Christian Wiyghan Tumi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Christian Wiyghan Tumi
Kardynał prezbiter
ilustracja
Herb duchownego Me voici je viens faire ta volonté
Przychodzę, Boże, pełnić Twoją wolę
Kraj działania

Kamerun

Data i miejsce urodzenia

15 października 1930
Kikaikelaki

Data i miejsce śmierci

3 kwietnia 2021
Duala

Arcybiskup Duali
Okres sprawowania

1991–2009

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

17 kwietnia 1966

Nominacja biskupia

6 grudnia 1979

Sakra biskupia

6 stycznia 1980

Kreacja kardynalska

28 czerwca 1988
Jan Paweł II

Kościół tytularny

Ss. Martiri dell’Uganda a Poggio Ameno

Sukcesja apostolska
Data konsekracji

6 stycznia 1980

Konsekrator

Jan Paweł II

Współkonsekratorzy

Eduardo Martínez Somalo
Ferdinando Maggioni

Christian Wiyghan Tumi (ur. 15 października 1930 w Kikaikelaki, zm. 3 kwietnia 2021 w Duali[1]) – kameruński biskup katolicki, arcybiskup Duali, kardynał.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował w seminarium w Kumbo, następnie w seminariach nigeryjskich (Ibadan, Bodija, Enugu) oraz Wydziale Teologicznym w Lyonie. Na Uniwersytecie Katolickim w szwajcarskim Fryburgu obronił doktorat z filozofii. 17 kwietnia 1966 w Soppo (diecezja Bouea) przyjął święcenia kapłańskie. Pracował jako duszpasterz w diecezji Kumbo, wykładał w seminarium w Soppo-Bouea, a po powrocie ze studiów w Europie był m.in. rektorem seminarium w Bambui i przewodniczącym rady prezbiterów archidiecezji Bamenda.

6 grudnia 1979 został mianowany biskupem Yagua, sakry biskupiej udzielił mu 6 stycznia 1980 w Watykanie Jan Paweł II. Ten sam papież wyniósł biskupa Tumi do godności arcybiskupa-koadiutora Garua (z prawem następstwa) w listopadzie 1982; objął on rządy w nowej archidiecezji w marcu 1984. Arcybiskup Tumi brał udział w sesjach Światowego Synodu Biskupów w Watykanie, w tym specjalnej sesji poświęconej Kościołowi afrykańskiemu wiosną 1994 (jako prezydent-delegat); wchodził w skład sekretariatu generalnego Synodu. Stał na czele Konferencji Episkopatu Kamerunu, był jednocześnie wizytatorem apostolskim seminariów duchownych w Malawi i Zambii.

28 czerwca 1988 został wyniesiony przez Jana Pawła II do godności kardynalskiej i otrzymał tytuł prezbitera Ss. Martiri dell'Uganda a Poggio Ameno. W sierpniu 1991 przeszedł na stanowisko arcybiskupa Duali. W styczniu 1998 reprezentował Jana Pawła II na Narodowym Kongresie Eucharystycznym Ghany w Tamale w charakterze specjalnego wysłannika.

Brał udział w konklawe 2005, które wybrało papieża Benedykta XVI.

Benedykt XVI przyjął rezygnację z obowiązków arcybiskupa metropolity Duali 17 listopada 2009, jego następcą został arcybiskup Samuel Kleda. 15 października 2010 w związku z osiągnięciem osiemdziesiątego roku życia utracił czynne prawo wyboru papieża w przyszłych konklawe.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Décès de Christian Tumi, premier cardinal camerounais, jeuneafrique.com, 3 kwietnia 2021 (fr.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]