19. Trasbus: Linia N64.
  20. TVN Warszawa: Pociąg wjechał w autobus Siedem osób rannych.
  21. Zastęp Prymasa, Irena Świerdzewska "Idziemy" nr 22/2011
  22. Rejestr zabytków nieruchomych m. st. Warszawy. [dostęp 2010-01-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Warszawy, praca zbiorowa, PWN Warszawa 1975 s. 90.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]