Christian Wirth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Christian Wirth
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 24 listopada 1885
Oberbalzheim
Data i miejsce śmierci 26 maja 1944
Hrpelje-Kozina
Stanowisko SS-Obersturmführer
Partia NSDAP

Christian Wirth (ur. 24 listopada 1885 w Oberbalzheim, zm. 26 maja 1944) – niemiecki oficer SS, inspektor Akcji Reinhard.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Oberbalzheim w Wirtembergii w listopadzie 1885. Podczas I wojny światowej służył jako podoficer na froncie zachodnim, gdzie wyróżnił się w walce i został uhonorowany wysokimi odznaczeniami. Po dojściu nazistów do władzy w Niemczech Wirth służył w policji.

Wirth wstąpił do NSDAP w 1931, a potem do SA (1933), SD (1937) i SS (1937). W 1939 miał już stopień komisarza kryminalnego (Kriminalkommissar) policji w Stuttgarcie. W SS doszedł do stopnia SS-Obersturmführera. W październiku 1939 został przeniesiony do kliniki psychiatrycznej w Grafeneck. Pracownikiem krematorium w tym ośrodku był Josef Oberhauser, który potem został adiutantem Wirtha.

Pod koniec 1939 Wirth został przeniesiony – jako szef administracji – do byłego więzienia w Brandenburg an der Havel, które zostało zamienione w centrum eutanazji w ramach operacji T4. W grudniu 1939 lub w styczniu 1940 w tym ośrodku pod kierunkiem Wirtha przeprowadzono pierwsze znane eksperymenty gazowania z użyciem tlenku węgla. Wirth opracował na ich podstawie przemysłową metodę mordowania ludzi – przestępstwo zakwalifikowane później jako ludobójstwo. Tam również powstał pomysł maskowania komór gazowych jako łaźni. W celu usunięcia śladów rodzinom nie wydawano zwłok zamordowanych, tylko na miejscu je kremowano.

W połowie 1940 Wirth został inspektorem wszystkich ośrodków eutanazji w Niemczech i Austrii, odpowiedzialnym za proces uśmiercania, a także kierownikiem ośrodka eutanazji w Hartheim. W ten sposób stał się najważniejszą postacią operacji T4. Jej celem było zapewnienie czystości rasy aryjskiej w hitlerowskich Niemczech. W tym celu nazistowskie władze postanowiły wymordować ludzi umysłowo chorych, niepełnosprawnych intelektualnie czy po prostu ułomnych. Dużą część tej grupy stanowiły dzieci. Pierwszym etapem operacji było zamknięcie wybranych ofiar w zakładach psychiatrycznych. Następnie, po selekcji, pacjentów mordowano w komorach gazowych. W celu usunięcia śladów rodzinom nie wydawano zwłok zamordowanych, na miejscu je kremowano. Rodziny dostawały świadectwa zgonu, w których jako przyczyna śmierci figurowały zwykłe, najczęściej zakaźne choroby. W ten sposób pierwszymi ofiarami nazistowskiej ideologii padło ok. 70 tysięcy osób, dla których nie było miejsca w III Rzeszy.

W połowie 1941 Wirth uczestniczył w akcjach eutanazji na zachodnich terytoriach Polski przyłączonych do Trzeciej Rzeszy. Pod koniec grudnia 1941 Wirth został mianowany komendantem obozu zagłady w Bełżcu, gdzie stworzył cały system zagłady stosowany potem w obozach w Treblince i Sobiborze. W tym celu zbudowano specjalny obóz umożliwiający szybki i efektywny proces mordowania całych transportów ludności, przywożonej pociągami towarowymi mającymi w składzie do sześćdziesięciu wagonów. W każdym wagonie było minimum ok. 100 osób. Tlenek węgla z butli gazowych zastąpiono doprowadzanymi do komór gazowych spalinami z radzieckiego silnika czołgowego, który napędzał także produkujący prąd generator. Śmierć przez zaczadzenie następowała powoli przez 25-30 minut w straszliwych męczarniach. Następnie zwłoki były wrzucane przez więźniów z Sonderkommando do zbiorowych mogił. Ze względu na bezwzględność i okrucieństwo – również wobec członków załogi obozu – Wirth otrzymał przezwisko „Krwawy Christian”. Po odkryciu masowych mogił pomordowanych przez NKWD polskich oficerów – m.in. Katyniu – w celu zatarcia śladów eksterminacji podjęto decyzję o paleniu zwłok ofiar obozów zagłady na ustawionych pod gołym niebem prowizorycznych metalowych rusztach z szyn kolejowych. Według zeznań świadków (Franz Suchomel) metodą Wirtha mordowano do 14 tys. ofiar dziennie w samym obozie Treblinka, przy użyciu minimalnych zasobów ludzkich i sprzętowych: wystarczyło tylko ok. 25 do 30 niemieckich i austriackich esesmanów, ok. 100 strażników innych narodowości (tzw. Hiwisi - głównie Łotysze, Ukraińcy i Rosjanie), a także niewielka ilość taniego i powszechnie dostępnego paliwa.

1 sierpnia 1942 Wirth został mianowany inspektorem wszystkich obozów zagłady Akcji Reinhard w celu nadzorowania i doskonalenia metody masowego ludobójstwa. Jego następcą w Bełżcu został Gottlieb Hering. Wirth przeniósł się do Lublina.

W grudniu 1942 Christian Wirth otrzymał jeszcze jedno zadanie – został dowódcą obozu pracy DAW w Lublinie. Było to miejsce, do którego przesyłano ubrania oraz inne przedmioty pozostałe po zamordowanych w Bełżcu, Treblince i Sobiborze.

Po buncie w obozie w Treblince (2 sierpnia 1943) Wirth, razem z Globocnikiem, Stanglem i innymi esesmanami z Akcji Reinhard, pojechali do Triestu. Na przedmieściach miasta w dawnym młynie ryżowym San Sabba rozpoczęli budowę obozu Risiera di San Sabba. Od 20 października 1943 do początków 1945 około 25 tysięcy partyzantów i Żydów było tam przesłuchiwanych i torturowanych, z czego 3-5 tys. zostało zamordowanych. Od października 1943 do maja 1944 komendantem obozu był Christian Wirth. 26 maja 1944 został on zabity przez jugosłowiańskich partyzantów w walkach ulicznych. Pochowano go na niemieckim cmentarzu wojskowym w Costermano.